مریخنورد کنجکاوی (Curiosity)، که طی یک دوره زمانی بیش از ده سال به اکتشاف سیاره سرخ مشغول است، همواره با پدیدههای نوین زمینشناختی مواجه شده است. در حال حاضر و در حین صعود از کوه شارپ، با حفرههایی برخورد کرده است که خصوصیات آنها با هیچ یک از یافتههای پیشین مشابهت ندارد. این کشف جدید، سؤالات متعددی را در خصوص تاریخچه زمینشناسی مریخ به وجود میآورد.
کشف حفرههای عجیب مریخ در دهانه گیل
در ادامه مأموریت طولانیمدت خود، مریخنورد کنجکاوی ناسا در دهانه گیل (Gale Crater) در حال کاوش لایههای غنی از سولفات کوه شارپ بوده و به تازگی حفرههایی عجیب را در سطح زمین شناسایی کرده است. این حفرهها که در منطقهای به نام واله گرانده (Valle Grande) واقع شدهاند، دارای قطر تقریبی ۱ سانتیمتر هستند.
وجود حفرهها و گودالها بر روی سطح مریخ موضوع جدیدی نیست؛ معمولاً این چالهها نتیجه فرسایش سنگریزهها یا کانیهای مقاوم به فرسایش هستند که پس از جدا شدن از سنگهای نرمتر مجاور، حفرههایی را به جای میگذارند. اما حفرههای کشف شده اخیر بر روی مریخ ویژگیهای متفاوتی دارند؛ آنها به طرز غیرمعمولی عریض و کمعمق بوده و هیچ نشانه واضحی از سنگریزه یا کانیهای نزدیک آنها مشاهده نمیشود که بتواند احتمال شکلگیری آنها را توجیح کند.
تحقیق و معمای منشا حفرهها
تیم علمی مریخنورد کنجکاوی تصمیم به بررسی دقیقتر این پدیدهها گرفته است. مریخنورد با اتکا بر دوربینهای تصویربرداری دستی و دوربینهای مستقر در سطح خود، تصاویری با کیفیت بالا و سهبعدی از حفرهها و مناطق اطراف آنها تهیه کرده است. این تصاویر به محققان کمک میکند تا اندازه و عمق این حفرهها را ارزیابی کرده و فرایندهای ممکن برای شکلگیری آنها را بازسازی کنند.
این معما با توجه به این که مریخنورد کنجکاوی در حال حاضر در حال گذر از یک ناحیه نسبتا تازه و دستنخورده است، جذابتر میشود. مریخنورد به تازگی از ناحیهای با ساختار شبکهای «باکسورک»، که ماهها به بررسی آن مشغول بود، عبور کرده و در حال حاضر در حال صعود از لایههای سولفاتی کوه شارپ است که خود اطلاعات مهمی از تغییرات مختلف مریخ باستان را به همراه دارد و تاکنون موفق به پیمودن ۱۰۰۰ متر از ارتفاع این کوه شده است.
این فرایند صعود به کنجکاوی این امکان را میدهد تا لایههای رسوبی متنوع را مورد بررسی قرار داده و سرنخهایی پیرامون چگونگی تغییر محیط مریخ از یک دنیای مرطوب به وضعیت خشک کنونی را بیابد. ممکن است منشاء حفرههای عجیب مریخ ناشی از فرآیندهای فرسایشی نامشخص، ویژگیهای غیرعادی سنگ یا جوانب دیگری باشد که مستلزم تحقیق بیشتر است.