ایران پیامی قاطع به واشنگتن ارسال میکند؛ ناوهای آمریکا در دامنه توانمندیهای دفاعی ایران
خبرگزاری مهر _ گروه سیاست_هادی رضائی: در اوضاع کنونی که آمریکا با استمرار سیاستهای فشار حداکثری، در صدد است که دامنه محدودیتهای اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران را به عرصه دریایی نیز تسری دهد، مقامات عالیرتبه دفاعی و امنیتی کشورمان در اظهاراتی قاطع، از آمادگی ایران برای مقابله با این رویکرد خبر دادهاند؛ مواضع اینچنینی حاکی از آن است که تحلیلهای واشنگتن در خصوص هزینههای رویارویی با ایران از واقعیت توانمندیهای دفاعی ما فاصله دارد.
در این راستا، سردار سیدمجید ابنالرضا، سرپرست وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، در پاسخ به سوالی درباره قابلیت ایران برای هدف قراردادن ناوهایی که در محاصره اقتصادی کشورمان نقش دارند، بهصراحت اعلام نمود: «بدانید که ما از این توان برخوردار هستیم و نتایج آن را مشاهده خواهید کرد، انشاءالله.»
این اظهارات باید در کنار مواضع تازه سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، مورد بررسی قرار گیرد؛ جایی که وی از دریافت هشدارها و پیامدهای جدی واشنگتن نسبت به موشکهای جدید ایران اظهار کرده و یادآور شده است که مقابله با جنگ اقتصادی با ایجاد منطقه ممنوعه دریایی در سرتاسر خلیج فارس تا محدوده محاصره، پاسخ داده خواهد شد.
سرلشکر رضایی همچنین به بازنگری بنیادی در موضع عملیاتی جمهوری اسلامی ایران نسبت به کشتیها و پایگاههای نظامی آمریکا اشاره کرده است؛ موضوعی که نمایانگر ورودی به مرحلهای جدید در معادله تقابل است.
آمریکا نباید توان دفاعی ایران را امتحان کند
سخن کلیدی این اظهارات کاملاً واضح است؛ آمریکا نمیتواند از یک سو با تکیه بر ظرفیت نظامی و دریایی خود تلاش کند تا فشار اقتصادی بر ملت ایران وارد کند و از سوی دیگر انتظار داشته باشد که جمهوری اسلامی ایران در برابر این اقدام منفعل بماند.
طی سالهای اخیر، یکی از رویکردهای اصلی استراتژی دفاعی جمهوری اسلامی ایران، طراحی و ایجاد توان بازدارنده در مقابل قدرتهای فرامنطقهای بوده است؛ بهگونهای که هر نوع اقدام نظامی علیه کشور مزایای غیرقابل پیشبینی برای مهاجم به همراه داشته باشد.
در این چارچوب، همچنانکه ناوهای آمریکایی در منطقه حضور مییابند و آن حضور از حالت نظامی فراتر رود و در راستای اجرای سیاست محاصره اقتصادی ایران قرار گیرد، در دیدگاه تهران آن دیگر صرفاً یک حضور نظامی نیست، بلکه بخشی از یک اقدام خصمانه علیه منافع ملی کشور به شمار خواهد رفت.
اظهارات سرپرست وزارت دفاع در همین راستا کاملاً قابل درک است: ایران نهتنها به توان شناسایی و رصد تحرکات نظامی آمریکا مجهز است، بلکه گزینههای عملیاتی برای برخورد با تهدیدات احتمالی نیز در اختیار دارد.
موشکهای جدید؛ بخشی از معادله بازدارندگی
در این میان، اشاره سرلشکر محسن رضایی به «موشکهای جدید ایران» بسیار حائز اهمیت است.
او تأکید کرده است که در روزهای اخیر واشنگتن از موشکهای جدید ایران «هشدار روشنی» دریافت کرده است. این موضع در حقیقت پیامی راهبردی برای طرف آمریکایی به شمار میرود: توان موشکی جمهوری اسلامی ایران یک توان ثابت و متوقفشده نیست، بلکه بر اساس تهدیدات و نیازهای دفاعی کشور در حال توسعه و ارتقاء است.
تجارب سالهای اخیر نشان داده است که جمهوری اسلامی ایران به طور قابل توجهی بر توسعه توانمندیهای موشکی، پهپادی و دریایی خود سرمایهگذاری کرده است؛ توانمندیهایی که هدف اصلی آنها حفاظت از تمامیت ارضی، حاکمیت ملی و منافع جمهوری اسلامی ایران است.
از این منظر، سخنان تازه مقامات کشورمان را میتوان بخشی از یک استراتژی بازدارنده در نظر گرفت؛ راهبردی که در تلاش است تا پیش از آنکه طرف مقابل به اقدامی جدید و پرهزینه مبادرت کند، هزینههای احتمالی آن را برای تصمیمگیران آمریکایی روشن نماید.
خلیج فارس؛ عرصهای که آمریکا نمیتواند یکجانبه برای آن تصمیم بگیرد
خلیج فارس و تنگه هرمز از جمله مناطق راهبردی جهان به شمار میروند و جمهوری اسلامی ایران بهعنوان یکی از کشورهای کلیدی منطقه، امنیت این آبراه را بخشی از منافع حیاتی خود تلقی میکند.
در چنین وضعیت تلخی، اعلام تشکیل «منطقه ممنوعه دریایی» از سوی دبیر شورای عالی امنیت ملی باید فراتر از یک موضع سیاسی معمولی ارزیابی گردد. پیام تهران این است که امنیت منطقه نمیتواند بهصورت یکجانبه تعیین شود.
اگر آمریکا بخواهد با استفاده از قوت نظامی خود مسیر تجارت و اقتصاد ایران را تحت فشار قرار دهد، بدیهی است که جمهوری اسلامی ایران نیز در چارچوب حقوق و منافع ملی خود، ابزارهای لازم برای مقابله با این سیاست را فعال خواهد کرد.
این رویکرد در حقیقت تلاشی برای تغییر محاسبات طرف مقابل است؛ به این معنا که واشنگتن بایستی بداند که اعمال فشار بیشتر لزوماً به نتایج سیاسی مطلوب آمریکا نخواهد انجامید، بلکه ممکن است هزینههای جدیدی را به نیروها و منافع آمریکا در منطقه تحمیل کند.
چرا پیام تهران برای آمریکا اهمیت دارد؟
یکی از کلیدیترین مؤلفههای قدرت جمهوری اسلامی ایران در برابر آمریکا، صرفاً به تعداد تجهیزات و یا سامانههای نظامی آن مرتبط نیست؛ بلکه بخش عمدهای از این قدرت به توان ایجاد بازدارندگی و تحمیل هزینه به دشمن در صورت تجاوز مربوط میشود.
ایران در طول سالهای اخیر نشان داده است که در برابر فشار و تهدید، صرفاً به موضعگیری سیاسی بسنده نمیکند و در صورت ضرورت، از ظرفیتهای دفاعی و نظامی خود بهرهبرداری خواهد کرد.
از همین رو، اظهارات جدید سردار ابنالرضا و سرلشکر محسن رضایی را میتوان به عنوان یک هشدار جدی به واشنگتن تلقی کرد؛ هشداری که در آن جمهوری اسلامی ایران خطوط قرمز خود را بیشتر از پیش در مقابل فشار اقتصادی و دریایی با وضوح بیان کرده است.
نکته حائز اهمیت این است که ایران آغازگر تنش نیست، اما در برابر تعرض و اقدامات علیه منافع ملیاش به هیچ وجه به سیاست انفعال روی نخواهد آورد. این منطق همانطور که در طول سالهای گذشته بخش قابل توجهی از استراتژی دفاعی کشور را تشکیل داده است، بیان میکند: صلح و ثبات تنها زمانی پایدار خواهد بود که طرف مقابل از هزینههای تجاوز آگاه باشد.
محاسبهای که واشنگتن باید اصلاح کند
اکنون توپ در زمین آمریکاست. واشنگتن باید میان استمرار سیاست فشار و پذیرش تبعات آن تصمیمگیری نماید.
اگر آمریکا گمان کند که میتواند به وسیله ناوهای جنگی و ابزار نظامی خود، فشار اقتصادی بر ایران را تشدید کند بدون اینکه با پاسخی مواجه شود، اظهارات اخیر مقامات ایرانی نشان میدهد این نوع محاسبه از منظر تهران بیارزش است.
جمهوری اسلامی ایران طی دهههای گذشته زیرساختهای دفاعی مستقل را فراهم کرده و امروز نیز قسمتی عمدهای از این تواناییها نصیب نیروهای مسلح کشورمان شده است.
از موشکهای نقطهزن و سامانههای پهپادی تا امکانات دریایی و شبکه وسیع شناسایی و رصد، مجموعهای از ظرفیتها در اختیار ایران قرار دارد که هدف اصلی آنها جلوگیری از تحمیل اراده قدرتهای خارجی بر کشور است.
جمعبندی
اظهارات اخیر سرپرست وزارت دفاع و دبیر شورای عالی امنیت ملی را میتوان در قالب یک پیام متحد تحلیل کرد؛ جمهوری اسلامی ایران در برابر سیاستهای فشار، محاصره و تهدید، تمام ابزارهای لازم برای دفاع از منافع ملی خود را در اختیار دارد و در صورت تجاوز دشمن از خطوط قرمز، پاسخ ایران میتواند هزینههای سنگینی برای طرف مقابل به همراه داشته باشد.
تصریح سردار ابنالرضا بر قابلیت هدف قراردادن ناوهای محاصرهکننده آمریکایی و بیانیه محسن رضایی در خصوص بازنگری اساسی در موضع عملیاتی ایران، نشاندهنده تلاش تهران برای تثبیت معادلهای جدید در مقابل واشنگتن است: با افزایش فشار بر ایران، هیچ تضمینی برای کاهش هزینههای آمریکا وجود ندارد؛ بلکه ممکن است هزینههای درگیری برای نیروهای آمریکایی در منطقه افزایش یابد.
در چنین شرایطی، مهمترین پیام برای واشنگتن این است که ایران دیگر کشوری نیست که بتوان با تهدید نظامی یا محاصره اقتصادی، آن را مجاب به پذیرش خواستههای یکجانبه کرد.
توان دفاعی جمهوری اسلامی ایران برای جنگافروزی نیست؛ اما اگر دشمن بخواهد امنیت، حاکمیت و منافع ملت ایران را مورد هدف قرار دهد، این توانمندی میتواند به ابزار مؤثری برای دفاع، بازدارندگی و تحمیل هزینه بر متجاوز تبدیل شود.