تولید مجدد تصاویر دهه ۵۰؛ دغدغه‌ها پیرامون صحت تصویر و مرز بین یادآوری واقعی و بازسازی ساختگی

به نقل از ایسنا، درحال حاضر با بهره‌مندی از هوش مصنوعی امکان ترمیم عکس‌های قدیمی و صدمه‌دیده به‌وجود آمده است. این فرآیند بازسازی عکس‌های قدیمی شامل بهبود و اصلاح تصاویر آسیب‌دیده، کم‌رنگ، تار یا سیاه و سفید است.

ابزارهای هوش مصنوعی (AI) قابلیت تحلیل بخش‌های مختلف تصویر را دارند و می‌توانند در راستای کاهش خط‌وخش، ترمیم ترک‌ها، افزایش وضوح، بهبود کنتراست و تبدیل عکس‌های قدیمی به رنگی به کار گرفته شوند.

در گذشته، برای بازسازی یک عکس خانوادگی قدیمی، روش‌های روتوش دستی استفاده می‌شد که زمان‌بر و به نرم‌افزارهای ویرایش عکس وابسته بود، اما امروزه، مدل‌های مولد و ابزارهای هوش مصنوعی قادرند بسیاری از این مراحل را با سرعت بیشتری انجام دهند.

به علاوه، روند بازتولید سبک‌های قدیمی همچون دهه ۵۰ میلادی، برآیند دلایل روانشناختی و تجاری قابل توجهی است. در شرایطی که دنیای مدرن با سرعت فزاینده‌ای در حال تغییر است و استرس‌های ناشی از تکنولوژی نظیر هوش مصنوعی و شبکه‌های اجتماعی رو به افزایش است، انسان‌ها به بازگشت به دورانی تمایل دارند که در نظرشان ساده‌تر، آرام‌تر و ایمن‌تر بوده است.

تولید مجدد سبک‌های قدیمی نظیر دهه ۵۰ میلادی، دلایل روان‌شناختی و تجاری قابل توجهی دارد. در وضعیتی که دنیای مدرن به سرعت تحولات اساسی را مشاهده می‌کند، افراد تلاش می‌کنند به دوران‌هایی پناه ببرند که برایشان احساس سادگی، آرامش و امنیت بیشتری دارد. نکته جالب این است که حتی نسل‌هایی که دهه پنجاه میلادی را تجربه نکرده‌اند، مانند نسل Z، به دلیل تماشای این سبک در سینما و هنر، ارتباط عمیقی با آن برقرار می‌کنند.

از لحاظ هنری، ویزوال‌های آن دوران دارای ویژگی‌های خاصی هستند که در دنیای کنونی کمتر مشاهده می‌شود. به‌عنوان مثال در اینستاگرام، برای جلب توجه باید متفاوت از دیگران باشید؛ بنابراین اگر همه از دوربین‌های پیشرفته گوشی‌های جدید استفاده می‌کنند، فردی که محتوا را با استایل دهه پنجاهی تولید می‌کند، هویت بصری بی‌نظیری برای خود ایجاد می‌نماید. این امر موجب می‌شود تا صفحه کاربر در میان انبوهی از تصاویر دیجیتال، برجسته و هنری به‌نظر برسد.

بازتولید عکس‌های دهه پنجاه، در واقع تلاشی است برای «انسانی‌تر کردن» تصاویر دیجیتال. این فرآیند با ترکیب هنر، دلتنگی روان‌شناختی به گذشته و نیاز به تمایز بصری صورت می‌گیرد.

آغاز موج بازتولید عکس‌های دهه پنجاه از کجا بود؟

کارشناسان بر این باورند که این موج (Trend) نتیجه برخورد چندین جریان مختلف در عرصه تکنولوژی، سینما و فرهنگ است و ریشه‌های آن را می‌توان در چهار بُعد مختلف یافت.

در دهه ۲۰۱۰، اینستاگرام مملو از عکس‌های شفاف و رنگ‌های اشباع‌شده با فیلترهای دیجیتالی بود که هر چیز را کاملاً اصلاح‌شده نشان می‌داد، اما به تدریج کاربران از این واقعیت بیش از حد تصحیح شده خسته شدند و به دنبال احساسی واقعی و غیردیجیتالی رفتند.

قبل از این دوران، اگر کسی می‌خواست عکسی با سبک دهه ۵۰ داشته باشد، باید فیلم آنالوگ خریداری کرده و از دوربین قدیمی استفاده می‌کرد که هزینه‌بر بود؛ اما با ظهور اپلیکیشن‌های جدید، این هنر در دسترس عموم قرار گرفته است.

جالب توجه این است که نسل Z و افرادی که در اواسط دهه ۹۰ تا اوایل دهه ۲۰۱۰ متولد شده‌اند نیز به شدت به دوربین‌های فیلمی و دیجیتال قدیمی عشق می‌ورزند. برای آن‌ها، عکس‌های دیجیتالی که با موبایل ثبت می‌شوند، بیش از حد ساده و بی‌روح محسوب می‌شوند. آن‌ها به دنبال وسیله‌ای هستند که به عکس‌هایشان شخصیتی خاص ببخشد. این علاقه‌مندی سبب شد تا آن‌ها در اینستاگرام به بازتولید و ترویج این سبک بپردازند تا خود را از نسل‌های قبلی متمایز کنند.

موج بازتولید عکس‌های دهه پنجاه را نمی‌توان صرفاً یک پدیده فرهنگی یا نوستالژیک به حساب آورد. در پس این ترند، مجموعه‌ای از فناوری‌های پیشرفته پردازش تصویر، یادگیری ماشین و سیستم‌های توزیع محتوا قرار دارد که امکان تولید، انتشار و تقویت انبوه این نوع محتوا را فراهم آورده است.

از منظر مهندسی سیستم، تولید یک تصویر "دهه پنجاهی" شامل یک خط لوله (Pipeline) چند مرحله‌ای است: دریافت تصویر ورودی از کاربر، پیش پردازش (شامل تشخیص چهره، حذف پس‌زمینه، نرمالسازی نور و رنگ)، اعمال مدل تبدیل سبک یا تولید مجدد تصویر و در نهایت پس‌پردازش، شامل افزایش وضوح و فشرده‌سازی جهت نمایش در شبکه‌های اجتماعی.

هر یک از این مراحل عموماً بر بستر رایانش ابری و با بهره‌گیری از واحدهای پردازش گرافیکی یا شتاب‌دهنده‌های تخصصی هوش مصنوعی انجام می‌شود.

بسیاری از اپلیکیشن‌های ارائه‌دهنده این خدمات به‌جای اجرای مدل بر روی دستگاه کاربر، از معماری کلاینت ـ سرور استفاده می‌کنند: تصویر از طریق API به سرور ارسال شده، پردازش می‌شود و نتیجه به کاربر بازگردانده می‌شود. اگرچه این رویکرد تجربه کاربری بهتری را فراهم می‌کند، اما می‌تواند پیامدهای بحرانی برای حفظ حریم خصوصی داده‌ها داشته باشد.

زمانی که کاربران عکس خود را در یک اپلیکیشن شخص ثالث برای دریافت نسخه "دهه پنجاهی" بارگذاری می‌کنند، تصویر معمولاً از طریق اتصال HTTPS به سرورهای خدمات‌دهنده منتقل و در محیطی مبتنی بر زیرساخت ابری عمومی پردازش می‌شود.

مسئله مهمی که در این زمینه وجود دارد این است که سیاست‌های مربوط به نگهداری داده‌ها در این خدمات به ندرت برای کاربران عادی شفاف است؛ برخی از این خدمات بلافاصله پس از پردازش تصاویر ورودی را حذف می‌کنند در حالی که برخی دیگر به منظور آموزش مجدد مدل یا بهبود دقت الگوریتم، آنها را حفظ می‌کنند.

مدل‌های تولید و ویرایش تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی امروزه قابلیت دارند که با دریافت یک یا چند عکس از کاربر، تصویری واقعی از او در سبک دهه‌های پیشین تولید کنند.

در این راستا، علی اصغر زارعی - مدرس دانشگاه و کارشناس ارشد مدیریت سیستم‌های اطلاعاتی و فناوری اطلاعات در گفت‌وگو با ایسنا، درباره نقش هوش مصنوعی و فیلترهای دیجیتال اظهار می‌دارد: آنچه این موج را از نوستالژی‌های قبلی متمایز می‌کند، دسترسی آسان به ابزارهای بازسازی تصویر است. مدل‌های تولید و ویرایش تصویر مبتنی بر هوش مصنوعی امروزه می‌توانند با دریافت یک یا چند عکس از کاربر، تصویری واقعی از او در سبک دهه‌های گذشته تولید کنند، کاری که پیشتر تنها در توان فتوشاپ حرفه‌ای یا استودیوهای تخصصی بود.

او بیان می‌کند: این سهولت دو پیامد مهم دارد: نخست، دموکراتیزه‌شدن تولید محتوای نوستالژیک، به این معنی که هر کاربر، فارغ از میزان مهارت فنی، می‌تواند در این ترند مشارکت کند. دوم، ایجاد نگرانی‌هایی درباره اصالت تصویر و مرز بین خاطرات واقعی و بازسازی‌های مصنوعی.

زارعی همچنین می‌افزاید که این موضوع واکنش برخی چهره‌های شناخته شده را نیز برانگیخته و آن‌ها را به انتشار عکس‌های واقعی خود به جای نمونه‌های هوش مصنوعی ترغیب کرده است.

این کارشناس فناوری اطلاعات با تأکید بر اهمیت افزایش تصاویر تولیدشده توسط هوش مصنوعی، به این نکته اشاره دارد که حوزه تشخیص محتوای مصنوعی به یکی از حوزه‌های فعال پژوهش در فناوری اطلاعات و امنیت رسانه تبدیل شده و بیان می‌کند: چالش اصلی در این زمینه، افت قابل توجه دقت این ردیاب‌ها پس از پردازش‌های متداولی نظیر برش، تغییر اندازه، فشرده‌سازی مجدد و اعمال فیلتر است.

در نهایت، از منظر فناوری اطلاعات، موج نوستالژی دهه پنجاه باید به‌عنوان نمونه‌ای روشن از همگرایی چند حوزه فنی فهرست شود؛ هوش مصنوعی مولد به ویژه مدل‌های نشر، سیستم‌های توصیه محتوا مبتنی بر یادگیری ماشین، معماری توزیع شده رایانش ابری و چالش‌های نوظهور حریم خصوصی و اعتبارسنجی داده‌ها از جمله حوزه‌هایی هستند که در این راستا اهمیت دارند.

به گزارش ایسنا، امروزه موج بازتولید عکس‌های دهه پنجاه در فضای مجازی، به دلیل بی‌معنایی تصاویر دیجیتالی خالی و بی‌نقص، پیشرفت فناوری و ظهور اپلیکیشن‌های شبیه‌ساز دوربین‌های فیلمی، گرایش به سمت سینما و هنر و استقبال نسل جدیدی که به دنبال ابزاری برای هنری کردن و شخصی‌سازی تصاویر خود هستند، شکل گرفته است.

انتهای پیام