تأثیر النینو بر افزایش بارش در ایران هنوز قطعی نیست
طبق گزارش ایسنا، وضعیت اقلیمی کره زمین نتیجه تعامل پیچیدهای است که بین اقیانوسها، جو، خشکیها و یخکره بهوجود آمده است و هرگونه تغییر در دمای سطح اقیانوسها یا الگوهای جوی قادر است بر شرایط بارش و دما در مقیاس محلی و حتی جهانی تأثیر بگذارد. پدیدههایی مانند النینو و نوسانات مربوط به آن (ENSO)، لانینا، نوسان اطلس شمالی و نوسان اقیانوس هند ازجمله الگوهای کلان اقیانوس و جوی هستند که با جابهجایی انرژی و تغییر در الگوهای باد و فشار جوی، میتوانند بر توزیع بارش و دما در مناطق مختلف جهان اثرگذار باشند.
سازمان جهانی هواشناسی نیز اعلام کرده که یک النینوی قوی میتواند الگوهای بارش و دما را در نقطههای مختلف جهان بهطور قابلتوجهی جابهجا کند و احتمال وقوع شرایط آبوهوایی شدید را بالا ببرد.
با توجه به ارزیابی فصلی سازمان جهانی هواشناسی (WMO) و خروجی مدلهای اقلیمی چندگانه، پیشبینی میشود که شرایط النینویی ممکن است تا زمستان ۱۴۰۵ و اوایل ۱۴۰۶ تداوم یابد؛ وضعیتی که در برخی نقاط جهان میتواند با تغییر در مسیر سامانههای بارشی، افزایش رویدادهای بارش شدید و تشدید مخاطرات هیدرومتئورولوژیک همراه باشد.
با این وجود، نمیتوان از این شرایط نتیجهگیری کرد که تمامی مناطق ایران بهطور قطع شاهد افزایش بارش خواهند بود. بررسی رفتار بارش در کشور در دورههای گذشته نشان میدهد که اگرچه ارتباط قابلتوجهی میان النینو و افزایش بارش، بهویژه در نواحی غربی کشور، وجود دارد، اما سالهایی نیز بوده که در زمان وقوع النینو، مقدار بارش در کشور کمتر از میانگین نرمال بوده است.
در این راستا، وزارت نیرو با نزدیکشدن به فصل پاییز تدابیری را برای شرایط خاص جوی و پدیده النینو برنامهریزی کرده است. بهطوریکه وزیر نیرو به تازگی بیان کرده که در مورد پدیدههای جوی و احتمال بارشهای قابلتوجه در پاییز، در حال آمادهسازی کشور هستند تا از ظرفیت این بارشها بهترین استفاده را ببرند و در عین حال کمترین خسارت ممکن را متحمل شوند.
او افزود که هماکنون اقدامات لازم برای ذخیرهسازی آب در سفرههای زیرزمینی، تغذیه مصنوعی و استفاده از ظرفیتهای آبخیزداری در دست انجام است. همچنین پاکسازی مسیرها و آمادهسازی مناطق برای جلوگیری از بروز مشکلات برای مردم در صورت بارشهای شدید نیز در دستور کار قرار گرفته است.
به همین ترتیب، عیسی بزرگزاده - سخنگوی صنعت آب کشور در گفتگو با ایسنا، با اشاره به تأثیر احتمالی پدیده النینو بر وضعیت بارشی ایران، اظهار داشت: وقوع النینو بر اساس پژوهشها و بررسیهای مراکز بینالمللی و ملی تأیید شده است، اما این که این پدیده بهطور حتم منجر به افزایش بارشها شود، مسئلهای است که نمیتوان بهطور قطعی درباره آن قضاوت کرد.
وی ادامه داد: در ایران نیز ارتباط میان افزایش بارش و وقوع النینو یک موضوع احتمالی است. طی دورههای گذشته النینو، عموماً مناطق جنوب، جنوبغرب، غرب و شمال ایران تحت تأثیر قرار گرفته و بارشهایی برای این مناطق مشاهده شده است، اما این موضوع به این معنی نیست که در تمامی مناطق، بهویژه نواحی خشک، بهطور خودکار افزایش بارش به وقوع خواهد پیوست؛ به این خاطر تأکید داریم که این موضوع تنها در زمره احتمالات است.
ضرورت آمادگی برای سیلاب و مدیریت مصرف آب
سخنگوی صنعت آب کشور تأکید کرد که آمادگی برای بارشها و سیلابهای ممکن حائز اهمیت زیادی است و گفت: کلید مسئله این است که باید در نظر داشته باشیم با بارشها و سیلابها روبهرو خواهیم شد و بر این اساس باید اقداماتی چون لایروبی مجاری آب، مسیرها و تقاطعها، بهخصوص پلهایی که رودخانهها و مسیرهای شهری را قطع میکنند، انجام شود. همچنین لایروبی کانالهای زهکشی شهری ضرورت دارد.
بزرگزاده ادامه داد: سدها نیز باید برای کنترل سیلاب آماده باشند و از همه مهمتر، در زمانهایی که بارشها اعلام و هشدار سیل صادر میشود، مردم باید از نزدیک شدن به حریم رودخانهها جلوگیری کنند تا ایمنی خود، خانواده و داراییهایشان تأمین شود.
او همچنین به ضرورت توجه همزمان به مدیریت خشکسالی و مصرف آب اشاره کرد و گفت: بهعلاوه باید توجه داشته باشیم که مدیریت خشکسالی نیز حتماً در بخشهایی از کشور باید در نظر گرفته شود و بنابراین باید آمادگی لازم برای مدیریت خشکسالی و مصرف آب در مناطق مختلف کشور فراهم شود.
سخنگوی صنعت آب کشور تصریح کرد: تمامی هشدارهای الزامی به همکاران ما داده شده است. کار لایروبی به انجام رسیده و حدود هزار کیلومتر لایروبی هر سال انجام میشود. همچنین تدابیر لازم اتخاذ شده و برای سدها برنامهریزی بهمنظور جمعآوری آب و کنترل سیلاب تدوین شده و اطلاعرسانی نیز بهطور فعال در حال انجام است. اقداماتی که باید قبل، در حین و پس از سیلاب صورت گیرد، مجدداً به تمامی همکاران و نهادهای ذیربط ابلاغ شده است تا مشخص شود در هر مرحله چه اقداماتی لازم است.
بارش مناسب به معنای جبران بدهی مزمن آبخوانها نیست
وی در مورد تأثیر بارشهای مناسب بر معیشت و وضعیت اقتصادی کشور بیان کرد: در سالی که بارشهای مناسب وجود داشته باشد و شرایط بارشی بهتری حاکم باشد، کشتهای آبی در مناطقی که منابع آبی داریم و ذخیره میکنیم، قطعاً میتواند بهبود یابد.
بزرگزاده ادامه داد: تالابها جان تازهای خواهند گرفت و سفرههای آب زیرزمینی نیز ممکن است حداقل کاهش کمتری را تجربه کنند، اما اگر این منابع احیا نشوند، به این معنا نیست که میتوانیم بدهی مزمن خود به آبهای زیرزمینی را جبران کنیم یا اینکه ایران بهطور سالانه به شرایط آبی مطلوب دست یابد؛ چنین ادعایی کاملاً نادرست است.
انتهای پیام