اگر برنامهنویسها یک روز اعتصاب کنند چه میشود؟
براساس گزارش ایسنا، چند روز پیش، سنگفرشهای ورشو زیر قدمهای رباتهای پیادهرو به لرزه درآمدند. اینبار خبری از شعارهای خیالی در مورد «سهمیهی استراحت پردازنده» نبود؛ رباتهای انساننما و چهارپا در مقابل وزارت امور دیجیتال لهستان صف بسته بودند، پرچمها را به اهتزاز درآورده و شعارهای ضبطشدهای مانند «از محل کار دفاع کنید» و «صبر نکنید، مقررات وضع کنید» سر دادند! گریگورژ کولیش، که مدیر ارشد اطلاعات (CIO) یک شرکت رباتیک و همچنین مدیرعامل یک آژانس کاریابی بوده است، هدف این تجمع را مخالفت با فناوری ندانسته و به خطر جایگزینی انسانها توسط هوش مصنوعی و رباتها اشاره کرد. طنز تلخ ماجرا اینجاست که این رباتهای معترض توسط شرکتی به نام دلتا رباتز ساخته شدهاند که خود بخشی از این صنعت پرشتاب محسوب میشود؛ و کولیش، که مدیریت یک آژانس کاریابی را برعهده دارد، به نوعی از زبان ماشینهایی صحبت میکند که امکان دارد در آینده مراجعانش را به جای خود بگیرند!
وزیر امور دیجیتال لهستان، کریستوف گاوکفسکی، شخصاً به جمع معترضان پیوست و از تأسیس «کمیسیون توسعه و امنیت هوش مصنوعی» و نهادهایی برای تنظیم و نظارت بر فعالیتهای مرتبط با آن خبر داد. لهستان همچنین، بعد از امضای رئیسجمهور کارول ناوروکی، به عنوان نخستین کشور در اتحادیهی اروپا، نهاد ملی نظارت بر بازار هوش مصنوعی را تأسیس کرد تا قوانین مربوط به هوش مصنوعی را به اجرا درآورد. تصوری که از رباتی که در مورد بیکاری هشدار میدهد، در حال حاضر بین اعتراض واقعی و نمایش تبلیغاتی معلق مانده است، و شاید همین ابهام، جالبترین و در عین حال جدیترین جنبهی این ماجرا باشد.
در همین چند روز اخیر، خبر دیگری از دنیای هوش مصنوعی هم به جریان افتاد، اوپنایآی اعلام کرد که مدل GPT-5.6 Sol Ultra با ۶۴ زیرعامل موازی، در عرض چند ساعت Proof of Concept برای «حدس پوشش دوگانهی دوری» ارائه داده است، مسئلهای در نظریهی گراف که نزدیک به پنجاه سال حلنشده مانده بود. توماس بلوم، ریاضیدان، این کار را «زیبا» توصیف کرد، ولی اشاره کرد که اشارهای به کارهای پیشین در آن مشاهده نمیشود. این دستاورد، به همراه تصویر رباتهای معترض، تضادی آشنا را دوباره به تصویر میکشد: هوش مصنوعی میتواند در یک ساعت کاری را به سرانجام برساند که نسلها از ریاضیدانها از عهدهاش برنیامدهاند، اما هنوز به انسانی نیاز دارد که قانونگذاری، زیرساختها و حتی پرسشهای اساسی را برایش تنظیم کند.
حالا بیایید فرض منطقی یک شوخی قدیمی برنامهنویسها را جدی بگیریم: یک روز تمام مهندسان نرمافزار دنیای فناوری، مانیتورهای خود را خاموش کرده و با پلاکارد «تا رفع باگ سراسری برنمیگردیم» به خیابان بیایند. چه اتفاقی میافتد؟ برخلاف تصویر رمانتیک خاموشی ناگهانی صفحهنمایشها، این فاجعه به آرامی و از بافتهای نامرئی آغاز میشود. در روز اول، خودکارها و پایپلاینهای CI/CD به کار خود ادامه میدهند، زیرا قبلاً برنامهریزی شدهاند؛ اما اولین باگ کوچک تولید، بدون پاسخ میماند. در روز دوم، گواهینامههای امنیتی (SSL) که باید تمدید میشدند، منقضی شده و به تدریج سایتها پیام «اتصال شما امن نیست» را نمایش میدهند. در روز سوم، سرورهایی که نیاز به مقیاسگذاری خودکار دارند ولی مقادیر آستانه برایشان کافی نیست، زیر بار ترافیک خواهند خوابید. تا پایان هفته، بانکها، بیمارستانها، فرودگاهها و همان دستیارهای هوش مصنوعی که قصد داشتند جای برنامهنویسها را بگیرند، به زیرساختی وابستهاند که دیگر کسی مراقب آن نیست، زیرا حتی مدلهایی نظیر GPT-5.6 Sol Ultra، با کلی نبوغ خود در اثبات مسائل ریاضی، نمیتواند کارت گرافیکی داغکرده را تعویض کند یا پچ امنیتی یک سرور آسیبدیده را نصب نماید.
موضوع پیچیدهتر این است که اعتصاب برنامهنویسها، برخلاف تجمع رباتهای ورشو، نیازی به شعار از پیش ضبطشده ندارد؛ زیرا آنها خود همان افرادی هستند که شعارها، سیستمها و حتی رباتهای معترض را کدنویسی کردهاند. اگر رباتهای دلتا رباتز یک روز واقعاً بخواهند در مقابل وزارتخانهای بایستند، این تصمیم را شخصی نوشته که ممکن است امروز پشت میز کارش نشسته و با چشمان خسته به دنبال یک نقطهویرگول از دسترفته بگردد. به همین دلیل، اعتصاب واقعی برنامهنویسها به نوعی شبیه خاموش شدن سیستم عصبی تمدن دیجیتال است تا یک تظاهرات خیابانی معمولی؛ نه صدایی از بلندگوها شنیده میشود، نه پرچمی در اهتزاز است، فقط آرام آرام مواردی که به طور پیشفرض «خودکار» فرض میشدند، از کار میافتند.
شاید این مقایسه بهترین هدیهی روز برنامهنویس باشد: در عصری که رباتها برای قانونگذاری اعتراض میکنند و مدلهای زبانی در حل مسائل چندین ساله در عرض یک ساعت موفق میشوند، هنوز هم این انسانهای پشت صفحهکلیدها هستند که تصمیم میگیرند این قدرت چگونه و کجا به کار گرفته شود، و چه زمانی باید از فرمت کردن کل بانک اطلاعاتی خودداری کرده و بهجای آن، صبورانه نگاهی به همین یک خط کد معیوب بیندازند. تبریک به همهی آنها که تمدن دیجیتال را با کدهای مداوم و نه شعارهای بلند، حفظ کردهاند.
پ.ن: روز ۱۳ سپتامبر (معادل عدد ۱۰۰ در مبنای شانزده) به عنوان روز برنامهنویس شناخته میشود. عدد ۲۵۶ بالاترین عدد دودویی در میان ۳۶۵ روز سال است که به واسطهی ارزش ویژهاش در میان برنامهنویسان اهمیت زیادی دارد.
انتهای پیام