از تجارت تا تنگه هرمز؛ روایت خبرنگاران خارجی از اهمیت ایران در بریکس + فیلم

بر اساس گزارش روز دوشنبه خبرنگار اعزامی ایرنا به هجدهمین اجلاس سران بریکس در دهلی‌نو، در حاشیه این نشست مذاکراتی با تعدادی از خبرنگاران و فعالان رسانه‌ای از کشورهای مختلف از جمله اندونزی، نیجریه، مالزی و چین درباره پتانسیل‌های بریکس، جایگاه ایران در این گروه و تحولات منطقه‌ای صورت گرفت.

اندونزی؛ ظرفیت بریکس برای تقویت چندجانبه‌گرایی

دانی دوی ساپوترا، خبرنگار روزنامه «بیزنس اندونزیا»، در اشاره به روابط بین تهران و جاکارتا، عنوان کرد: روابط سیاسی و دیپلماتیک میان ایران و اندونزی در وضعیت مطلوبی قرار دارد و این دو کشور از قابلیت‌های زیادی برای توسعه همکاری‌ها بهره‌مند هستند.

او ادامه داد: مناسبات فرهنگی و مذهبی میان ایران و اندونزی اهمیت فراوانی دارد و این شباهت‌ها می‌تواند مقدمه‌ای برای توسعه تعاملات دو جانبه در زمینه‌های مختلف باشد.

ساپوترا بر تحولات و بحران‌های فعلی در جهان تاکید کرد و گفت: کشورهای عضو بریکس، از جمله اندونزی، می‌توانند در کاهش تنش‌های منطقه‌ای و جهانی، از جمله جنگ اوکراین و جنگ علیه ایران، ایفای نقش کنند و به بازگشت ثبات به اقتصاد جهانی یاری رسانند.

نیجریه؛ بریکس با همگرایی بیشتر می‌تواند قدرت اقتصادی خود را افزایش دهد

ایدهای فردریک، رئیس انجمن خبرنگاران سیاست خارجی نیجریه، با اشاره به پتانسیل‌های وسیع بریکس تصریح کرد: کشورهای عضو این گروه در ابعاد اقتصادی، سیاسی و فرهنگی دارای نفوذ قابل توجهی در جهان هستند.

او افزود: در صورتی که کشورهای عضو بریکس بتوانند شبیه به اعضای اتحادیه اروپا به نحوی هماهنگ‌تر و متحدتر همکاری کنند، اقتصادشان رونق بیشتری خواهد یافت و شرایط معیشتی کشورهای عضو هم بهبود خواهد یافت.

فردریک با ابراز امیدواری درباره نقش‌آفرینی فعال جمهوری اسلامی ایران در بریکس، تصریح کرد: ایران کشوری با ظرفیت‌های فراوان، بویژه در زمینه اقتصادی است و حضور آن می‌تواند پتانسیل‌های بریکس را ارتقا بخشد.

رئیس انجمن خبرنگاران سیاست خارجی نیجریه با اشاره به موقعیت استراتژیک ایران و تنگه هرمز اشاره کرد و گفت: بخش عمده‌ای از نفت و کالاهای جهانی از این تنگه عبور می‌کند و این موضوع، اهمیت ایران را در محاسبات جهانی به نمایش می‌گذارد.

او تاکید کرد: با لحاظ ابعاد جهانی و پیامدهای جنگ علیه ایران، کشورهای بریکس باید برای کاهش تنش‌ها میان تهران و واشنگتن و برقراری صلح و ثبات در منطقه فعال باشند.

مالزی؛ بریکس فرصتی برای افزایش تجارت میان اعضا

شاهریزان بن سالیان، خبرنگار ارشد روزنامه «بریتا هاریان» مالزی، نیز با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی بریکس گفت: این گروه می‌تواند بستر لازم برای توسعه تجارت دوجانبه و گسترش روابط تجاری بین کشورهای عضو را فراهم کند.

او به تنوع ساختارهای اقتصادی کشورهای عضو بریکس اشاره کرد و گفت: این کشورها دارای ظرفیت‌های متنوعی هستند و می‌توانند با تکمیل مهارت‌های یکدیگر، همکاری‌های اقتصادی وسیع‌تری را تضمین کنند.

این خبرنگار مالزیایی درباره جایگاه ایران در بریکس بیان کرد: ایران کشوری کلیدی در جنوب آسیا و یکی از شرکای اقتصادی اصلی مالزی به شمار می‌رود.

بن سالیان در بیان نظر خود درباره امکانات موجود میان ایران و مالزی، امیدوار بود که دو کشور در شناخت و گسترش روابط دو جانبه به ویژه در حوزه اقتصادی، گام‌های موثرتری بردارند.

چین؛ بریکس ائتلافی علیه هیچ کشوری نیست

چن زی‌یوان، خبرنگار شبکه سی‌جی‌تی‌ان چین، نیز به روابط میان تهران و پکن اشاره کرد و اظهار داشت: چین و ایران تنها به توسعه روابط دوجانبه قانع نیستند، بلکه به تقویت چندجانبه‌گرایی در میان کشورهای بریکس نیز می‌پردازند.

او درباره برخی نظرات مبنی بر اینکه بریکس ائتلافی ضدغربی است، تصریح کرد: بریکس هرگز با هدف مقابله با هیچ کشور یا ائتلافی تشکیل نشده است.

این تحلیلگر چینی افزود: کشورهای عضو بریکس گردهم آمده‌اند تا همبستگی اعضا و چندجانبه‌گرایی جهانی را تقویت کرده و از پتانسیل‌های مشترک خود برای همکاری بیشتر بهره‌برداری کنند.

زی‌یوان بر شعار هجدهمین اجلاس سران بریکس در دهلی‌نو تاکید کرده و اظهار داشت: هدف اعضای بریکس افزایش «تاب‌آوری، نوآوری، همکاری و پایداری» در میان کشورهای عضو است.

ظرفیت رسانه‌ای اجلاس

گفت‌وگو با خبرنگاران خارجی حاضر در دهلی‌نو در شرایطی انجام شد که به دلیل محدودیت‌های دسترسی رسانه‌ای، برخی از خبرنگاران دعوت‌شده قادر به حضور مستقیم در محل اجلاس نبودند.

با این حال، حضور نمایندگان رسانه‌های مختلف از کشورهای عضو و شرکای بریکس در دهلی‌نو، فرصتی را برای بحث درباره مهم‌ترین موضوعات گروه، از جمله آینده چندجانبه‌گرایی، توسعه همکاری‌های اقتصادی، نقش ایران در بریکس و لزوم کاهش تنش‌های منطقه‌ای فراهم نمود.

خبرنگار ایرنا در گزارش خود به این نتیجه رسید: دیدگاه‌های مطرح شده نشان می‌دهد که برخی رسانه‌های کشورهای عضو بریکس و کشورهای در حال توسعه باور دارند که این گروه علاوه بر ظرفیت‌های اقتصادی، قابلیت تبدیل شدن به بستری برای تقویت همکاری‌های سیاسی، فرهنگی و دیپلماتیک و ایفای نقش موثر در حل بحران‌های جهانی را دارد؛ این امر موقعیت ایران را به عنوان یکی از اعضای بریکس و کشوری تاثیرگذار در تحولات منطقه‌ای بیش از پیش نمایان می‌سازد.

بر اساس گزارش ایرنا هجدهمین اجلاس سران بریکس در تاریخ ۱۲ و ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ در دهلی‌نو به میزبانی هند برگزار شد؛ اجلاسی که نخستین نشست سران این گروه پس از گسترش بریکس و پیوستن اعضای جدید، از جمله جمهوری اسلامی ایران و اندونزی، محسوب می‌شود. ریاست هند بر بریکس در سال ۲۰۲۶ با شعار «ساختن برای تاب‌آوری، نوآوری، همکاری و پایداری» دنبال شد و موضوعاتی نظیر همکاری اقتصادی، تجارت، انرژی، فناوری، توسعه پایدار، اصلاح نهادهای بین‌المللی و تقویت نقش کشورهای جنوب جهانی در دستور کار قرار گرفت.

تحولات ژئوپلیتیکی و افزایش تنش‌ها در غرب آسیا و تداوم جنگ اوکراین، به‌عنوان دیگر موضوعات مهم هجدهمین اجلاس بریکس مطرح شد. سران کشورهای عضو در بیانیه دهلی‌نو ضمن ابراز نگرانی از تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه، بر لزوم خویشتنداری، گفت‌وگو و راهکارهای دیپلماتیک برای حل منازعات تاکید کردند. در این بیانیه همچنین بر مخالفت با اقدامات یکجانبه و تحریم‌هایی که خارج از چارچوب شورای امنیت سازمان ملل انجام می‌شود، تاکید شد.

بیانیه پایانی هجدهمین اجلاس بریکس در ۴۵ صفحه و شامل ۱۴۰ بند بود که به موضوعاتی از جمله تقویت همکاری‌های اقتصادی و مالی، کاهش موانع تجاری، امنیت انرژی، توسعه فناوری و هوش مصنوعی و افزایش نقش کشورهای جنوب جهانی در حکمرانی بین‌المللی پرداخته شد. در این اجلاس همچنین بر گسترش همکاری‌های اقتصادی بین اعضا و استفاده بیشتر از پتانسیل‌های بریکس برای تقویت تجارت و سرمایه‌گذاری تاکید گردید.

حضور جمهوری اسلامی ایران در این اجلاس و ملاقات‌های رئیس‌جمهوری ایران با تعدادی از سران کشورهای عضو در شرایطی انجام شد که تحولات منطقه و جنگ علیه ایران، اهمیت موضوعات امنیتی و ژئوپلیتیکی را در دستور کار بریکس تقویت کرده بود. در بیانیه مشترک بریکس در خصوص تحولات منطقه بر لزوم خویشتنداری، کاهش تنش، حفاظت از غیرنظامیان و حفظ ثبات در تجارت و امنیت دریایی تاکید شد.