رویکرد بهزیستی باید از مرکزمحوری به خانوادهمحوری و اجتماعمحوری تغییر کند
سیدجواد حسینی، سهشنبه ۲۴ شهریورماه در همایش سراسری مدیران بهزیستی استانها که در مجتمع ثامن بهزیستی مشهد برگزار شد، اظهار کرد: دولتها در سطح نظام بینالملل در ادامه فعالیت خود با سه نقیضه مواجه میشوند؛ نخست اینکه ممکن است همه مردم از خدمات بهرهمند نشوند، دوم اینکه در برخی موارد خدمات ارائهشده از کیفیت لازم برخوردار نباشد و سوم اینکه خدمات باید به شکل عادلانه توزیع شود. سازمان بهزیستی نیز بر همین اساس سه اصل تمامیت، کفایت و عدالت در ارائه خدمات را دنبال میکند. در همین راستا کسی از خدمات بهزیستی محروم نماند، خدمات با کیفیت مناسب ارائه شود و این خدمات به شکل عادلانه در اختیار جامعه هدف قرار گیرد. برای اینکه بتوانیم این اقدامات را انجام دهیم تحت شعاری با عنوان تثبیت و ترویج ارزشهای سازمانی با اصلاح روشها، برخی رویکردها باید تغییر، تعطیل و تأسیس شود.
وی ادامه داد: بنابر این رویکرد بر اساس ارزیابیهایی که با حضور کارشناسان و صاحبنظران انجام شد، مجموعهای از تغییرات و اصلاحات در سازمان بهزیستی طراحی شد که نتیجه آن تدوین ۱۳ چرخش تحولآفرین بود و این چرخشها در راستای سند تحول بنیادین سازمان دنبال میشوند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به اینکه نخستین چرخش حرکت از «مؤسسه و مرکزمحوری» به «خانوادهمحوری» است گفت: خانواده و مدرسه از مهمترین نهادهای جامعه هستند و بخش قابل توجهی از مسائل اجتماعی ریشه در این دو نهاد دارد؛ بنابراین باید حمایت از خانواده در سیاستهای بهزیستی تقویت شود. افزایش اعتبارات مربوط به حمایتهای اجتماعی، تقویت حق پرستاری خانوادهمحور، توسعه ویزیت در منزل و طرحهایی مانند دستهای مهربانی، ایجاد مراکز جامعه سلامت خانواده، روزانهسازی و کوچکسازی مراکز، تقویت خانواده زیستی و جایگزین، طرح حامی و خانواده میزبان، تقویت طرح امدادگیری و مراکز شبانه خانواده و همچنین نظام یکپارچه تربیتی فرزندان، در راستای خانوادهمحوری دنبال شده است.
حسینی، دومین چرخش را «حرکت از اعانهبگیری، مستمریپردازی و یارانهپردازی صرف به سمت فرصتآفرینی و توانمندسازی» دانست و گفت: در این مسیر، فرآیندهای غربالگری، استعدادیابی، آموزش مهارت و اشتغال دنبال شده است. صندوق حمایت و ضمانت از فعالیتهای اشتغال نیز راهاندازی شده و صدها هزار دانشآموز در فرایند مهارتآموزی و کمکهای تحصیلی قرار گرفتهاند.
وی ادامه داد: همچنین طرحهای توانمندسازی و غربالگری برای دانشآموزان و جوانان در حال اجراست. در طول دو سال دولت، ۱۱۸ هزار فرصت شغلی برای مددجویان ایجاد شده که ۶۵ درصد بیشتر از عملکرد تمام دورههای سازمان بهزیستی بوده است. در همین چارچوب، ۲۵ هزار واحد مسکن نیز برای جامعه هدف فراهم شده و برای خانوادهها نیز اقداماتی در حوزه تهیه جهیزیه انجام شده است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با بیان اینکه سومین چرخش حرکت از توانمندسازیهای معمول به سمت توانمندسازیهای نوین و فناورانه است، تصریح کرد: توانبخشی از راه دور و استفاده از فناوریهای نوین در این حوزه دنبال شده است. در هزار و ۶۱ مرکز آموزشی و توانبخشی، فعالیتهای مرتبط با هنر و توانبخشی هنری توسعه یافته و «خانه هنر معلولان» نیز در برخی استانها شکل گرفته است.
به گفته وی، هر استان باید خانهای برای ارتباط با هنرمندانی که در حوزه معلولیت فعالیت میکنند داشته باشد. چهارمین چرخش حرکت به سمت فناوریهای جدید در حوزه توانبخشی است. بزرگترین پروژه داشبورد مدیریتی مبتنی بر هوش مصنوعی در راستای فناور شدن بهزیستی در حال پیگیری است. سازمان بهزیستی در حال پیگیری پروژههای فناورانه در حوزه مدیریت و توانبخشی است و مذاکراتی نیز در زمینه استفاده از فناوریهای نوین انجام شده است.
رئیس سازمان بهزیستی کشور پنجمین چرخش را «حرکت از نگاه پاتولوژیک و آسیبشناسانه به نگاه پیشگیرانه و روشمدار» دانست و گفت: در این رویکرد، غربالگریها و برنامههای پیشگیرانه از جمله غربالگری بینایی، شنوایی، اوتیسم و سالمندان مورد توجه قرار گرفته است. در کنار غربالگری، آموزشهای توانمندساز و پیشگیرانه در محلات و خانوادهها نیز دنبال میشود تا مداخلات پیشگیرانه پیش از بروز آسیب انجام گیرد. ششمین چرخش حرکت از «سالمندی به خاطر اجبار» به سمت «سالمندی سالم و دوستدار» است، شوراهای سالمندان در استانها تشکیل شده و ۱۹ شهر به عنوان شهر دوستدار سالمند معرفی شدهاند.
حسینی با بیان اینکه ایران از کشورهای با سرعت بالای حرکت به سمت سالمندی جمعیت است، افزود: بر اساس پیشبینیهای مطرحشده، در سال ۱۴۳۰ حدود ۳۱ درصد جمعیت سالمند خواهد شد. بنابراین باید از هماکنون برای سالمندی سالم برنامهریزی کرد. هفتمین چرخش حرکت از برنامههای تفکیکشده و ایزولهکننده به سمت برنامههای تلفیقی، اجتماعساز و فراگیر است، یکی دیگر از چرخشها، حرکت از مدیریت هیجانزده و سیاستزده به سمت مدیریت مشارکتی و دانشبنیان است. انتخاب مدیران بر اساس فرایندهای ارزیابی و کمیته انتصابات انجام شده و در این روند تلاش شده است از ظرفیت نیروهای متخصص و باتجربه استفاده شود.
رئیس سازمان بهزیستی کشور، چرخش دیگر را حرکت از تمرکز صرف بر منابع دولتی به سمت توسعه مشارکتها دانست و عنوان کرد: در این زمینه ظرفیتهای مشارکت اجتماعی در سازمان توسعه یافته است. برخلاف آنچه معمولاً در شرایط جنگی در بسیاری از جوامع مشاهده میشود، در جریان جنگ اخیر میزان مشارکتهای مردمی در حوزه بهزیستی افزایش یافت و کمکهای مردمی نیز رشد قابل توجهی داشت.
حسینی افزود: طرح «سلامت اجتماعی محلهمحور» از جمله برنامههایی است که در این چرخش شکل گرفته است. بهزیستی نباید برای اجرای برنامههای اجتماعمحور صرفاً به ایجاد ساختمانها و مراکز جدید متکی باشد، بلکه باید از ظرفیتهای موجود در محلات استفاده کند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور همچنین از شکلگیری ۲۷۵۰ کانون محلهمحور در سراسر کشور خبر داد و گفت: در گام نخست، ۱۵ فعالیت اجتماعمحور از جمله طرحهای مانا، خاتم، گروههای همیار سلامت روان و گروههای مرتبط با حوزه معلولیت در این چارچوب دنبال شده است. امروز ۵۳۰ مسجد و حسینیه، ۲۳۲ مدرسه و ۱۹۰ مرکز بهزیستی اجتماعمحور در کنار ۲۷۵۰ کانون سلام محله، با پشتیبانی مراکز مثبت زندگی و تسهیلگر حرفهای اجتماعمحور در این برنامهها مشارکت دارند.
به گفته وی، ۳۷۰ هزار نفر از مردم ایران در ۱۱ گروه به این برنامهها پیوستهاند و بیش از ۷۰۰ هزار نفر نیز از خدمات مرتبط با طرحهای سلامت و مهر بهرهمند شدهاند. برنامههای سازمان بهزیستی با هدف افزایش کیفیت خدمات و تقویت رویکردهای خانوادهمحور، توانمندساز، پیشگیرانه و اجتماعمحور ادامه خواهد یافت و قرار است در ادامه، بخشی از اقدامات انجامشده در این حوزه با حضور مسئولان رونمایی شود.
انتهای پیام