فیلم بهمن قبادی با تهیهکنندگی اسکورسیزی در تورنتو مورد انتقاد شدید قرار گرفته است / نقش هوش مصنوعی در میان است
طبق گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ورایتی، فقط سه ماه پس از آنکه مارتین اسکورسیزی بهعنوان یکی از معتبرترین فیلمسازان قرن معاصر، بهطور علنی از هوش مصنوعی مولد حمایت کرد، اکنون او بهعنوان تهیهکننده اجرایی فیلمی از جشنوارهای معتبر در معرض انتقادات تندی قرار گرفته که به خاطر بهکارگیری گسترده همین فناوری با واکنشهای منفی شدید مواجه است.
فیلم «درختها تماشا میکنند» به کارگردانی بهمن قبادی، یک اثر ترسناک روانشناختی است که داستان آن در ترکیه روایت میشود و اوا گرین در این پروژه به ایفای نقش پرداخته است. این فیلم روز جمعه در بخش «سنترپیس» جشنواره بینالمللی فیلم تورنتو برای نخستین بار نمایش داده شد. گرین در این فیلم شخصیت «دریا» را ایفا میکند؛ زنی که به همراه دختر ناشنوایش به ماردین بازمیگردد و با یک صندلی با منبتکاریهای پیچیدهای روبهرو میشود که تهدیدی برای او به حساب میآید.
نقد ورایتی در خصوص استفاده از هوش مصنوعی در این فیلم از شدت بالایی برخوردار است و بیان میکند که این اثر به «محصولی حاصل از دستورات تایپشده، نه یک اثر هنری واقعی و عمیق» تبدیل شده است. سیدهانت آدلاکها، منتقد ورایتی، تأکید نموده که مشکل تنها به نماهای معرق از مکانها و تصاویری که برای پیوستن بخشهای مختلف فیلم بهکار رفته مربوط نمیشود؛ بلکه بهطور کامل، بخشهایی از اسطورهشناسیهای مرتبط با گذشته شخصیتها بهوسيله هوش مصنوعی تولید شدهاند و بهگفته او، بافت و ظاهر این تصاویر «زشت» است.
او در نقد خویش مینویسد: «با پیشرفت فیلم، نحوه هماهنگی نماها بهشدت مشکل میشود؛ بهطوری که هر چیزی بهجز نماهای نزدیک و واحد از چهرههای انسانی، نه تنها مشکوک، بلکه تماشای آن توهینآمیز است و «درختها تماشا میکنند» به یک محصول حاصل از دستورات تایپشده، نه یک اثر هنری واقعی و خلاقانه، تبدیل میگردد.»
نکتهای که باید به آن توجه کرد این است که آدلاکها پیشنهاد میکند شاید زمان آن رسیده باشد که جشنوارههای بزرگ، نمایش فیلمهایی که از این فناوری بهره میبرند را بهطور کامل ممنوع کنند. او همچنین بر این عقیده است که مخاطبان باید پیش از خرید بلیت آگاه باشند که یک فیلم چه مقدار از هوش مصنوعی استفاده کرده است. این نقد بهصراحت به اسکورسیزی اشاره میکند و به خاطر حضور اش در مقام تهیهکننده اجرایی و اعتبار و نقشی که نام او به این پروژه افزوده است، او را مورد توجه قرار میدهد.
این روند ما را به ماه ژوئن بازمیگرداند؛ در آن زمان که شرکت نوپای آلمانی «بلک فارست لبز» در ویدیوی تبلیغاتی از اسکورسیزی استفاده کرد، که با بهرهگیری از مدل «فلاکس» این شرکت، طرحهای اولیه بصری برای فیلم تولید میکرد. یک هفته بعد، انجمن کارگردانان هنری در بیانیهای اسکورسیزی را متهم کرد که «به هنرمندان انسانی که در شکلگیری مسیر حرفهای او نقش داشتهاند، بیتوجهی کرده است». پس از این اتفاق، تیم اسکورسیزی با دینا لیپتون، رئیس انجمن کارگردانان هنری، تماس خصوصی برقرار کرد؛ اما گزارشها حاکی از آن بود که گفتوگوی بعدی به نتیجهای نرسید.
در آن زمان، دفاعی که من نیز به آن ملحق بودم، این بود که اسکورسیزی درباره مرحله پیشتولید بحث میکند و خود او نیز ذکر کرده بود که ۷۰ سال برای فیلمهایش استوریبورد طراحی میکند. بنابراین هیچ شغلی قرار نبود از بین برود، زیرا او صرفاً در حال تعیین جایگاه خود بود. اسکورسیزی در بیانیهای که در وبسایت «بلک فارست لبز» منتشر شد، اظهار داشت که به نقطه تلاقی فناوری و قصهگویی و چگونگی گسترش مرزهای خلاقیت با کمک این فناوری علاقهمند است. او سینما را «رسانهای جوان که باید همچنان با ذهنی باز به آن نگریست» توصیف کرد. این بیان قابل تأمل است.
با این حال، عنوان تهیهکننده اجرایی برای شخصیتی مانند اسکورسیزی عموماً با این هدف همراه است که به یک فیلم بیشتر اعتبار ببخشد یا موجب جلب توجه بیشتر به آن شود. ظاهر قضیه اهمیت دارد و از لحاظ زمانی، آنچه که هماکنون روی داده، واقعاً نامناسب است.
فیلم «آخرین عکس» به کارگردانی زک اسنایدر که یکی از منتقدان آن را از بدترین آثار تاریخ جشنواره دانستهاست، با پایینترین امتیاز در جدول نقدهای جشنواره تورنتو ۲۰۲۶ قرار دارد؛ اما ظاهراً «درختها تماشا میکنند» نیز در جایگاه دوم از نظر نارضایتی قرار گرفته است.
5959