نگاهی تازه به جام جهانی ۲۰۲۶؛ ۲۸ ساعت و بیش از ۶۵ هزار بار نمایش تبلیغات غذاهای ناسالم!
مطابق تحقیقات انجام شده از سوی پژوهشگران دانشگاههای بریستول و آکسفورد، طرفداران فوتبال در حین برگزاری مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ با سیل انبوهی از تبلیغات مرتبط با غذاها و نوشیدنیهای مضر مواجه شدند.
این گروه تحقیقات با بهرهگیری از فناوری هوش مصنوعی، محتوای تبلیغاتی که طی پخش زنده مسابقات برای بینندگان تلویزیونی قابل مشاهده بود را بررسی کردند. این تبلیغات غالباً بر روی بیلبوردهای اطراف زمین و در بخشهای مختلف ورزشگاههایی که میزبان این رویداد بودند، در آمریکا، کانادا و مکزیک به نمایش درآمدند. یافتههای این تحقیق نشان داد که لوگوها و محصولات برندهایی که در دستهبندی غذا و نوشیدنیهای ناسالم قرار میگیرند، جهت تطابق با معیارهای دولت بریتانیا در زمینه محتوای سرشار از چربی، نمک یا قند، در مجموع ۶۵ هزار و ۷۲۲ بار در طی مسابقات نمایان شدهاند. این تبلیغات به صورت کلی ۲۸.۱ ساعت بر روی صفحه تلویزیونهای بینندگان قرار داشتند که معادل کمی بیش از ۱۶ درصد از کل زمان مسابقات جام جهانی به حساب میآید.
این آمار فقط شامل تبلیغاتی است که در حین مسابقه از طریق فید بینالمللی به نمایش درآمدهاند و تبلیغات قبل از شروع مسابقه، دورههای تبلیغاتی میان دو نیمه و همچنین تبلیغاتی که به وقفههای آبرسانی در حین مسابقات مربوط میشود، در این بررسی لحاظ نشدهاند.
مدل تحلیل مورد استفاده پژوهشگران برآورد میکند که بهطور متوسط در هر مسابقه، ۵۷۶ تبلیغ قابل مشاهده در زمینه غذا و نوشیدنیهای مضر نمایش داده شده است.
در میان این برندها، کوکاکولا با ۲۱ هزار و ۸۹۳ بار بیشترین میزان نمایش را از آنِ خود کرد. بعد از آن، مکدونالدز با ۱۳ هزار و ۹۱۵ بار، پاورید با ۱۲ هزار و ۷۷۷ بار و لِیِز با ۱۲ هزار و ۸۷ بار در رتبههای بعدی قرار گرفتند. لازم به ذکر است که لِیِز در بریتانیا تحت نام واکرز شناخته میشود. همه این چهار برند، از شرکای رسمی فیفا به شمار میآیند و پاورید نیز زیرمجموعهای از شرکت کوکاکولا است.
در واکنش به این یافتهها، فیفا اعلام کرد که بخش عمدهای از درآمدهای این سازمان مجدداً در فوتبال سرمایهگذاری میشود، از جمله در پروژههایی که旨 آنها ارتقاء سلامت و رفاه است و بسیار از افراد در این طرحها مشارکت میکنند.
سخنگوی فیفا اظهار داشت: «فیفا با مجموعهای وسیع از شرکای جهانی همکاری میکند که همگی تحت چارچوبهای نظارتی و انطباقی این سازمان قرار دارند. کمپینهای اجتماعی فیفا، از جمله طرح «فعال باش»، در طول جام جهانی پیامهایی درباره اتحاد، مشارکت، سلامت و دوستی را به شکل بیسابقهای به مخاطبان انتقال دادند.»
تبلیغات غذاهای ناسالم ۱۰ برابر بیشتر از تبلیغات قمار
این گزارش همچنین به سایر انواع تبلیغات «پتانسیل مضر» پرداخته و نشان داده است که تبلیغات غذاها و نوشیدنیهای ناسالم بهمراتب بیشتر از سایر تبلیغات بوده است.
لوگوهای مرتبط با غذا و نوشیدنیهای ناسالم تقریباً هفت برابر بیشتر از برندهای الکلی و بازارهای پیشبینی به نمایش درآمدند. این نسبت برای شرکتهای فعال در حوزه قمار ۱۰ برابر و برای تبلیغات ارزهای دیجیتال تقریباً ۲۵ برابر بود.
در این گزارش، پژوهشگران بیان کردهاند: «تکرار مکرر برندهای غذا و نوشیدنیهای ناسالم با فوتبال، هیجان و هویت ملی میتواند به آشنایی بیشتر با این برندها و عادیسازی مصرف آنها بیانجامد.»
از اکتبر ۲۰۲۵، محصولاتی مانند برگر، چیپس و نوشیدنیهای قندی به دلیل ممنوعیت تبلیغات تلویزیونی غذاهای ناسالم پیش از ساعت ۹ شب در بریتانیا مشمول منع عرضه خواهند بود. با این حال، به علت اینکه تبلیغات نمایش داده شده در حین مسابقات بر روی بیلبوردهای ورزشی واقع میشوند و در یک رویداد بینالمللی به نمایش در میآیند، تحت این قانون قرار نمیگیرند.
از این رو، بینندگان در بریتانیا میتوانند در ساعاتی که طبق قانون تبلیغات این محصولات ممنوع است، همچنان تبلیغات مربوط به برگر، چیپس و نوشیدنیهای گازدار را حین تماشای مسابقات فوتبال ببینند؛ موضوعی که خواهان اتخاذ رویکردی جهانیتر در این زمینه شده است.
گرگ فِل، رئیس انجمن مدیران بهداشت عمومی، به بیبیسی اسپورت گفت: «این واقعاً یک فقدان قانونی است. شواهد بسیار زیادی وجود دارد که نشان میدهد دولتها در سرتاسر جهان در حال وضع قوانین سختگیرانهای برای محدود کردن تبلیغات غذاهای ناسالم هستند. برای برطرف کردن این مشکل به همکاری جهانی نیاز داریم، زیرا چاقی به تازگی به یکی از چالشهای تمام عیار تبدیل شده است. تبلیغات یکی از ابزارهای اصلی ایجاد آثار مضر ناشی از چاقی به شمار میرود. چاقی تقریباً به نوعی «تنباکوی جدید» تبدیل شده است؛ شیوههایی که صنعت تنباکو پیش از ممنوعیت تبلیغات به کار میبرد، تفاوت چندانی با شرایط حاضر ندارد. بخش عمدهای از این تبلیغات بهطور خاص کودکان را هدف قرار میدهد، زیرا این برندها سعی دارند بازار خود را گسترش دهند و کودکان آیندهنگر این بازار به شمار میآیند.»
دولت بریتانیا به تازگی اعلام کرد که تغییرات قابل توجهی در قوانین مربوط به غذای مدارس صورت خواهد گرفت که شامل ممنوعیت غذاهای سرخشده و تشویق به استفاده بیشتر از میوهها، سبزیجات، فیبر و غلات کامل است؛ اقدامی که به منظور مبارزه با چاقی کودکان صورت میگیرد.
طبق آمار منتشر شده توسط سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS)، در سال ۲۰۲۴، ۱۵ درصد از کودکان این کشور دچار چاقی و ۲۶ درصد آنها دارای اضافه وزن بودند.
دکتر الیسا بکر، یکی از نویسندگان این تحقیق، بیان کرد: «ما با یک بحران جهانی در زمینه چاقی کودکان و بیماریهای ناشی از تغذیه نامناسب مواجه هستیم، اما بزرگترین رویداد ورزشی جهان مملو از تبلیغات غذاها و نوشیدنیهای ناسالم است. ورزش باید بخشی از راهحل این مشکلات سلامت باشد، نه اینکه به یکی از بسترهای بزرگ تبلیغاتی دنیا برای محصولاتی تبدیل شود که به افزایش این مشکلات کمک میکنند.»
همچنین بخوانید: خداحافظی امباپه با نایکی؛ برند خبرساز سوئیسی جانشین آمریکاییها شد