پل هوایی پکن ـ تهران در میانه جنگ

فرارو- در شرایطی که جنگ ایران و آمریکا و محاصره دریایی ایران، مسیرهای تجاری جمهوری اسلامی را با محدودیت جدی مواجه کرده، داده‌های گمرکی ایران از افزایش قابل توجه ارسال قطعات و تجهیزات دوکاربردی از چین به ایران حکایت دارد؛ محموله‌هایی که بخشی از آنها می‌تواند در تولید پهپاد، موشک و تجهیزات نظامی مورد استفاده قرار گیرد.

به گزارش فرارو، نشریه وال استریت ژورنال مدعی است تنها در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱۳۰۰ محموله شامل قطعات و تجهیزات دوکاربردی از چین برای وزارت دفاع ایران ثبت شده است. این محموله‌ها شامل قطعات الکترونیکی، تجهیزات موقعیت‌یابی و GPS، موتورهای الکتریکی و قطعات مربوط به موتور هواپیما بوده‌اند؛ تجهیزاتی که کاربرد غیرنظامی نیز دارند اما می‌توانند در ساخت پهپادها و سامانه‌های موشکی به کار گرفته شوند.

این داده‌ها ادعا می‌کنند بخشی از این انتقالات از طریق حمل‌ونقل هوایی انجام شده است. محموله‌های مورد بررسی وال استریت ژورنال در فرودگاه بین‌المللی امام خمینی تهران تخلیه شده‌اند و سوابق گمرکی آنها توسط پایگاه تجاری ImportGenius در اختیار این روزنامه قرار گرفته است.

بر اساس سوابق مربوط به ژانویه ۲۰۲۵ تا پایان ژوئن ۲۰۲۶، هزاران محموله برای وزارت دفاع و شرکت‌های ایرانی ثبت شده که می‌توانند در تولید پهپاد و دیگر تجهیزات نظامی کاربرد داشته باشند. بخشی از این اسناد نیز به ماده ۱۱۹ مقررات گمرکی ایران ارجاع داده‌اند؛ ماده‌ای که برای واردات تسلیحات و تجهیزات دفاعی معافیت کامل از حقوق گمرکی در نظر می‌گیرد.

افزایش پروازهای ماهان‌ایر از چین

به ادعای وال‌استریت ژورنال، همزمان با محدود شدن مسیرهای دریایی، یک پل هوایی میان چین و ایران شکل گرفته است؛ مسیری که نقش مهمی در انتقال تجهیزات مورد نیاز برنامه پهپادی و موشک‌های بالستیک ایران پیدا کرده است.

چرا واشنگتن مستقیماً پکن را هدف نمی‌گیرد؟

یکی از نکات مهم گزارش، تفاوت میان موضع برخی مقام‌های آمریکایی درباره نقش چین و موضع شخص دونالد ترامپ است.

وزیر دفاع آمریکا در ماه ژوئیه گفته بود چین و روسیه در سطوح مختلف به ایران کمک می‌کنند. با این حال، ترامپ چند روز بعد در واکنش به این موضوع گفت نمی‌داند چین تا چه اندازه به ایران کمک می‌کند و تأکید کرد که شی جین‌پینگ به او اطمینان داده است چین تسلیحات در اختیار ایران قرار نخواهد داد. ترامپ همچنین درباره شی و ولادیمیر پوتین گفته بود: «به آنها اعتماد دارم.»

این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرده که ترامپ و شی جین‌پینگ در آستانه دیدار در واشنگتن قرار دارند؛ دیداری که موضوعاتی مانند تجارت، هوش مصنوعی و تایوان را دربرمی‌گیرد، اما روابط چین با ایران و نقش پکن در جنگ نیز از مسائل مهم پیرامون آن محسوب می‌شود.

چین در مقابل، هرگونه حمایت نامناسب از تلاش‌های جنگی ایران را رد کرده است. پکن می‌گوید صادرات کالاهای دوکاربردی را کنترل می‌کند، قوانین بین‌المللی و مقررات صادراتی خود را رعایت می‌کند و با تحریم‌های یکجانبه آمریکا مخالف است.

با این حال، داده‌های مورد بررسی وال‌استریت ژورنال تصویری از تداوم جریان کالاهای دوکاربردی و تجهیزات حساس از چین به ایران ارائه می‌کند؛ جریانی که همزمان با محدود شدن مسیرهای دریایی، بیشتر به سمت حمل‌ونقل هوایی منتقل شده است. در همین حال، دولت آمریکا در ماه‌های اخیر چندین شرکت و فرد چینی و هنگ‌کنگی را به اتهام کمک به شبکه‌های تأمین تسلیحات و تجهیزات نظامی ایران تحریم کرده است.