طبق گزارشهای منتشره از هریتیج دیلی، یکی از اکتشافات برجسته باستانشناسی در سالهای اخیر، باستانشناسان آلمانی موفق به کشف مجموعهای شامل ۹۳۴ سکه نقره رومی در نزدیکی شهر وسلینگ واقع در ایالت نوردراین-وستفالن شدند. این مجموعه نه تنها بزرگترین گنجینه سکههای مربوط به دوران سلطنت هادریان در آلمان به حساب میآید، بلکه بهعنوان پنجمین گنجینه بزرگ شناختهشده از این دوره در سطح جهانی نیز مطرح است.
این کشف از طریق جستوجویی قانونی با استفاده از فلزیاب آغاز شد؛ جایی که اولیور ریدل، فلزیابدار غیرحرفهای، بعد از پیدا کردن ۱۵ سکه نقره رومی و دریافت سیگنالهای اضافی، عملیات حفاری را متوقف کرد و موضوع را به مسئولین فرهنگی مربوط اطلاع داد. همین اقدام امکان بازیابی کامل گنجینه با استفاده از روشهای علمی و بدون آسیب به آن را فراهم آورد.
گنجینهای که نزدیک به دو هزار سال پنهان مانده بود
تیم باستانشناسی وابسته به اداره میراث فرهنگی راینلند پس از بررسی محل، ۹۳۴ دینار نقرهای به وزن ۳.۱ کیلوگرم را از اعماق خاک بیرون کشید. تحلیل سکهها نشان میدهد که جدیدترین آنها بین سالهای ۱۲۴ تا ۱۲۵ میلادی، در زمان سلطنت هادریان ضرب شدهاند؛ امپراتوری که از ۱۱۷ تا ۱۳۸ میلادی بر روم فرمان میرانید.
با این حال، بخش قابلتوجهی از این سکهها به دوره فلاویان نسبت داده میشود؛ سلسلهای که بین سالهای ۶۹ تا ۹۶ میلادی حاکمیت بر امپراتوری روم را بر عهده داشت. جالب اینجاست که قدیمیترین سکه موجود در مجموعه به سال ۱۴۸ پیش از میلاد برمیگردد و هنگام دفن گنجینه بیش از ۲۷۰ سال در گردش بوده است.
تحقیقات نشان میدهد که احتمالاً مالک این ثروت در حدود سال ۱۰۰ میلادی آن را جمعآوری کرده و چند دهه بعد تصمیم به دفن آن برای حفظ امنیتش گرفته است؛ هرچند هرگز فرصتی برای بازیابی آن نیافته است.
ارزش این گنجینه در دوران روم چقدر بود؟
تعیین ارزش دقیق چنین گنجینهای در دنیای امروز غیرممکن است، اما حقوق سربازان رومی نمایانگر اهمیت آن است. هر لژیونر رومی بهطور میانگین سالانه ۳۰۰ دینار دریافت میکرد که نیمهای از آن صرف هزینههای خوراک و تجهیزات میشد.
به گفته محققان، یک سرباز باید حدود شش سال تمام درآمد خود را پسانداز میکرد تا بتواند ثروتی برابر با این گنجینه را گردآوری نماید. این مسئله نشان میدهد که مالک سکهها احتمالاً فردی مرفه یا دارنده زمین بزرگی در آن منطقه بوده است.
ظرف سفالی و کاه؛ سرنخهایی از نحوه دفن سکهها
باستانشناسان تصمیم گرفتند بهجای خارج کردن تکتک سکهها، تمام توده خاک را بهعنوان یک بلوک به تعمیرگاه موزه ایالتی بن منتقل نمایند. تصویربرداری با اشعه ایکس از این بلوک جزئیات بانمکی را روشن ساخت.
در کنار سکهها، بقایای یک ظرف سفالی و تکههای کاه یافت شد که نشان از آن دارد که سکهها در ابتدا در یک کوزه قرار داشته و حفاظتی از کاه دور آنها بوده است. این ظرف بر اثر فعالیت های کشاورزی طی قرنها دچار آسیب شده و برخی از سکهها را در خاک اطراف پراکنده کرده است.
همکاری فلزیابدار و باستانشناسان
اداره میراث فرهنگی راینلند بهعلت اقدام مسئولانه اولیور ریدل، از آن بهعنوان نمونهای از همکاری مؤثر میان فلزیابداران و باستانشناسان یاد نموده است. در ایالت نوردراین-وستفالن، استفاده از فلزیاب فقط با داشتن مجوز رسمی و رضایت مالک زمین مجاز است و فلزیابداران موظف به گزارش یافتههای قابل توجه میباشند. به خاطر رعایت این قوانین، ریدل علاوه بر کسب تحسین مقامات مربوطه، پاداشی نیز از سوی دولت دریافت خواهد کرد.
گنجینهای برای پژوهشگران و بازدیدکنندگان
این گنجینه هماکنون برای اولین بار در موزه ایالتی بن به معرض نمایش درآمده و همزمان در نشست سالانه انجمن باستانشناسی غرب و جنوب آلمان نیز معرفی گردیده است.
برای محققان، این مجموعه فرصتی بسیار ارزشمند را برای بررسی گردش پول، ثروت و شیوههای پنهان کردن داراییها در مرزهای شمالی امپراتوری روم فراهم آورده است؛ گنجینهای که پس از نزدیک به ۱۹۰۰ سال، دوباره به دنیای امروز قدم گذاشته است.