متداولترین کمبودهای ویتامینی که زنان باید نسبت به آنها هوشیار باشند
ویتامینها بهعنوان عواملی که در تنظیم سوختوساز بدن مؤثرند، نقش بسزایی ایفا میکنند و نیاز به مکملهای ویتامینی در افراد مختلف به شکل متفاوتی بروز میکند. این ترکیبات ارزشمند به دو دسته کلی تقسیم میشوند: آنهایی که در چربی حل میشوند، شامل ویتامین «آ» (A)، ویتامین «دی» (D)، ویتامین «ای» (E) و ویتامین «کا» (K)، و آنهایی که در آب حل میشوند، نظیر ویتامین «سی» (C) و ویتامینهای گروه «بی» (B)، که هر یک وظیفههای خاصی در بدن دارند.
ویتامینها میتوانند از منابع طبیعی و همچنین مصنوعی تأمین شوند. میوهها و سبزیجات بهعنوان منابع طبیعی ویتامینها شناخته میشوند و از طرف دیگر، مکملهای ویتامینی بهعنوان منابع مصنوعی این مواد مغذی محسوب میگردند. از جمله رایجترین کمبودهای ویتامینی که زنان باید بدان توجه کنند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
ویتامین «آ»
این ویتامین بهویژه برای حفظ سلامت بینایی حیاتی است و کمبود آن میتواند ناهنجاریهایی چون خشکی چشم و حتی نابینایی را به دنبال داشته باشد.
ویتامین «دی»
کاهش سطح این ویتامین میتواند منجر به پوکی استخوان شود. ویتامین «دی» همچنین در «سندرم تخمدان پلیکیستیک» (PCOS) نقش مؤثری بازی کرده و در تنظیم چرخه قاعدگی کمک میکند. در دوران بارداری، سطح مناسب این ویتامین برای جلوگیری از سقط جنین و حفظ بارداری تا زمان زایمان بسیار حیاتی است.
ویتامین «ای»
این ویتامین بهعنوان یک آنتیاکسیدان قوی شناخته میشود و در کنار سلنیوم، از آسیبهای ناشی از اکسیداسیون بر غشاهای سلولی جلوگیری میکند. کمبود ویتامین «ای» ممکن است به بروز کمخونی منجر شود و اثرات منفی بر نخاع، اعصاب و نواحی شبکیه چشم بگذارد.
ویتامین «کا»
این ویتامین در فرآیندهای انعقاد خون و رشد استخوانها نقش حیاتی ایفا میکند و کمبود آن ممکن است سبب بروز اختلالات خونریزی گردد.
ویتامین «سی»
«ویتامین سی» که عمدتاً در مرکبات یافت میشود، برای سنتز کلاژن و بهبود جذب آهن ضروری است. کمبود این ویتامین میتواند به بیماری «اسکوروی» (Scurvy) منجر شود که با علائمی نظیر خونریزی لثه، کبودی آسان پوست، تب، عفونتهای تنفسی و اختلال در بهبود زخمها خود را نشان میدهد.
ویتامینهای گروه «بی»
این گروه از ویتامینها برای عملکرد صحیح سیستمهای عصبی، گوارشی و قلبیعروقی بسیار مهم هستند. کمبود آنها میتواند به بیماری «بریبری» (Beriberi) منجر شود که با درد و فلج در اندامها همراه است. یکی از روشهای حفظ این ویتامینها در حین پختوپز، نگهداشتن آب حاصل از پخت در غذا میباشد. همچنین کمبود برخی از ویتامینهای گروه «بی» میتواند به ظهور ترکخوردگی در لبها و گوشههای دهان و نیز تورم و قرمزی زبان منجر شود. «ریبوفلاوین» (Riboflavin) که در شیر وجود دارد، یکی از منابع اصلی این ویتامین محسوب میشود. با توجه به حساسیت این ویتامین به نور، مصرف شیر در بستههای کارتنی به جای بطری توصیه میشود.
نیاسین
نیاسین که از دیگر ویتامینهای گروه «بی» به حساب میآید، در صورت کمبود میتواند به بروز بیماری «پلاگر» (Pellagra) منجر شود، بیماریای که با نشانههایی مثل اسهال، زوال عقل و التهابهای پوستی خود را نشان میدهد. برای جلوگیری از کمبود این ویتامین، مصرف مواد غذایی مانند بادامزمینی، حبوبات و غلات اهمیت دارد.
پیریدوکسین
این ویتامین نیز از انواع دیگر ویتامین «بی» است که در غلات، دانهها و منابع گوشتی یافت میشود و در متابولیسم اسیدهای آمینه نقش دارد. عدم دریافت کافی آن ممکن است باعث تحریکپذیری و التهاب عصبها شود.
اسید پانتوتنیک
این ویتامین در انواع مختلفی از فرآیندهای متابولیک در بدن، از جمله سوختوساز چربی و کلسترول، مشغول به فعالیت است. کمبود آن به ندرت مشاهده میشود زیرا در تنوع زیادی از خوراکیها، به ویژه غلات کامل و حبوبات وجود دارد.
فولات یا اسید فولیک
فولات عمدتاً در سبزیجات برگسبز، بهویژه گلکلم و حبوبات یافت میشود. این ویتامین بخشی از «دیانای» (DNA) را تشکیل میدهد و برای تولید هموگلوبین ضروری است. در حفظ سطح مناسب این ویتامین میتوان با پیشگیری از ناهنجاریهای نخاعی در جنین، سقط جنین و زایمان زودرس تأثیرگذار بود.
کوبالامین یا ویتامین «ب۱۲»
این ویتامین در پروتئینهای حیوانی یافت میشود. کمبود آن میتواند به بروز التهابهای عصبی، درد در دهان و زبان و مشکلات عصبی خاتمه یابد و در برخی موارد باعث نوعی کمخونی به نام «کمخونی پرنیشیوز» شود.
اهمیت ویتامینها در رژیم غذایی غیرقابل انکار است و کمبود آنها میتواند به بیماریهای مختلف و در نتیجه سبک زندگی ناسالم منجر شود. زنان باردار و یا شیرده به دریافت برخی مکملهای غذایی نیاز دارند. همچنین زنان سالخورده به خاطر کاهش میزان مصرف غذا و توانایی جذب مواد مغذی، ممکن است به مکملهای مرتبط نیاز پیدا کنند.
طبق گزارشی از وبسایت هلث، افرادی که در حال دنبال کردن رژیمهای کاهش وزن هستند نیز ممکن است نتوانند تمامی ویتامینهای مطلوب خود را تنها از طریق رژیم غذایی تأمین نمایند. علاوه بر این، زنانی که عادت به سیگار کشیدن دارند ممکن است با کاهش ویتامین «سی» مواجه شوند. افراد مبتلا به بیماریهای مزمن نیز ممکن است نیازمند دریافت مکملهای ویتامینی باشند.
پایان پیام