کاهش شتاب تورم ماهانه؛ اما وضعیت قیمتها همچنان پر تنش است!
به نقل از ایسنا، جدیدترین اظهار نظر رئیسکل بانک مرکزی از اندکی کاهش تورم نقطهبهنقطه در ماه شهریور خبر میدهد؛ به این ترتیب که این شاخص پس از ۱۵ ماه روند افزایشی، از ۸۴.۴ درصد در مرداد به ۸۳.۸ درصد در شهریور کاهش یافته است. در عین حال، نرخ تورم ماهانه شهریور معادل ۳.۹ درصد اعلام شده است؛ ارقامی که در کنار روندهای اخیر تورم بیانگر این است که هرچند سطح قیمتها همچنان بالا است، اما شتاب افزایش تورم پس از بالاترین سطح خود در اردیبهشتماه، قدری کاهش یافته است.
کاهش اندک تورم شهریور
در روز گذشته، عبدالناصر همتی - رئیسکل بانک مرکزی - در خصوص تحولات تورمی شهریورماه اظهار داشت که نرخ تورم ماهانه این ماه ۳.۹ درصد بوده و پس از ۱۵ ماه افزایش، نرخ تورم نقطهبهنقطه از ۸۴.۴ درصد در مرداد به ۸۳.۸ درصد در شهریور کاهش یافته است.
همتی تصریح کرد که نرخ نزدیک به چهار درصدی تورم ماهانه همچنان بالا تلقی میشود اما اقدامات بانک مرکزی در مدیریت نقدینگی در شرایطی که فشارهای ناشی از جنگ، تحریم و سایر عوامل اقتصادی وجود دارد، توانسته شتاب افزایش تورم را بهطرز ملموسی کاهش دهد. رئیسکل بانک مرکزی تأکید کرده که اگرچه کاهش تورم نقطهبهنقطه به مقدار جزئی است، اما اهمیت این تغییر را نباید نادیده گرفت، چرا که این شاخص پس از یک دوره طولانی رشد، حالا وارد فاز کاهشی شده است.
اردیبهشت؛ نقطه اوج تورم ماهانه
بررسیهای انجامشده بر روی گزارشهای بانک مرکزی در شش ماه ابتدایی سال حاکی از آن است که روند تورم ماهانه از ابتدای سال با شتابی تند آغاز شده بود.
بر اساس اطلاعات ارائهشده، نرخ تورم ماهانه فروردینماه ۷ درصد بوده و این رقم در اردیبهشت به طور قابل توجهی به ۸.۵ درصد افزایش یافته است. نرخ تورم ۱۲ ماهه نیز در فروردینماه ۵۰.۶ درصد و در اردیبهشت ۵۳.۹ درصد ثبت گردید.
در خردادماه، علیرغم تداوم فشارهای تورمی، پس از ثبت نرخ تورم ماهانه ۷.۴ درصد، روند کاهشی شتاب آغاز شد. در این ماه، شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ۷.۴ درصد افزایش یافت و نرخ تورم ۱۲ ماهه به ۵۷.۷ درصد رسید.
وضعیت در تیرماه دچار تغییرات عمدهای شد. در این ماه، نرخ تورم ماهانه مناطق شهری به ۳.۶ درصد کاهش یافت که تقریبا نصف نرخ تورم ماهانه خردادماه بود. بانک مرکزی همچنین نرخ تورم ۱۲ ماهه تیرماه را ۶۱.۴ درصد اعلام کرد.
کاهش شتاب تورم در مرداد، اما گرانی کماکان جاری
در مردادماه، نرخ تورم ماهانه به ۳.۷ درصد رسید؛ محمد ماجد - معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی -این رقم را به عنوان نشانهای از تداوم کاهش شتاب تورم که از سه ماه قبل شروع شده، بیان کرد. او همچنین تیرماه را به عنوان نقطه اوج تورم ماهانه سال با نرخ ۸.۵ درصد معرفی کرده و توضیح داد که مجموعهای از عوامل اقتصادی و افزایش نقدینگی و انتظارات تورمی با تأخیری در نرخهای قیمتها تأثیرگذار بودند.
به گفته معاون سیاستگذاری پولی بانک مرکزی، اقدامات پولی و احتیاطی این بانک از اوایل خرداد با هدف ممانعت از شتاب تورم آغاز شده و آثار مثبت آن در سه ماه آینده در کاهش افزایش قیمتها قابل مشاهده بوده است.
در نتیجه، از اردیبهشت تا مرداد، نرخ تورم ماهانه از ۸.۵ درصد به ۳.۷ درصد کاهش یافته است؛ هرچند این کاهش به معنای کاهش سطح قیمتها نیست، بلکه فقط نشاندهنده کند شدن روند افزایش قیمتهاست.
کاهش اندکی در تورم نقطهای
آخرین آمار مربوط به شهریور نشاندهنده تصویر مشابهی است. در حالی که نرخ تورم ماهانه ۳.۹ درصدی شهریور اندکی بیشتر از مرداد است، اما نرخ تورم نقطهبهنقطه از ۸۴.۴ به ۸۳.۸ درصد کاهش پیدا کرده است. به عبارت دیگر، خانوارهای شهری در شهریورماه همچنان با افزایش قابل توجهی در قیمتها نسبت به سال گذشته مواجه بودهاند، اما سرعت افزایش این شاخص نسبت به ماه قبل کمی کاهش یافته است.
تفاوت بین «سطح تورم» و «شتاب تورم» در شرایط کنونی اهمیت زیادی پیدا کرده است؛ زیرا کاهش نرخ تورم ماهانه یا نقطهای به معنای کاهش قیمتها و خدمات نیست، بلکه صرفاً نشاندهنده کندتر شدن روند افزایش آنها است.
بانکها به تنهایی مسئول تورم نیستند
در این راستا، علی نظافتیان - کارشناس پولی و بانکی - در گفتوگو با ایسنا بر این نکته تأکید کرده که نمیتوان شبکه بانکی را بهطور انحصاری مسئول بخش اعظم تورم دانست.
او با اشاره به ادعای ۶۷ درصدی سهم شبکه بانکی در ایجاد تورم، بیان کرده که بعید میداند نظام بانکی توانسته باشد به تنهایی چنین تأثیر چشمگیری در شکلگیری تورم داشته باشد.
نظافتیان همچنین بر نقش کلیدی بانکها در تأمین مالی تولید تأکید کرده و هشدار داده که محدود کردن ظرفیتهای بانکها برای جمعآوری منابع میتواند به تولید آسیب بزند.
این کارشناس همچنین سیاست بانک مرکزی مربوط به جلوگیری از اضافهبرداشت بانکها و کنترل رشد نقدینگی از طریق سیستم بانکی را مورد مداقه قرار داده و بیان داشته که اقدامات فعلی بانک مرکزی در این راستا توانسته از بسط تورم پولی جلوگیری نماید.
از نظر وی، کنترل تورم باید به طور همزمان با اصلاح نظام بانکی و حفظ امکان تأمین مالی تولید دنبال شود؛ چرا که کاهش منابع مالی در اختیار واحدهای تولیدی میتواند به کاهش تولید و تشدید مشکلات اقتصادی بینجامد.
کاهش شتاب تورم، اما هنوز مسیر طولانی است
مقایسه اعداد شش ماه اول سال نشاندهنده این است که نرخ تورم ماهانه پس از رسیدن به قله ۸.۵ درصد در اردیبهشتماه، بهترتیب در خرداد به ۷.۴ درصد، در تیر به ۳.۶ درصد، در مرداد به ۳.۷ درصد و در شهریور به ۳.۹ درصد کاهش یافته است. بنابراین، هرچند در شهریور نسبت به مرداد افزایشی جزئی در تورم ماهانه مشاهده میشود، اما اختلاف این رقم با اوج اردیبهشت همچنان قابل توجه است.
در طرف دیگر، نرخ تورم نقطهبهنقطه که در مرداد به ۸۴.۴ درصد رسید، در شهریور به ۸۳.۸ درصد کاهش یافته است؛ امری که رئیسکل بانک مرکزی آن را اولین کاهش این شاخص پس از ۱۵ ماه بهشمار آورده است.
با این حال، تورم ماهانه نزدیک به چهار درصد و تورم نقطهبهنقطه بالای ۸۰ درصد نشاندهنده این است که کاهش شتاب تورم با کنترل قیمتها فاصله دارد. در این شرایط، استمرار کنترل رشد نقدینگی، مدیریت عدم تعادلهای مالی بانکها و همزمان حفظ تأمین مالی تولید از مواردی هستند که میتوانند بر حفظ یا قطع این روند مؤثر واقع شوند.
بهطور کلی، آنچه در آمار شش ماهه اول سال مشاهده میشود، تغییر در شیب سریع افزایش قیمتها در بهار به رشد slower این قیمتها در تابستان است؛ اما برای اینکه این تغییر پایدار شود و به کاهش دائمی تورم تبدیل گردد، نیاز است که در ماههای آینده نیز ادامه یابد.
انتهای پیام