ترامپ به شی توجه ویژهای نشان داد؛ اما تفرقهها باقی ماند
به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، نشست دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا و شی جینپینگ رئیسجمهور چین با استقبال و تحسینهای فراوان رئیسجمهوری آمریکا از مهمان چینی خود آغاز و پایان یافت. ترامپ در پلتفرم تروثسوشال این ملاقات را بهعنوان «دوستی، قدرت و موفقیت» معرفی کرد و بیان داشت که مذاکرات صورتگرفته بسیار «سازنده» بوده و «اقدامات بزرگی» در راه است.
بر اساس گزارش ایرنا، او در خلال مراسم تشریفاتی این ملاقات، شی را «شگفتانگیز»، «برجسته» و «فوقالعاده» خطاب کرد و چین را کشوری «افسانهای» نامید.
این نگرش ترامپ با واکنشهایی از سوی برخی سناتورهای جمهوریخواه مواجه گردید. سناتور لیزا مورکوفسکی عنوان کرد که استقبال از شی کاری مناسب است اما باید سؤالات چالشی نیز از رئیسجمهور چین مطرح شود. نگرانی او به همکاری نظامی مدعی چین با ایران و از جمله ارائه تصاویر ماهوارهای برای کمک به هدفگیری نیروهای آمریکایی برمیگشت.
سناتور جان کرتیس نیز یادآور شد که ایالاتمتحده باید روشن کند که کدام کشورها دوستان و کدامها دشمنانش هستند.
ترامپ در زمانی که از آرشیو ملی آمریکا دیدن میکرد و اسناد بنیادین این کشور را به شی نشان میداد، توسط خبرنگاران درباره ایران مورد سؤال قرار گرفت. او بیان کرد که موضوع ایران در مذاکرات مطرح شده، اما در مورد جزئیات این گفتگوها اطلاعات خاصی ارائه نکرد. ترامپ افزود که دو کشور دارای تاریخهایی متفاوت هستند؛ تاریخ آمریکا ۲۵۰ سال و تاریخ چین ۶ هزار سال است.
در واکنش به پرسش خبرنگاران در مورد اینکه آیا از شی خواسته است خرید نفت ایران را متوقف کند، ترامپ گفت که دو طرف «پیشرفتهای بسیار بزرگی» کردهاند. شی هم اشاره کرد که او و ترامپ چنان هستند که مسیر «کشتی بزرگ روابط چین و آمریکا» را ترسیم میکنند.
رئیسجمهور چین همچنین بیان داشت که دو طرف بر سر افزودن محتوای جدید به روابط خود توافق کردهاند، اما جزئیات حاضر از نشست نشان میدهد که اختلافات بنیادی هنوز پابرجا مانده است. از پشتیبانی چین از ایران و روسیه تا مسائل مربوط به تایوان، تجارت و رقابت هوش مصنوعی، موضوعاتی هستند که تضادها میان واشنگتن و پکن را همچنان گسترش میدهند.
در عین حال، محاکمه شرکت هوآوی، غول فناوری چینی، در نیویورک در حال ادامه است. این شرکت با اتهامات متعددی از جمله سرقت، کلاهبرداری و نقض تحریمها مواجه است و این اتهامات را رد میکند. دادستانها هوآوی را یک سازمان مجرمانه معرفی کرده و شواهد مطرحشده در دادگاه، دوباره بحثها درباره نقش سرقت فناوری در پیشرفتهای فناوری چین را به میان آورده است.
این دیدار برای رئیسجمهوری چین از نظر نمادین اهمیت ویژهای داشت. شی سالها در پی آن بوده است که چین به عنوان قدرتی همرتبه با آمریکا شناخته شود و ترامپ در این جلسه با کاهش انتقادات و برجسته کردن روابط دو کشور، چنین جایگاهی را برای او فراهم کرد.
پس از پرواز شی از واشنگتن، جزئیات بیشتری از توافقهای محدود دو طرف آشکار شد. تمدید دوماهه آتشبس تجاری بهعنوان راهی برای رسیدن به توافقی وسیعتر در ژانویه مطرح شده است، اما بیاعتمادی میان دو کشور همچنان عمیق به نظر میرسد. مقامات آمریکایی چین را به نقض آتشبس بهواسطه ادامه محدودیتهای انتخابی بر صادرات عناصر خاکی کمیاب متهم کرده و جزئیات نظام جدید مدیریت تجارت و کالاهای معاف از بررسی نیز در حال نگارش است.
چین همچنین خواهان اعطای امتیازهای بیشتری برای خرید فناوری پیشرفته آمریکایی است. در طرف مقابل، بیاعتمادی متقابل، دستیابی به توافقی درباره قواعد هوش مصنوعی را دشوار میکند. هر دو طرف این حوزه را عرصهای برای رقابت در آینده میدانند و هیچ یک تمایل چندانی برای کاهش سرعت این رقابت ندارند.
در این راستا، ایده ایجاد یک «سامانه اطلاعرسانی» یا خط ارتباطی برای تبادل اطلاعات صاحبان بحران مطرح گردیده، اما هنوز به وضوح مشخص نیست که چنین سازوکاری چگونه پیادهسازی خواهد شد.
داریو آمودی، مدیرعامل شرکت آنتروپیک، نیز در این ضیافت غایب بود. او یکی از چهرههای معروف در صنعت هوش مصنوعی است که بهطور روشن درباره تهدیدهای بالقوه این فناوری برای بشریت هشدار داده و بر لزوم توسعه «مسئولانه» هوش مصنوعی تأکید کرده است. او همچنین بیان کرده که پیشتازی چین در رقابت هوش مصنوعی ممکن است تهدیدی جدی برای آمریکا و جهان باشد و آزمایشگاههای بزرگ چینی را به استفاده از خروجی مدلهای آمریکایی برای آموزش مدلهای خود متهم کرده است.
در زمینه تایوان نیز رسانههای دولتی چین گزارش کردند که شی به ترامپ توصیه کرده است رویکردش نسبت به تایوان را با «احتیاط» پیش ببرد. چین تایوان را بخشی از سرزمین خود میداند و به کارگیری زور برای تصرف آن را نیز منتفی نمیداند.
ایالات متحده طبق توافقنامه حمایتی موظف است تسلیحات لازم برای دفاع از تایوان را به این جزیره اختصاص دهد، اما ترامپ تصویب بسته تسلیحاتی ۱۴ میلیارد دلاری برای تایوان را به تأخیر انداخته است. وی این بسته را «ابزاری بسیار مؤثر برای چانهزنی» در مذاکرات با پکن توصیف کرده که این موضوع در تایپه نگرانیهایی به وجود آورده است.
تعدادی از سناتورهای ارشد آمریکایی از پیت هگست وزیر دفاع و مارکو روبیو وزیر خارجه خواستهاند تا منابع مالی مربوط به این بسته تسلیحاتی را آزاد کنند. روبیو تصریح کرد که این تأخیر لزوماً سیاسی نیست و ممکن است به ظرفیت صنعتی ایالات متحده ارتباط داشته باشد، زیرا ذخایر تسلیحاتی آمریکا پس از جنگ ایران تا حد زیادی مصرف یا برای آن درگیری تخصیص داده شده است.
اندکی پس از خروج شی از واشنگتن، ترامپ اعلام کرد که در ماه نوامبر (آبان) در نشست سازمان همکاری اقتصادی آسیا-اقیانوسیه در شهر شنژن چین شرکت خواهد کرد و شی جینپینگ نیز در ماه دسامبر (آذر) برای نشست گروه ۲۰ به فلوریدا سفر خواهد کرد.
۲۱۹