طبق گزارش هریتیج دیلی، باستانشناسان و گروههای داوطلب برای سیزدهمین سال پشت سر هم به کاوش در ویلای رومی بدفورد در انگلستان پرداختهاند و این فصل جدید حفاریها تا کنون دو کشف قابل توجه را به همراه داشته است؛ دو وزنه سربی که میتوانند جزئیات مهمی از تجارت و زندگی روزمره ساکنان این ملک رومی در حدود دو هزار سال پیش را فاش سازند.
این پروژه که هر ساله سعی در روشن ساختن بخشی از تاریخ این ویلای وسیع دارد، در سال جاری توجه ویژهای به فعالیتهای اقتصادی این محل داشته است؛ چرا که هر دو شیء کشف شده به نظام سنجش وزن کالاها در دوران روم باستان مربوط میشوند.
وزنهای که نشانههای تجارت را فاش کرد
یکی از مهمترین یافتههای امسال، وزنهای مدور از جنس سرب است که احتمال دارد معادل دو «اونس» رومی یا «دوئلا» باشد. وزن این شیء ۵۰٫۴۸ گرم اندازهگیری شده که تفاوت اندکی با وزن استاندارد دو اونس رومی، حدود ۵۴٫۶ گرم، دارد.
این وزنه به شکل یک صفحه سربی با برآمدگی در مرکز طراحی شده است؛ برآمدگیای که به نظر میرسد کاربرد آن آسانتر کردن برداشتن وزنه از ترازو باشد یا بخشی از مراحل ریختهگری آن به حساب آید.
باستانشناسان بر این باورند که این نوع وزنه بر روی ترازوهای کفهای به منظور اندازهگیری کالاهایی چون تولیدات کشاورزی، پشم و دیگر اقلام تولیدی یا تجاری مورد استفاده قرار میگرفته است.
اگرچه وزن کنونی آن کمی از استاندارد رومی کمتر است، کارشناسان این تفاوت را ناشی از فرسایش، خوردگی و آسیبهای حاصل از فعالیتهای کشاورزی و شخمزنی زمین طی دو هزار سال میدانند. به علاوه، ممکن است برخی از وزنهها برای ترازوهایی که به طور خاص برای هر ملک تنظیم شده بودند، مناسب بوده باشند.
کشف دوم، معماهای جدیدی به همراه داشت
پس از مدت کوتاهی، تیم حفاری وزنه دومی را نیز پیدا کرد؛ کشفی که به گفته اعضای پروژه، کاملاً غیرمنتظره و پس از سالها انتظار برای یافتن چنین اشیایی شکل گرفت.
این وزنه حدود ۲۸٫۵۶ گرم وزن دارد و احتمالاً معادل یک اونس رومی است؛ عددی که به استاندارد نظری ۲۷٫۳ گرمی نزدیک است.
برخلاف نمونه اول، این وزنه دارای ساختار توپر است و لبهای بارز با ارتفاع تقریباً پنج میلیمتر آن را احاطه کرده است. اما ویژگی جذابتر این شی، حکاکیای است که به شکل یک شاخه نخل به نظر میرسد.
نقش نخل چه معنایی دارد؟
در دوران روم باستان، شاخه نخل نماد شناختهشدهای از پیروزی، موفقیت و خوششانسی به شمار میرفت و این نماد بر روی سکهها، جواهرات و اشیای دیگر دیده میشد.
با این وجود، وجود این نقش بر روی یک وزنه تجاری سوالات تازهای را به وجود آورده است. این علامت میتواند نشانه مالکیت، تأیید وزن رسمی یا نوعی علامت اداری برای کنترل کالاها باشد. از طرف دیگر، دقت اندازهگیری این شی نشان میدهد که به منظور سنجش دقیق طراحی شده و بعید نیست که در معاملات یا کنترل کالاهای این ملک کاربرد مهمی داشته باشد. محققان تأکید میکنند برای درک کامل معنای این نقش نیاز به تحقیقات بیشتر وجود دارد.
یک ویلای فراتر از جایگاه سکونت
کشف این دو وزنه دوباره نشان میدهد که این ویلای بزرگ رومی تنها محل سکونتی لوکس نبوده است، بلکه به عنوان مرکزی برای تولید، ذخیرهسازی و داد و ستد نیز شناخته میشده است.
ابزارهای اندازهگیری وزن در این مکانها برای سنجش محصولات کشاورزی، تقسیم منابع و مبادله کالاهای ارزشمند نقش بسزایی داشتند. به همین علت، این شیء کوچک میتواند نشاندهنده روشهای اداره یک ملک وسیع در دوران روم باشد.
ادامه کاوشها
حفاریهای سال ۲۰۲۶ تا اکتبر ادامه خواهند داشت و باستانشناسان امیدوارند که کشفیات جدیدی نیز از زیر زمین به دست آورند.
به اعتقاد محققان، این دو وزنه تنها اطلاعاتی درباره ساختارهای ویلای بدفورد به ارمغان نمیآورند، بلکه داستانی از زندگی روزمره افرادی را روایت میکنند که تقریباً دو هزار سال پیش در این مکان زندگی، کار و تجارت میکردند؛ از سنجش محصولات و مدیریت منابع تا آمادهسازی کالاها برای تجارت.