جی‌نف؛ ممانعت از فرار مالیاتی و بهینه‌سازی یارانه‌ها
طبق اعلام ایسنا، به تازگی به تصویب هیأت دولت، آیین‌نامه‌ای برای توسعه و استفاده از کدپستی و نشانی استاندارد مکان‌محور داده (جی نف) در نهادهای دولتی و ارائه‌دهندگان خدمات عمومی به تصویب رسیده است. این آیین‌نامه تأکید دارد که بکارگیری کدپستی و نشانی استاندارد مکان‌محور به منظور ارائه خدمات عمومی و دولتی پیشرفت خواهد کرد و نشانی به عنوان یک داده دقیق، استاندارد و قابل اتکا بین نهادهای اجرایی، نقش مؤثرتری در خدمات هوشمند و مکان‌محور ایفا خواهد کرد.
از جمله مهم‌ترین اهداف تنظیم این آیین‌نامه می‌توان به یکپارچه‌سازی اطلاعات نشانی در سراسر کشور، افزایش دقت و سرعت ارائه خدمات، کاهش زمینه‌های تخلفات ملکی و ارتقاء حکمرانی داده اشاره کرد.
به عقیده کارشناسان، سامانه جی‌نف، یکی از ارکان اساسی تحقق دولت الکترونیک به شمار می‌آید و به عنوان بنیادی حیاتی برای تحقق دولت الکترونیک، مقابله با فساد و هوشمندسازی خدمات شناخته می‌شود. پروژه ملی مدیریت نشانی مکان‌محور یا جی‌نف (Geocoded National Address File) جزء برنامه‌های کلیدی دولت دوازدهم به شمار می‌آید؛ سامانه‌ای که به هدف ساماندهی ساختار ناهمگون آدرس‌دهی، داده‌های مکان‌محور و سیستم‌های اطلاعات مکانی (GIS) در ایران طراحی شده است.
چنان‌که هویت هر شخص به وسیله «کد ملی» تعیین می‌شود، برای هر مکان نیز لازم است که هویت آن با «کدپستی» و «آدرس استاندارد» شناسایی گردد؛ بنابراین در طرح جی‌نف، به هر مکان، به ویژه واحدهای مسکونی، تجاری، اداری و روستایی، یک آدرس منحصر بفرد تعلق خواهد گرفت و این آدرس به مختصات جغرافیایی آن محل در نقشه متصل می‌شود.
امروزه در تعداد زیادی از کشورهای جهان، روش‌های مختلفی برای مکان‌محور کردن و ژئوکد کردن وجود دارد که یکی از شناخته‌شده‌ترین آن‌ها، جی‌نف است که در چندین کشور به مرحله اجرا درآمده است. مطالعات نشان‌دهنده این است که این پروژه در سطح جهانی بسیار رقابتی بوده و در حال حاضر، تنها کشوری که موفق به اجرای کامل آن شده، استرالیا می‌باشد. حتی کشورهایی نظیر هند، که در حوزه IT پیشتاز هستند، نتوانسته‌اند در این زمینه پیشرفت قابل ملاحظه‌ای داشته باشند.
سامانه جی‌نف استرالیا یکی از قدیمی‌ترین و موفق‌ترین پایگاه‌های ملی آدرس‌های ژئوکد شده در دنیا است که از اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی راه‌اندازی شده و هم‌اکنون میلیون‌ها آدرس معتبر و مختصات جغرافیایی دقیق را در خود جای داده است. این سامانه به دلیل ساختار یکپارچه و دسترسی آزاد به داده‌ها، تحولات قابل توجهی در خدمات شهری، امدادرسانی، پست و حتی بخش خصوصی استرالیا ایجاد کرده است.
در استرالیا، جی‌نف نقش بنیادی در زندگی روزمره و برنامه‌ریزی‌های کلان دارد. در خدمات اورژانس، دسترسی به موقعیت دقیق آدرس‌ها به نیروهای امدادی امکان می‌دهد تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن به محل حادثه برسند. بانک‌ها و شرکت‌های بیمه نیز از این داده‌ها جهت تأیید نشانی مشتریان خود بهره می‌برند و کسب‌وکارهای پستی و لجستیکی به کمک جی‌نف، می‌توانند محصولات را سریع‌تر و دقیق‌تر تحویل دهند.
خوشبختانه کشور ما نیز در راستای این پروژه از تجربه جی‌نف استرالیا الهام گرفته و نسبت به بسیاری از کشورها، پیشرفت‌های بهتری را داشته است؛ اما برای پیاده‌سازی کامل این طرح، نیاز به هماهنگی بهتری بین نهادهای اجرایی احساس می‌شود؛ لذا آیین‌نامه گسترش و به‌کارگیری کدپستی و نشانی استاندارد مکان‌محور که به پیشنهاد وزارت ارتباطات و سازمان برنامه و بودجه مطرح گردیده بود، به تازگی در هیأت دولت تصویب شد.
کارشناسان تأکید دارند که سامانه جی‌نف یکی از ارکان اصلی تحقق دولت الکترونیک است و به عنوان بنیادی مهم برای دستیابی به دولت الکترونیک، اِعمال ضدفساد و هوشمند کردن خدمات معرفی می‌شود.
بدون شک جی‌نف به عنوان یکی از پروژه‌های کلیدی تحت نقشه راه تحول دیجیتال در کشور، در ایجاد بانک اطلاعات مکانی یکپارچه نقش محوری ایفا می‌کند و بستر ارتقای کیفیت خدمات عمومی، مدیریت بهینه منابع و توزیع عادلانه امکانات در سطح کشور را فراهم خواهد آورد.
هدف اصلی دولت از اجرای طرح جی‌نف، شناسایی هویت مکان‌ها جهت تسهیل و سرعت بخشیدن به انواع خدمات شهری، پیگیری مبادلات کالا به منظور جلوگیری از احتکار و حذف بسترهای فساد، رشوه و رانت در کشور است.
اهمیت جی‌نف
در این پروژه پیش‌بینی شده است که اطلاعات مکانی، هویتی و مالی با یکدیگر ادغام شوند؛ به این معنا که مشخص باشد که چه کسی در کجا چه نوع خدمتی دریافت می‌کند؟ نتایج این طرح به مراتب فراتر از ساماندهی نشانی‌ها خواهد بود و شامل ارائه خدمات اجتماعی و برنامه‌ریزی شهری و روستایی تا بودجه‌ریزی مکان‌محور را در بر می‌گیرد. همچنین مدیران اجرایی و خدماتی ملزم به استفاده از کدپستی همراه با کد ملی در فرآیند ارائه خدمات خواهند بود.
رئیس‌جمهور تأکید کرده که همه نهادها باید به تکمیل این پروژه کمک کنند و مدیرانی که به وظایف محول‌شده عمل نکنند، متحمل جریمه خواهند شد. جی‌نف قرار است نشانی را از یک آدرس روی پاکت به یک داده کلیدی برای تصمیم‌گیری و حکمرانی تبدیل کند و روشن نماید که هر خدمت برای چه کسی و با دقت در کجا ارائه می‌گردد؟
از میان ۱۳۶۱ شهری که باید در پروژه جی‌نف استانداردسازی شوند، نقشه و داده‌های مربوط به بیش از ۵۰۰ شهر فراهم شده است، اما هدف نهایی، پوشش ۱۰۰ درصدی تمامی این شهرها به‌ویژه تک‌تک ساختمان‌های موجود در آن‌هاست.
مزایای اجرای پروژه جی‌نف در کشور چیست؟
جی‌نف به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های حیاتی در اقتصاد دیجیتال در بسیاری از کشورهای دنیا شناخته می‌شود که بستر توسعه خدمات هوشمند، دولت الکترونیک و مدیریت دقیق اطلاعات مکانی را فراهم می‌آورد. از جمله مزایای کلیدی پروژه جی‌نف می‌توان به ایجاد یک نظام استاندارد آدرس‌دهی در کشور، توسعه اقتصاد دیجیتال و خدمات هوشمند، بهینه‌سازی توزیع منابع و هدفمند کردن یارانه‌ها، جلوگیری از فرار مالیاتی و زمین‌خواری، ارتقاء شفافیت در نظام بانکی و مقابله با پولشویی، کاهش مصرف انرژی، کاهش تردد و ترافیک شهری، ایجاد فرصت‌های نو برای کسب‌وکارهای دیجیتال و فراهم آوردن زیرساخت دقیق برای سرشماری و اطلاعات مسکن اشاره کرد.
در نیمه سال گذشته، به منظور تسریع در اجرای پروژه «جی‌نف» و گسترش خدمات دیجیتال، چند تفاهم‌نامه میان شرکت ملی پست و سازمان ثبت احوال کشور امضا شد تا بستر توسعه همکاری‌های مشترک در حوزه خدمات ترکیبی فیزیکی و الکترونیکی ایجاد گردد.
شرکت ملی پست به عنوان متولی اصلی پیاده‌سازی جی‌نف در سطح ملی، بر پایه ظرفیت‌های تخصصی و شبکه وسیع نیروی انسانی خود فعالیت می‌کند و هم‌افزایی با سایر نهادها کلید موفقیت نهایی این پروژه خواهد بود.
آیین‌نامه اجرایی گسترش و به‌کارگیری کدپستی و نشانی استاندارد مکان‌محور، با استناد به اصل ۱۳۸ قانون اساسی و در راستای مجموعه قوانین مرتبط با مدیریت داده‌ها و اطلاعات ملی مصوب ۱۴۰۱، قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول و ساماندهی بازار زمین و مسکن مصوب ۱۴۰۳ و اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم مصوب ۱۳۹۹، در ادامه آیین‌نامه نظام ملی آدرس‌گذاری مکان‌محور (GNAF) مصوب ۱۳۹۴ تدوین شده است.
بزرگ‌ترین هدف این پروژه، پوشش تمامی شهرهای کشور است. طبق آمار منتشر شده در مراحل مختلف اجرای این پروژه، تعداد کل شهرهای کشور حدود ۱۳۶۱ شهر برآورده شده که باید در این سیستم به استانداردسازی برسند. از این تعداد، نقشه و داده‌های مرتبط به بیش از ۵۰۰ شهر تهیه شده است اما هدف نهایی، دستیابی به پوشش ۱۰۰ درصدی تمام این شهرها و به ویژه تک‌تک ساختمان‌های موجود در آن‌هاست. در پروژه GNAF، برخلاف نقشه‌های معمولی، تمرکز اصلی فقط بر «تعداد شهر» نیست، بلکه بر تعداد ساختمان‌ها و آدرس‌های دقیق در هر شهر است که می‌بایست یک کد پستی استاندارد و مکان‌محور برای هر نقطه تولید گردد.
طبق گزارش ایسنا، با اجرای این طرح در کشور، بخش قابل توجهی از هزینه‌های عملیاتی در نهادهای خدمات‌رسان کاهش خواهد یافت. همچنین از ترددهای غیرضروری و اتلاف سوخت در ناوگان اورژانس، پلیس و شرکت‌های خدماتی جلوگیری خواهد شد و صرفه‌جویی مستقیم در منابع دولتی و عمومی محقق خواهد گردید.
انتهای پیام