معلمان، پیشتازان طراحی آینده

روز جهانی معلم در سال ۲۰۲۶ در روز دوشنبه، پنجم اکتبر با محوریت حمایت از معلمان، ارتقاء موقعیت این حرفه و تأکید بر نقش حیاتی آن‌ها در شکل دادن به آینده برگزار خواهد شد. این روز ابتدا در سال ۱۹۹۴ تعیین شد و هم‌زمان با سال‌روز تصویب توصیه‌نامه سازمان بین‌المللی کار (ILO) و یونسکو در سال ۱۹۶۶ درباره وضعیت معلمان است.

این مناسبت در سال جاری با شصتمین سالگرد تصویب این توصیه‌نامه مصادف است. به رغم گذشت ۶۰ سال، برگزارکنندگان اعلام کرده‌اند که برخی از اهداف این سند هنوز به واقعیت نپیوسته‌اند. معلمان در بسیاری از کشورها با فشارهای کاری بالا، دستمزدهای ناکافی، تنش‌های اداری، نقصان استقلال حرفه‌ای و کمبود نیروی کار تحصیلی دست و پنجه نرم می‌کنند و هم‌زمان باید به دانش‌آموزان در مقابله با پیامدهای جنگ، نابرابری، تغییرات اقلیمی و پیشرفت‌های فناوری یاری رسانند.

اتحادیه‌های آموزش جهانی در روز جهانی معلم ۲۰۲۶ بر لزوم حمایت از حقوق، موقعیت حرفه‌ای، استقلال کاری، شرایط زندگی و رفاه معلمان پای فشرده‌اند. شعار امسال با عنوان «در کنار معلمان: ۶۰ سال حمایت از حرفه معلمی، ارتقای شأن آن و شکل‌دادن به آینده‌مان» مطرح شده است.

در این رویداد، موضوعاتی از قبیل چالش‌های فراروی معلمان، تاثیر فناوری‌های نوین، تغییرات اقلیمی، دسترسی به آموزش، مهاجرت و جابجایی جمعیت به دقت بررسی خواهد شد. هدف این مراسم افزایش حمایت اجتماعی و تدوین سیاست‌هایی برای بهبود شرایط و جایگاه حرفه‌ای معلمان به شمار می‌رود.

طبق گزارش وب‌سایت تویی، این روز علاوه بر اینکه بر اهمیت نقش معلمان در آموزش نسل‌های آینده تأکید دارد، چالش‌های مداوم این حرفه را نیز نمایان ساخته و بر ضرورت حمایت جامعه و سیاست‌گذاران از معلمان و ارتقای شأن آن‌ها تأکید می‌کند.

روز جهانی معلم فرصتی است برای قدردانی از تلاش‌های معلمان و نقش آن‌ها در شکوفایی استعدادهای دانش‌آموزان و دانشجویان. قدردانی از معلم به معنای خرید هدیه مادی نیست؛ یک جمله واضح و شخصی از سوی دانش‌آموز می‌تواند ارزشمندتر از هدایای عمومی مانند لیوان یا لوح یادبود باشد. همچنین پیشنهاد می‌شود فعالیت‌های مربوط به روز جهانی معلم با توجه به سن دانش‌آموزان انتخاب شود؛ به‌عنوان مثال، برای کودکان کوچک‌تر نقاشی و یک جمله کوتاه و برای بزرگ‌ترها نامه، پیام صوتی یا یادداشت به‌مناسب‌تر خواهد بود.

این روز علاوه بر قدردانی از زحمات معلمان، بر نقش آن‌ها در انتقال علم، برقراری ارتباط با دانش‌آموزان و تقویت مهارت‌های ضروری نسل آینده تأکید دارد. در گزارشی، معلمان تجربیات چند دهه‌ای خود را در کلاس درس و تأثیر آموزش بر زندگی دانش‌آموزان به اشتراک گذاشتند و بیان کردند که معلمی تنها به معنای انتقال علم یا آماده‌سازی دانش‌آموزان برای امتحانات نیست، بلکه شامل هدایت، انگیزش، پرورش شخصیت و کمک به رشد فردی دانش‌آموزان نیز می‌شود.

تأکید بر جایگاه معلم در دوران دیجیتال

کارشناسان حوزه آموزش بر تغییر نقش معلمان در دوران هوش مصنوعی تأکید و ضرورت آموزش نحوه استفاده مؤثر و ارزیابی دقیق خروجی‌های این فناوری را خاطرنشان کردند. آن‌ها بیان کردند که هوش مصنوعی می‌تواند در طراحی فعالیت‌های آموزشی، تولید بازخورد، تهیه محتوا مطابق با نیاز دانش‌آموزان، طراحی سوالات و شبیه‌سازی به معلمان یاری رساند، اما سرعت تولید محتوا الزاماً به معنی کیفیت یا صحت آن نیست و معلمان باید بررسی‌های لازم را بر روی نتایج تولید شده انجام دهند.

یافته‌های تحقیقی درباره استفاده از هوش مصنوعی در آموزش ریاضی نشان می‌دهد که ۹۷.۸ درصد از ۱۵۱۳ دانش‌آموز دبیرستانی شرکت‌کننده در نظرسنجی، از هوش مصنوعی برای یادگیری ریاضی بهره گرفته‌اند و ۶۰.۶ درصد آن‌ها به‌طور مکرر در مواجهه با مسائل دشوار به این ابزارها مراجعه کرده‌اند.

همچنین تقریباً ۹۰ درصد از دانش‌آموزان بیان کردند که به‌صورت ناخواسته از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، در حالی که تنها ۲۳.۷ درصد از آن‌ها آموزش رسمی در زمینه استفاده از این فناوری دریافت کرده‌اند.

این تحقیق همچنین اختلاف نظر بین درک دانش‌آموزان و مشاهدات معلمان را نمایان ساخت. در حالی که ۷۸.۷ درصد از دانش‌آموزان از راه‌حل‌های هوش مصنوعی برای بهبود درک خود بهره می‌برند، ۴۰.۸ درصد به وابستگی خود به این فناوری اعتراف کردند.

در مقابل، ۷۸.۶ درصد معلمان از وابستگی دانش‌آموزان به هوش مصنوعی، ۷۱.۸ درصد از کاهش توانایی مستقل آن‌ها در پژوهش و ۶۳.۱ درصد نیز از مشکلات آن‌ها در توضیح فرآیند تفکر خود ابراز نگرانی کردند.

کارشناسان خاطرنشان کردند که مشکل فقط در کپی کردن پاسخ‌های ارائه‌شده توسط هوش مصنوعی نیست؛ دانش‌آموز ممکن است راه‌حلی منطقی و کامل دریافت کند اما نتواند خود مسیر حل مسئله را توضیح دهد یا آن را بازسازی کند.

بر همین اساس، پژوهشگران پیشنهاد کردند که دانش‌آموزان ابتدا خود نسبت به طراحی مسیر حل مسئله اقدام کنند، در صورت نیاز از هوش مصنوعی برای راهنمایی استفاده نمایند و در نهایت پاسخ‌های خود را مورد بازبینی و اصلاح قرار دهند.

انتهای پیام