بررسی سهمیه‌های کنکور سال ۱۴۰۵؛ بیان تعهدات پذیرفته‌شدگان سهمیه
بر اساس گزارش خبرنگار مهر، آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ با مشارکت یک میلیون و ۷۰ هزار و ۲۴۱ داوطلب در تاریخ‌های ۲۹ و ۳۰ مرداد ماه برگزار گردید. نتایج اولیه این آزمون در تاریخ ۱۱ مهرماه اعلام شده و داوطلبان از تاریخ ۱۳ تا ۱۶ مهرماه فرصت دارند تا نسبت به انتخاب ۱۵۰ کدرشته محل مورد نظر خود اقدام نمایند.
در دفترچه انتخاب رشته آزمون سراسری سال ۱۴۰۵، سهمیه‌های مربوط به مناطق ۱، ۲ و ۳، خانواده شهدا، ایثارگران با سهمیه ۵ درصدی، ایثارگران ۲۵ درصدی و رزمندگان، همچنین سهمیه‌های ویژه برای مناطق محروم، مناطق متأثر از بلایای طبیعی (مانند سیل و زلزله) درج شده است. ضمن اینکه سهمیه‌هایی برای داوطلبان شهرستان‌های جنوبی استان کرمان (جیرفت، عنبرآباد، کهنوج، رودبار جنوب، قلعه گنج و منوجان) و شهرستان بشاگرد، همچنین شهرستان ابوموسی و داوطلبان آسیب‌دیده از جنگ‌های تحمیلی نیز وجود دارد که آگاهی از آنها برای انتخاب رشته امری ضروری است.
سهمیه‌های مناطق در آزمون سراسری
داوطلبانی که قصد استفاده از سهمیه‌های مناطق را دارند، با توجه به معیارهای زیر به یکی از مناطق ۱، ۲ یا ۳ تعلق می‌گیرند و این تقسیمبندی در کارنامه نتایج اولیه آنها لحاظ می‌شود:
- برای داوطلبان نظام آموزشی ۶-۳-۳، مدرک تحصیلی سه سال آخر دبیرستان (پایه دهم تا دوازدهم) ملاک تلقی می‌شود.
- برای داوطلبان نظام آموزشی ترمی واحدی و سالی واحدی در آموزش متوسطه، مدرک تحصیلی دوره پیش دانشگاهی و دو سال آخر دبیرستان مورد توجه قرار می‌گیرد.
- برای داوطلبان نظام قدیم آموزش متوسطه، مدرک تحصیلی سه سال آخر دبیرستان یا هنرستان ملاک است.
سهمیه‌های رزمندگان، ایثارگران و خانواده شهدا
- سهمیه ۲۵ درصدی از ظرفیت هر کدرشته محل به «همسر و فرزندان شهدا و مفقودالاثرها»، «آزادگان و خانواده‌های آنها» و «جانبازان ۲۵ درصد و بالاتر و خانواده‌های آنها» اختصاص یافته است.
- سهمیه ۵ درصدی از ظرفیت هر کدرشته محل نیز به «جانبازان زیر ۲۵ درصد و خانواده‌های آنها» و «همسر و فرزندان رزمندگان با حداقل شش ماه خدمت داوطلبانه در جبهه» اختصاص داده شده است.
اگر ظرفیت ۲۵ درصدی ایثارگران توسط متقاضیان مربوطه تکمیل نشود، ظرفیت‌های خالی به مشمولین سهمیه ۵ درصدی ایثارگران که دارای شرایط و حدنصاب لازم باشند، تخصیص داده می‌شود و در صورت وجود ظرفیت‌های خالی بیشتر، به متقاضیان با سهمیه آزاد تعلق می‌گیرد.
مشمولین سهمیه ۵ درصدی ابتدا مانند سایر متقاضیان در سهمیه‌های مناطق و آزاد گزینش می‌شوند و در صورت عدم قبولی، با شرایط مربوط به ایثارگران در سهمیه ۵ درصد بررسی خواهند شد و در نهایت در صورت باقی ماندن ظرفیت، به مشمولین سهمیه ۲۵ درصدی ایثارگران تخصیص داده می‌شود.
مطابق با ضوابط اعلام شده، حدنصاب نمره برای ایثارگران (در هر دو دسته ۲۵ درصدی و ۵ درصدی) ۷۰ درصد نمره آخرین فرد پذیرش شده در گزینش آزاد برای هر کدرشته محل است، در حالی که حدنصاب نمره برای رزمندگان ۷۵ درصد نمره آخرین فرد پذیرش شده در گزینش آزاد خواهد بود.
سهمیه بهیاران در آزمون سراسری
براساس مصوبات، سهمیه ویژه بهیاران به مدت ۵ سال (از سال ۱۴۰۳) در رشته‌های کارشناسی پیوسته پرستاری، تکنولوژی اتاق عمل، هوشبری و فوریت‌های پزشکی پیش بیمارستانی به میزان حداکثر ۵ درصد از ظرفیت هر یک از کدرشته محل‌های این رشته‌ها در دوره‌های روزانه و غیرروزانه (به جز رشته‌های مختص مناطق محروم، بلایای طبیعی، متعهد خدمت و بورسیه) به شکل کدرشته محل‌های مستقل به بهیاران واجد شرایط تخصیص داده می‌شود.
برای ثبت‌نام در انتخاب رشته‌های ویژه بهیاران، داوطلبان باید حداقل ۷۰ درصد نمره آخرین داوطلب مجاز که سهمیه آزاد را داشته باشد، کسب کنند.
سهمیه مناطق محروم در آزمون سراسری
- طبق قوانین مصوب، حداقل ۴۰ درصد از ظرفیت کدرشته محل‌های ناحیه‌ای، قطبی و کشوری در دوره روزانه دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی واقع در استان‌های ایلام، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، سیستان و بلوچستان، کردستان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان و هرمزگان به متقاضیان بومی این استان‌ها اختصاص دارد.
- براساس قوانین وضع شده و به منظور تأمین کادر متخصص برای استان‌های مذکور در رشته‌های مورد نیاز بر اساس نظر استانداری‌های این استان‌ها، ۵۰۰ نفر از متقاضیان بومی این استان‌ها در دانشگاه‌ها پذیرش می‌شوند.
پذیرش در این رشته‌ها به‌طور آزاد و از میان متقاضیان بومی هر کدام از استان‌های ذکر شده انجام می‌پذیرد.
- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در راستای تربیت و تأمین نیروی انسانی بومی نیازمند در مناطق محروم، قانون اصلاح قانون عدالت آموزشی را مبنی بر پذیرش ۳۰ درصد دانشجوی بومی به مرحله اجرا می‌گذارد.
سهمیه مناطق درگیر بلایای طبیعی (سیل، زلزله و...) در آزمون سراسری
طبق مصوبات، حداکثر ۵ درصد از مجموع ظرفیت دوره روزانه دانشگاه‌های واقع در این مناطق به متقاضیانی که محل زندگی یا محل تحصیل آنان در نواحی تحت تاثیر بلایای طبیعی قرار گرفته است، اختصاص می‌یابد. این تخصیص باید پس از تأیید شورای سنجش و پذیرش دانشجو انجام گیرد.
این ظرفیت فقط در دانشگاه‌های واقع در مناطق آسیب‌دیده همان استان اختصاص پیدا می‌کند و چنانچه رشته‌ای در استان وجود نداشته باشد، به دانشگاه‌های واقع در استان‌های همجوار داده خواهد شد. اولویت با دانشگاه‌های واقع در شهر منطقه آسیب دیده و سپس دانشگاه‌های واقع در استان مربوطه خواهد بود.
پذیرش در این کدرشته محل‌ها مستلزم کسب حدنصاب ۸۰ درصد گزینش آزاد و در رشته‌های پزشکی، داروسازی و دندانپزشکی حدنصاب ۸۵ درصد گزینش آزاد است. اعتبار سهمیه برای هر منطقه درگیر بلا، حداکثر ۳ سال خواهد بود.
میزان تعهد خدمت پذیرفته‌شدگان با بهره‌مندی از این سهمیه، دو برابر مدت تحصیل آنان خواهد بود که در زمان ثبت‌نام باید این تعهد را به استانداری مربوطه اعلام کنند و یک نسخه از آن نیز در پرونده دانشجو ثبت خواهد شد.
سهمیه متقاضیان شهرستان‌های جیرفت، عنبرآباد، کهنوج، رودبار جنوب، قلعه گنج و منوجان در استان کرمان و شهرستان بشاگرد در استان هرمزگان در آزمون سراسری
براساس قوانین مصوب، متقاضیان بومی شهرستان‌های فوق که حداقل دو از چهار نشانگر «محل اخذ مدرک تحصیلی سال آخر»، «محل اخذ مدرک تحصیلی سال ماقبل آخر»، «محل اخذ مدرک تحصیلی دو سال ماقبل آخر» و «محل تولد» آنها در یکی از این شهرستان‌ها قرار دارد، می‌توانند کدرشته‌های اختصاصی این شهرستان‌ها را از بخش‌های مشخص در دفترچه انتخاب کنند.
پذیرفته‌شدگان مشمول این تسهیلات باید متعهد گردند که به مدت دو برابر مدت تحصیل خود در مناطق محروم استان خود خدمت کنند. تحصیل در تمام رشته‌محل‌های این سهمیه مانند دوره‌های روزانه رایگان است.
سهمیه متقاضیان شهرستان ابوموسی در استان هرمزگان در آزمون سراسری
بر اساس قوانین مصوب که به اختصاص سهمیه به متقاضیان شهرستان ابوموسی اشاره دارد، ۴۰ درصد از ظرفیت پذیرش رشته‌های تحصیلی دانشگاه‌های استان هرمزگان به این گروه از متقاضیان اختصاص یافته است. برای این افراد، کسب حدنصاب ۷۵ درصد گزینش آزاد الزامی است و ملاک بومی بودن برای استفاده از این سهمیه، سکونت مستمر به مدت ۳ سال در شهرستان ابوموسی است.
اگر داوطلبان واجد شرایط حدنصاب مورد نیاز را در رشته‌های دانشگاه‌های استان هرمزگان کسب نکنند، به شکل ۱۰۰ درصد در دانشگاه پیام نور ابوموسی جایابی و معرفی خواهند شد. متقاضیانی که شرایط بهره‌مندی از این سهمیه را دارند، باید مدارک و تأییدیه فرمانداری مبنی بر سکونت ۳ ساله خود در شهرستان ابوموسی را به سازمان سنجش ارسال نمایند.
سهمیه متقاضیان آسیب‌دیده از جنگ‌های دوم و سوم تحمیلی (۱۲ یا ۴۰ روزه)
به استناد مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در زمینه ارائه تسهیلات به افرادی که از جنگ‌های دوم و سوم تحمیلی آسیب دیده‌اند (آسیب‌دیدگان جنگ‌های ۱۲ یا ۴۰ روزه، از تاریخ‌های ۲۳ خرداد تا ۳ تیر ۱۴۰۴ و ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۳۰ مرداد ۱۴۰۵) رژیم صهیونیست و آمریکا، به متقاضیان آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ که محل سکونت آنها در زمان برگزاری آزمون تخریب شده و دیگر امکان سکونت در آن وجود نداشته باشد، به گونه‌ای که از نوع احداثی نیازمند مقاوم‌سازی یا تعمیرات اساسی محسوب گردد، به مدت دو سال به عنوان مشمول سهمیه ایثارگران ۵ درصد در نظر گرفته می‌شود، با رعایت تمامی شرایط و ضوابط مربوطه.
متقاضیان واجد شرایط باید طبق توضیحات دفترچه عمل کرده و فرم‌های مربوطه را تکمیل نمایند. ملاک اعمال سهمیه برای این دسته از متقاضیان، فایل ارسالی از سوی ارگان‌های مربوطه به سازمان سنجش آموزش کشور خواهد بود.
تعهدات پذیرفته‌شدگان سهمیه‌های مختلف در آزمون سراسری
پذیرفته‌شدگان در رشته‌های تحصیلی دوره روزانه (از تمامی مناطق) بابت تحصیل رایگان، باید حداکثر یک سال پس از فارغ‌التحصیلی، در هر منطقه‌ای از کشور که دولت در صورت نیاز تعیین کند، خدمت کنند. تعهدهای دیگر مانع از انجام این تعهد نمی‌شود.
پذیرفته‌شدگان دوره‌های روزانه که از سهمیه مناطق ۲ و ۳ (بر اساس ضوابط تقسیمبندی سهمیه‌ها) پذیرفته شده‌اند، علاوه بر تعهدات شرعی و اخلاقی که به عهده دارند بابت تحصیل رایگان و امتیازاتی که در پذیرش از آن برخوردار شده‌اند، باید متعهد شوند که بعد از اتمام دوره تحصیلی خود (برای برادران پس از انجام خدمت وظیفه عمومی) به مدت دو برابر زمان تحصیل در هر یک از نقاط ایران (طبق تشخیص سازمان‌های ذی‌ربط)، نسبت به ایفای تعهد خود اقدام کنند. تعهدهای دیگر هیچ مانعی برای این تعهد ایجاد نخواهد کرد.
تبصره ۱: بر اساس قوانین، پس از اعلام نتایج، هر یک از پذیرفته‌شدگان دوره روزانه با سهمیه‌های ثبت‌نامی مناطق ۲ یا ۳ که حداقل نمره سهمیه آزاد یا منطقه یک را داشته باشند، باید به میزان مدت زمان دوره تحصیل نسبت به سپردن تعهد خدمت مبادرت ورزند.
پذیرفته‌شدگان در کدرشته‌های خاص مانند کدرشته‌های مخصوص متقاضیان استان یا شهر خاص، بورسیه‌ها یا سهمیه مناطق محروم، تعهدات آنان طبق مقررات مربوطه صورت خواهد پذیرفت و شامل موارد فوق نمی‌شود.
تبصره ۲: مدت تعهد برای استفاده‌کنندگان از سهمیه‌های مناطق ۲ و ۳ در رشته‌های تحصیلی دوره روزانه در هر صورت کمتر از ۵ سال نخواهد بود.
استفاده‌کنندگان از سهمیه‌های منطقه یک، خانواده شهدا، ایثارگران و رزمندگان در کدرشته محل قبولی دوره روزانه (بر اساس ضوابط تقسیمبندی سهمیه‌ها)، علاوه بر تعهدات شرعی و اخلاقی که به عهده دارند، باید متعهد شوند که بعد از اتمام دوره تحصیل در مقطع رشته‌ای که پذیرفته شده‌اند (برای برادران پس از انجام خدمت وظیفه عمومی) به مدت یک برابر مدت زمان تحصیل خود، تعهد مربوط به بهره‌مندی از آموزش رایگان را در مناطقی که وزارتخانه‌ها و سازمان‌های ذی‌ربط تعیین می‌کنند، خدمت کنند.
استفاده‌کنندگان از سهمیه مناطق ۱، ۲ و ۳، خانواده شهدا، رزمندگان و ایثارگران در رشته‌های تحصیلی دوره روزانه، چنانچه ظرف یک سال پس از پایان تحصیل (بدون احتساب خدمت وظیفه عمومی برای برادران) از انجام خدمت امتناع ورزند، وزارتخانه مربوطه مجاز است که علاوه بر استرداد دو برابر هزینه سرانه دانشجو در طول مدت تحصیل، از تحویل مدارک تحصیلی تا اجرای خدمت یا استرداد مبلغ تعیین شده خودداری کنند.
بورسیه‌های نهادها و وزارتخانه‌ها موظفند طبق قرارداد منعقد شده با سازمان یا وزارت متبوع عمل کنند.
پذیرفته‌شدگان سهمیه‌ها و کدرشته محل‌های خاص (مانند سهمیه مناطق درگیر بلایای طبیعی (سیل، زلزله و...)، رشته‌های دارای تعهد وزارت بهداشت و...) تابع قوانین و مقررات مربوط به آن کدرشته محل مندرج در این دفترچه راهنما هستند.
میزان تعهد خدمت استفاده‌کنندگان از سهمیه بهیاری، دو برابر مدت تحصیل و طبق مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود.
پذیرفته‌شدگان دانشگاه‌های وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در دوره‌های غیرروزانه، شامل: نوبت دوم، پیام نور، غیرانتفاعی، مجازی، پردیس خودگردان و شهریه‌پرداز، هیچ‌گونه تعهد خدمت برای بهره‌مندی از تحصیل رایگان ندارند.
یادآوری مهم: پذیرفته‌شدگان تمامی رشته‌های تحصیلی مرتبط با سهمیه‌های مختلف موظف به تعهد خدمت پس از فارغ‌التحصیلی در صورت نیاز سازمان‌ها و ادارات دولتی و ارگان‌ها و نهادهای انقلاب اسلامی خواهند بود و در صورت عدم نیاز آنها، به تشخیص و معرفی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در بخش خصوصی خدمت خواهند کرد.