ابراز رضایت رئیس‌جمهور قزاقستان از اظهارات پزشکیان در نشست ویژه سران حاشیه دریای خزر
بر اساس گزارش ایرنا از وب‌سایت رسمی ریاست‌جمهوری قزاقستان، قاسم جومارت توکایف امروز (جمعه) در یک نشست اضطراری سران کشورهای حاشیه دریای خزر با محوریت مسائل محیط‌زیست که در مجموعه گردشگری آوازه در ترکمن‌باشی ترکمنستان برگزار شد، عنوان کرد: دریای خزر یک گنجینه طبیعی بی‌بدیل است که منبع زندگی و رفاه میلیون‌ها انسان به شمار می‌آید و همچنین به عنوان یک هاب اصلی برای حمل و نقل و انرژی در کل منطقه اوراسیا مورد استفاده قرار می‌گیرد. به همین دلیل، حفظ اکوسیستم این دریا نیازمند توجه ویژه‌ای است که باید به‌ویژه از سوی کشورهای ساحلی انجام شود.
رئیس‌جمهور قزاقستان با اشاره به اهمیت فوری اقدامات در این زمینه، هشدار داد که در صورت عدم اتخاذ تدابیر قاطع اکنون، وضعیت زیست‌محیطی به سرعت روبه وخامت خواهد گذاشت و عواقب جبران‌ناپذیری نه تنها برای ساکنان کشورهای در مجاورت خزر، بلکه برای تمامی جامعه جهانی به وجود خواهد آورد.
وی همچنین یادآور شد که در فاصله سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵، سطح آب دریای خزر بیش از ۱۶ هزار کیلومتر مربع کاهش یافته است؛ در برخی نواحی شاهد عقب‌نشینی ده‌ها کیلومتری خط ساحلی بوده‌ایم و کاهش ورودی آب، افزایش دما و تاثیرات ناشی از فعالیت‌های انسانی، اثرات بسیار بد و حتی مخربی بر اکوسیستم حساس این دریا و تنوع زیستی آن گذاشته است.
توکایف به نگرانی‌های موجود پیرامون جمعیت فک خزری اشاره کرد و گفت که این جمعیت از یک میلیون قلاده به ۲۷۰ هزار قلاده کاهش یافته است.
موفقیت در حفظ اکوسیستم خزر نیازمند همکاری مشترک است
رئیس‌جمهور قزاقستان افزود: «دریای خزر یک اکوسیستم یکپارچه است که مرزهای سیاسی را نادیده می‌گیرد» و تأکید کرد که موفقیت در حفظ این اکوسیستم زندگی تنها با همکاری کشورهای ساحلی و نیز از طریق سازمان‌های بین‌المللی ممکن است.
وی خواستار تجمیع تلاش‌های بین‌المللی برای حفاظت از دریای خزر و ایجاد یک مجموعه متجانس از طرح‌های امیدوارکننده شد.
توکایف تصریح کرد که این پروژه‌ها باید شامل خود دریا و همچنین حوضه‌های آب‌ریز که به دریای خزر می‌ریزد، باشد و ما باید به احیای جریان‌های آبی، دلتاهای رودخانه‌ای و تالاب‌ها پرداخته و زیرساخت‌های هیدرولیکی منابع آبی را تجدید بنا کنیم.
وی همچنین بر ضرورت کامل‌سازی ایجاد دبیرخانه دائمی کنوانسیون تهران تأکید کرد و تصریح کرد که یک چارچوب حقوقی و نهادی بین‌المللی قدرتمند برای همکاری در حوزه دریای خزر وجود دارد که کنوانسیون تهران، که امسال شاهد بیستمین سالگرد اجرایی شدنش هستیم، از اهمیت بالایی برخوردار است.
توکایف از پیشنهاد جمهوری آذربایجان برای تشکیل کمیسیون بین دولتی در خصوص کاهش سطح آب دریای خزر در سطح معاونان نخست‌وزیران کشورهای ساحلی این دریا حمایت کرد.
وی همچنین بیان کرد که کشورهای حاشیه دریای خزر پیشنهاد قزاقستان برای تدوین یک برنامه بین دولتی برای حفاظت از منابع آبی دریای خزر را تأیید کرده‌اند.
رئیس‌جمهور قزاقستان به تلاش‌های تمامی شرکای بین‌المللی و کشورهای همسایه و ساحلی دریای خزر قدردانی کرد، اما خاطرنشان ساخت که اقداماتی که تاکنون انجام شده است، کفایت نمی‌کند.
وی بر این نکته تأکید کرد که اکنون زمان آن فرا رسیده که به سمت اقدامات هماهنگ در جهت کاهش تأثیرات ناشی از کاهش سطح آب و حمایت از اقتصاد و اکوسیستم‌هایمان برای سازگاری با تغییرات پیشِ رو بپردازیم.
در ادامه، توکایف به ضرورت بررسی وضعیت بحرانی دریای خزر به عنوان بخشی از تغییرات اقلیمی گستر‌ه‌ای که بر منطقه تاثیر می‌گذارد، اشاره کرد و طبق پیش‌بینی‌ها، دما در برخی نواحی ممکن است تا پایان قرن جاری تا پنج درجه سانتیگراد افزایش یابد.
رئیس‌جمهور قزاقستان هشدار داد که این موضوع می‌تواند به تسریع ذوب یخچال‌های طبیعی، تشدید کمبود آب و خشکسالی و نیز تخریب زمین منجر شود و بر اساس گزارش‌های بانک جهانی، تا سال ۲۰۵۰، ممکن است تقریباً ۲.۵ میلیون نفر در منطقه به لحاظ عوامل مرتبط با شرایط آب و هوا با خطر آوارگی داخلی مواجه شوند.
وی در پایان گفت که کوچک شدن دریای خزر، تهدیدات جدی برای زیرساخت‌های کشتیرانی، بندری، شیلات، انرژی، صنعت و توسعه پایدار جوامع ساحلی ایجاد می‌کند و این چالش‌های مربوط به یکدیگر می‌تواند به یک فاجعه زیست‌محیطی در مقیاس وسیع بیانجامد.
به نقل از ایرنا، اجلاس اضطراری سران کشورهای حاشیه دریای خزر با محوریت مسائل زیست‌محیطی در این دریا در روز جمعه با حضور رؤسای جمهور جمهوری اسلامی ایران، فدراسیون روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و جمهوری آذربایجان در نزدیکی شهر ترکمن‌باشی ترکمنستان برگزار گردید.
بر اساس این گزارش، علاوه بر مسعود پزشکیان رئیس‌جمهوری اسلامی ایران و سردار بردی‌محمداف رئیس‌جمهور ترکمنستان (میزبان)، ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه، توکایف رئیس‌جمهور قزاقستان و الهام علی‌اف رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان نیز در این اجلاس حاضر بودند.