عربستان از رویارویی نظامی در یمن به ضرورت میانجیگری پی برده است/ آیا ریاض می‌تواند با کمک چین جنگ را به پایان برساند؟
حسن هانی زاده، متخصص مسائل منطقه‌ای، در مصاحبه‌ای با ایلنا به تحلیل وضعیت کنونی جنگ یمن و درخواست عربستان از چین برای میانجیگری پرداخته و اظهار داشت: جنگ میان یمن و عربستان سعودی به مرحله‌ای بحرانی رسیده است و ریاض با استفاده از شمار زیادی از هواپیماهای نظامی، به زیرساخت‌های یمن آسیب می‌زند. در این حملاتی که در جریان است، تعداد زیادی از غیرنظامیان در مناطق ساحلی غرب یمن جان خود را از دست داده‌اند و شهرهایی همچون الحدیده، عمران و صعده به شدت تحت حملات قرار گرفته‌اند.
او ادامه داد: به‌نظر می‌رسد که عربستان هدفش از این حملات هوایی وسیع، عقب راندن انصارالله از مناطق اطراف تنگه باب‌المندب و تسلط بر این گذرگاه استراتژیک باشد. در این راستا، گروه‌های زیادی از مزدوران از مرز عربستان به یمن اعزام شده‌اند. اما یکی از نقاط قوت انصارالله، تسلط بر ارتفاعات مشرف به عربستان و قابلیت حمله به مناطق کلیدی این کشور است. حملات به تأسیسات نفتی عربستان و زیرساخت‌های راهبردی آن، به ویژه فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، از جمله ابزارهای فشاری هستند که انصارالله در این نبرد به‌کار می‌گیرد.
این تحلیلگر سیاسی تأکید کرد: در روزهای اخیر فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض مورد حمله قرار گرفت و بر اساس گزارش‌ها، پروازهای بین‌المللی در عربستان متوقف شده‌اند. ادامه این اوضاع می‌تواند آسیب‌های جدی به ارتباطات این کشور با دیگر نقاط دنیا وارد آورد. از سوی دیگر، حملات موشکی انصارالله به تأسیسات نفتی آرامکو و تأسیسات نفتی ینبع نیز به‌طرز چشمگیری صادرات نفت عربستان را کاهش داده است.
او افزود: بنابراین، توانایی انصارالله در تأثیرگذاری بر امنیت تنگه باب‌المندب و هدف قرار دادن تأسیسات استراتژیک عربستان، دو عامل مهم فشار در برابر ریاض محسوب می‌شود. در عوض، عربستان با استفاده گسترده از هواپیماهای نظامی در صدد تغییر قواعد درگیری و دگرگون‌سازی معادله میدانی به نفع خود است. اما این کشور در برابر قابلیت‌های نظامی انصارالله آسیب‌پذیری دارد که می‌تواند هزینه‌های ادامه جنگ را برای ریاض افزایش دهد.
هانی زاده بیان کرد: در این راستا، به‌نظر می‌رسد عربستان علاوه بر تعقیب عملیات نظامی، در پی بهره‌برداری از ظرفیت‌های میانجیگری برای خاتمه جنگ می‌باشد. با این حال، یکی از موانع اصلی در مسیر کاهش تنش‌ها، رویکرد تحقیرآمیز عربستان نسبت به انصارالله است. این نوع نگرش به‌نظر می‌رسد که امکان تعامل سازنده و حل‌وفصل اختلافات از طریق مذاکره را متعادل می‌کند و تا زمانی که عربستان نتواند با انصارالله بر مبنای احترام متقابل تعامل داشته باشد، دستیابی به توافقی پایدار برای پایان دادن به جنگ به شدت دشوار خواهد بود.
او افزود: از دیدگاه راهبردی، تحولات کنونی ممکن است عربستان را با خطر شکست دیگری مواجه کند. این وضعیت یادآور جنگ هفت‌ساله این کشور با مردم یمن است؛ جنگی که در آن عربستان علی‌رغم تشکیل ائتلاف گسترده علیه انصارالله، به اهدافش نرسید. اکنون ضعف‌های ساختاری ارتش عربستان، همراه با توانمندی‌های نظامی انصارالله و احتمال هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های حیاتی این کشور، می‌تواند مشکلات جدی برای ریاض ایجاد کند و به‌عقب‌نشینی به سوی مذاکره با انصارالله منجر گردد.
هانی زاده متذکر شد: در این میان، نقش میانجی‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای به‌طور خاص دارای اهمیت خواهد بود و در حال حاضر، چین یکی از گزینه‌های محبوب برای ایفای چنین نقشی است. این کشور در گذشته در میانجیگری بین ایران و عربستان سعودی و ایجاد توافق در پکن، موفقیت‌های قابل توجهی داشته است. بنابراین، چین می‌تواند از ظرفیت‌های دیپلماتیک خود برای تسهیل گفت‌وگو میان عربستان و انصارالله استفاده نماید.
او گفت: اهمیت نقش چین را می‌توان در راستای منافع راهبردی این کشور تحلیل کرد. چین به دلیل نیاز به جریان پایدار نفت و واردات انرژی از منطقه غرب آسیا، به برقراری صورتی از ثبات و امنیت در این ناحیه احتیاج دارد. ادامه جنگ در یمن و تشدید تنش‌ها پیرامون گذرگاه‌های کلیدی انتقال انرژی می‌تواند با منافع اقتصادی و امنیتی پکن در تضاد باشد. از این‌رو، چین انگیزه‌های لازم برای حمایت از روندهای دیپلماتیک و تلاش به کاهش تنش‌ها را در اختیار دارد.
این تحلیلگر بین‌المللی بر اهمیت نقش عمان به‌عنوان یکی دیگر از گزینه‌های کلیدی برای میانجیگری میان عربستان و انصارالله تأکید کرد. عمان در طی زمان، نقش سازنده‌ای در تحولات منطقه ایفا کرده و از امکانات دیپلماتیک مناسبی برای تسهیل گفت‌وگو میان طرف‌های درگیر بهره‌مند می‌باشد. از این‌رو، چین و عمان می‌توانند با استفاده از موقعیت و قابلیت‌های خود، در راستای کاهش تنش‌ها و تسهیل مذاکره نقش مؤثری ایفا نمایند.
او در پایان خاطرنشان کرد: در کل، تداوم تقابل نظامی، به‌ویژه در شرایطی که زیرساخت‌های استراتژیک عربستان در معرض تهدیدات قرار دارد، لزوماً به تحقق اهداف ریاض نخواهد انجامید. بالعکس، افزایش هزینه‌های جنگ و محدودیت‌های ناشی از استمرار درگیری می‌تواند دعوت به بازبینی رویکرد عربستان را برجسته‌تر کند. در این شرایط، میانجیگری چین و عمان می‌تواند فرصتی برای گذر از بن‌بست نظامی و حرکت به سمت یک راه‌حل سیاسی فراهم آورد؛ راه‌حلی که تحقق آن بیش از هر چیز نیازمند پذیرش دیپلماسی، احترام متقابل و آمادگی طرفین برای حل اختلافات از این مسیر است.