تصور کنید که خیابان‌ها و منزل‌های یک شهر، به طور ناگهانی و پس از دهه‌ها که زیر آب بودند، دوباره به نمایش درآیند. در نقاط مختلف جهان، ساخت سدها و ذخیره‌گاه‌های آبی، موجب شده که ساکنان محلی ناچار به ترک اماکن خود و مهاجرت شوند. با این حال، بسیاری از این دهکده‌های غرق‌شده به‌طور کامل محو نشده و در هنگام کاهش سطح آب، نشانه‌های وجود آن‌ها دوباره خود را نمایان می‌سازد. این پدیده شگفت‌انگیز، فرصتی برای تماشای بقایای تاریخ و یادآوری زندگی‌های فراموش‌شده را فراهم می‌آورد.
1. ویلارینیو دا فورنا، پرتغال
روستای ویلارینیو دا فورنا، واقع در شمال پرتغال، یک جامعه کشاورزی سنتی با حدود ۳۰۰ نفر جمعیت بود. در سال ۱۹۷۱، در پی اجرای پروژه‌ای برای تولید برق از رودخانه هومم، ساکنان ناچار به ترک این روستا شدند و به زیر آب رفت. اما در زمان بروز خشکسالی یا کاهش سطح آب ذخیره، دیوارها، خیابان‌ها و پی‌های این روستا دوباره نمایان می‌گردند. برخی از آثار تاریخی آن در موزه قوم‌نگاری ویلارینیو دا فورنا محفوظ مانده است.
2. مدیانو، اسپانیا
مدیانو، واقع در آراگون اسپانیا، در سال ۱۹۶۹ و به‌دلیل ساخت سد معروف به همین نام، به زیر آب رفت. برای سال‌ها، تنها برج ناقوس کلیسایش از سطح آب خارج بود. اما در دوران خشکسالی‌های شدید، با کاهش آب، نه‌تنها کلیسا، بلکه قبرستان، دیوارها، خیابان‌ها و برخی بخش‌های روستا نیز نمایان می‌شوند و گردشگران می‌توانند در میان ویرانه‌ها به گشت و گذار بپردازند.
3. آداماینابی قدیم، استرالیا
آداماینابی قدیم، شهری با تاریخ صدساله در کوهستان‌های برفی استرالیا، در دهه ۱۹۵۰ به‌منظور ساخت سد بزرگ دریاچه یوکومبین زیر آب رفت. بین سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۵۷، ۱۰۱ ساختمان آن به محل جدید انتقال پیدا کردند. با پر شدن دریاچه، بیشتر ساختارهای قدیمی شهر ناپدید شدند. اما در دهه‌های بعد، خشکسالی‌ها باعث شدند که پی‌ها، خیابان‌ها، ماشین‌آلات رها شده و دیگر بقایای شهر دوباره به نمایش درآیند. در سال ۲۰۰۸، این مکان به‌عنوان میراث دولتی به ثبت رسید و تحت حفاظت قرار گرفت.
4. سنت توماس، نوادا
سنت توماس در نوادا، یک جامعه کویری است که در سال ۱۸۶۵ به‌دست مهاجران مورمون تاسیس شد و به یک ایستگاه مهم تبدیل گشت. با ساخت سد هوور و پر شدن دریاچه مید در دهه ۱۹۳۰، ساکنان ناچار به ترک شهر شدند و به عمق ۱۸ متری زیر آب رفت. در اوایل دهه ۲۰۰۰، با کاهش سطح آب، پی‌ها و خیابان‌های آن دوباره نمایان شدند. هم‌اکنون، این مکان از طریق مسیرهای پیاده‌روی در منطقه تفریحی ملی دریاچه مید در دسترس است و بازدیدکنندگان می‌توانند بقایای خانه‌ها و اماکن تجاری را مشاهده کنند.
5. سانت روما د سااو، اسپانیا
روستای سانت روما د سااو در کاتالونیا اسپانیا، در اوایل دهه ۱۹۶۰ به‌منظور ساخت سد سااو غرق شد. برای سال‌ها، برج ناقوس کلیسای قرن یازدهمی‌اش به عنوان نشانه‌ای غیررسمی از سطح آب سد مطرح بود. در شدت خشکسالی اوایل سال ۲۰۲۴، سطح آب سد به حدود ۱ درصد کاهش یافت و کلیسای آن و ویرانه‌های روستا پس از شش دهه دوباره به سطح آب رسیدند. اما بارش‌های سنگین در مارس ۲۰۲۵ بار دیگر مخزن را پر کرد و روستا دوباره ناپدید گردید و برج ناقوس همچنان با نوسانات آب دچار تغییر می‌گردد.
6. کورون وینوستا، ایتالیا
کورون وینوستا در ایتالیا، در سال ۱۹۵۰ به‌منظور احداث یک سد برق‌آبی به زیر آب رفت؛ با وجود اعتراضات ساکنان، خانه‌های آن‌ها تخریب و مجبور به ترک مکان شدند. برج ناقوس کلیسای قرن چهاردهمی این روستا، به عنوان نمادی محافظت‌شده، تنها بخش قابل مشاهده برای چند دهه بود. در سال ۲۰۲۱، به‌دلیل نشتی، سطح آب به‌طور موقت پایین آمد و به موجب آن بخش‌هایی از خیابان‌ها، پی‌ها و دیوارهای زیرزمینی روستا برای نخستین بار پس از سال‌ها نمایان گشت و امکان گشت و گذار در میان ویرانه‌ها فراهم شد.
7. تیگن، فرانسه
تیگن، یک روستای کشاورزی واقع در آلپ فرانسه، در سال ۱۹۵۲ به‌منظور ساخت سد بزرگ شوریل و تأمین انرژی الکتریکی پس از جنگ جهانی دوم به زیر آب رفت. با وجود اعتراضات بسیار، ساکنان ناچار به ترک منازل خود و تخریب تعدادی از ساختمان‌ها شدند. بر خلاف بسیاری از روستاهای غرق‌شده دیگر که در زمان خشکسالی نمایان می‌شوند، بقایای تیگن بیشتر در زمان تخلیه عمدی سد به‌منظور بازرسی یا تعمیرات هویدا می‌گردند. در آوریل ۲۰۲۴، با تخلیه موقت سد، پی‌ها، خیابان‌ها و قسمت‌هایی از پل قدیمی روستا دوباره نمایان شدند.
8. پوتوسی، ونزوئلا
پوتوسی، شهری در ارتفاعات آند آلمان با جمعیت نزدیک به ۱۲۰۰ نفر، در دهه ۱۹۸۰ به‌منظور اجرای یک پروژه بزرگ برق‌آبی از سوی دولت تخلیه و غرق گردید. برای مقاطع زمانی طولانی، تنها مناره کلیسای آن از زیر آب نمایان بود. در خشکسالی‌های شدید ناشی از ال‌نینو در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰، سطح آب سد تا حدود ۳۰ متر پایین آمد و پوتوسی کاملاً خشک شد. شکل کلیسا، سنگ‌قبرها، ویرانه‌های خانه‌ها و طراحی میدان شهری دوباره به نمایش درآمد و ساکنان قبلی فرصتی یافتند تا به زادگاه خود بازگردند.
9. ویلا اپکوئن، آرژانتین
ویلا اپکوئن در آرژانتین، طی دهه ۱۹۲۰ به‌عنوان یک تفریحگاه سلامت در کنار یک دریاچه نمکی تأسیس شد و سالانه توانست تا ۲۵,۰۰۰ گردشگر را به خود جذب کند. در نوامبر ۱۹۸۵، به‌دلیل بارندگی‌های شدید، سد محافظ آن تخریب شد و شهر به تدریج زیر آب رفت و ساکنان (تعدادشان حدود ۱۵۰۰ نفر) ناچار به ترک آن شدند. آب به ارتفاع ۷ متر اوج گرفت. در حدود سال ۲۰۰۹، با عقب‌نشینی آب، ویرانه‌های پوشیده از نمک آن، با دیوارهای فرو ریخته و وسایل نقلیه زنگ‌زده دوباره نمایان شدند. پابلو نواک، آخرین ساکن آن، تا زمان مرگش در ژانویه ۲۰۲۴ روایتگر داستان شهر باقی ماند.
10. مولگا، روسیه
مولگا، یک شهر تاریخی در روسیه با پیشینه‌ای که به قرن دوازدهم می‌رسد و حدود ۷۰۰۰ نفر جمعیت داشته، به‌دلیل موقعیت استراتژیکش، از مراکز تجاری مهم به شمار می‌رفت. در دهه ۱۹۳۰، دولت شوروی دستور به غرق کردن آن برای ساخت سد بزرگ رایبینسک و تولید برق‌آبی صادر نمود. بین سال‌های ۱۹۳۰ تا ۱۹۴۰، مولگا و صدها سکونتگاه دیگر تخلیه و نابود شدند و تقریباً ۱۳۰,۰۰۰ نفر آواره گردیدند. در سال‌های خشک، بقایای مولگا از جمله جاده‌ها، پی‌های ساختمان و سنگ‌قبرها از زیر آب هویدا می‌شوند. در سال ۲۰۱۴، سطح آب به‌حدی پایین آمد که ساکنان سابق توانستند از بخشی از شهر خود بازدید کنند.