این پژوهش که توسط مرکز افکارسنجی ملت به انتشار رسیده است، تجزیه و تحلیل عمیقی از دیدگاه‌های مردم ایران در خصوص وضعیت شبکه‌های اجتماعی و تکنولوژی‌های دیجیتال نوین ارائه می‌دهد. نتایج این مطالعه، ابعاد مختلف تجربه کاربران ایرانی را در زمینه استفاده از اینترنت و اطلاعات را به نمایش می‌گذارد. هدف مرکزی این تحقیق، اندازه‌گیری میزان رضایت عمومی و شناسایی موانع موجود بر سر راه دسترسی به اطلاعات بوده است.
نارضایتی عمده از سرعت و هزینه اینترنت
کاربرد اصلی اینترنت در ایران به تفریح و سرگرمی (۳۹٫۷٪)، استفاده از شبکه‌های اجتماعی (۳۲٫۱٪) و انجام فعالیت‌های شغلی (۲۵٫۲٪) مربوط می‌شود. حدود ۵۸٫۸٪ از کاربران، کیفیت سرعت اینترنت را نامناسب ارزیابی کرده و تنها ۳۹٪ آن را رضایت‌بخش می‌دانند. همچنین در خصوص هزینه اینترنت، ۷۳٫۵٪ (شامل ۴۵٫۷٪ نارضایتی کم و ۲۷٫۸٪ نارضایتی کامل) از قیمت‌ها شکایت دارند. به طور میانگین، قیمت مطلوب هر گیگابایت اینترنت موبایل ۱۳,۵۰۰ تومان اعلام شده است. جالب است که ۵۱٫۳٪ از کاربران، وضعیت فعلی سرعت و قیمت را ترجیح می‌دهند، در حالی که ۴۱٫۳٪ به دنبال اینترنتی سریع‌تر، حتی اگر هزینه بیشتری به دنبال داشته باشد، هستند.
استفاده گسترده از فیلترشکن و کاربردهای هوش مصنوعی
تقریباً ۶۴٫۷٪ از کاربران برای دسترسی به شبکه‌های اجتماعی خارجی به فیلترشکن متکی هستند و میانگین هزینه ماهانه برای فیلترشکن‌های غیررایگان ۴۰۵ هزار تومان برآورد می‌شود. اینترنت تأثیری مهم بر روی زندگی اقتصادی دارد؛ ۵۶٪ از پاسخ‌دهندگان درآمد خود را به آن وابسته می‌دانند و نیمی از آن‌ها در پی قطع‌های اخیر، با کاهش درآمد مواجه شده‌اند.
در حوزه تکنولوژی‌های نوین، ۴۱٫۶٪ از مردم به استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی پرداخته‌اند و ۷۸٫۶٪ از آن‌ها از ChatGPT بهره‌مند می‌شوند. کاربردهای اصلی هوش مصنوعی شامل آموزش (۳۰٫۵٪)، اشتغال (۲۸٫۹٪) و مشاوره‌های پزشکی/حقوقی (۲۰٫۷٪) است. همچنین ۷۰٫۱٪ به پاسخ‌های هوش مصنوعی اطمینان دارند، اما نگرانی‌هایی نظیر از دست دادن توانایی تفکر (۳۶٫۱٪) و بروز اطلاعات نادرست (۲۳٫۱٪) نیز وجود دارد.
انتظارات مردم و رضایت از عملکرد دولت
مردم در زمینه سیاست‌گذاری اینترنت خواستار اولویت‌بندی‌هایی چون حذف فیلترینگ (۳۸٫۷٪)، افزایش سرعت (۲۲٫۴٪) و کاهش هزینه (۱۵٫۸٪) هستند. به علاوه، تنها ۲۱٫۶٪ از مردم از عملکرد دولت در دو سال اخیر در راستای بهبود وضعیت اینترنت رضایت داشته‌اند.