طبق گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت صمت، سیدمحمد اتابک در دومین جلسه کمیته مشترک اجرایی موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا که با حضور آندری اسلپنف، وزیر مسئول تجارت این اتحادیه و سفرای کشورهای عضوش برگزار شد، بیان داشت: گسترش روابط اقتصادی با کشورهای متبوع این اتحادیه را به‌عنوان یک راهبرد بر پایه احترام متقابل و تأمین منافع مشترک می‌نگریم و این امر باید به افزایش همکاری‌های پایدار و قابل پیش‌بینی بینجامد.
او در ادامه به سابقه شکل‌گیری همکاری‌های اقتصادی در منطقه اوراسیا اشاره کرد و گفت: این اتحادیه با جمعیتی بالغ بر ۱۸۰ میلیون نفر و وسعت جغرافیایی قابل توجه، دارای قابلیت‌های گسترده‌ای در حوزه‌های مختلف از جمله انرژی، حمل‌ونقل، صنعت، کشاورزی و تجارت است.
اتابک در رابطه با فرآیند مذاکرات اقتصادی ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا تصریح کرد: این مذاکرات در ابتدا با هدف کسب یک موافقت‌نامه تجارت ترجیحی انجام شد و پس از برگزاری جلسات متعدد کارشناسی و مذاکرات مداوم، شرایط برای توسعه همکاری‌ها و امضای توافقنامه تجارت آزاد مهیا گردید.
وزیر صمت تأکید کرد: این توافقنامه موضوعات و سرفصل‌های مختلفی را در زمینه تجارت دربر می‌گیرد و می‌تواند به‌عنوان یک بستر مناسب برای تسهیل مبادلات، بهبود دسترسی به بازارهای کشورهای عضو و افزایش توان رقابتی کالاهای ایرانی عمل کند.
وی افزود: در گزارش‌های ارائه شده درباره عملکرد تجاری پس از اجرای این موافقت‌نامه، مشاهده شده است که بعد از آغاز کارکرد این توافق، افزایش چشمگیری در حجم صادرات تأمین شده است. این روند نشان می‌دهد که استفاده مؤثر از ظرفیت‌های توافقنامه و پیگیری مداوم نیازهای فعالان اقتصادی می‌تواند به تحکیم روابط تجاری میان ایران و کشورهای عضو یاری رساند.
اتابک با ذکر این نکته که ارزش تجارت ایران با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در سال گذشته (۲۰۲۵) از مرز هفت میلیارد دلار عبور کرد، گفت: این رقم نسبت به سال ۱۴۰۴ (۲۰۲۴) تقریباً ۲۵ درصد افزایش یافته است. در این مدت، صادرات غیرنفتی ایران به حدود ۲ میلیارد و ۱۴۹ میلیون دلار و واردات از کشورهای عضو اتحادیه به Approximately ۴ میلیارد و ۹۲۸ میلیون دلار رسیده است.
او در ادامه ارزش مبادلات تجاری بین دو طرف را در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶، حدود چهار میلیارد و ۴۸۶ میلیون دلار ذکر کرد.
وزیر صنعت، معدن و تجارت بر اهمیت این نشست‌ها برای بررسی مسائل کلیدی، رفع موانع تجاری و بهره‌برداری کامل از فرصت‌های همکاری تأکید کرد و افزود: این انتظار وجود دارد که کارگروه‌های تخصصی با تاکید بر موضوعات اجرایی و نیازهای فعالان اقتصادی، راهکارهای عملی برای ارتقاء مبادلات تجاری ارائه نمایند.
او همچنین به برگزاری سمینارهای مشترک در زمینه‌های مختلفی چون صنعت، کشاورزی، حمل‌ونقل و لجستیک، بررسی نیازهای وارداتی و گمرکی، تسهیل روند تجارت خارجی، تبادل فهرست کالاها و معرفی تولیدکنندگان با ظرفیت‌های صادراتی را از مهم‌ترین اقداماتی ذکر کرد که در این راستا انجام شده است.
اتابک بر نقش کلیدی بنگاه‌های کوچک و متوسط و شرکت‌های فعال در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی کشور تأکید کرد و گفت: این ظرفیت‌ها می‌توانند در تسهیل مبادلات اقتصادی و تقویت همکاری‌های تجاری میان ایران و کشورهای عضو اتحادیه تأثیرگذار باشند. همچنین، او از آمادگی ایران برای گسترش همکاری‌های تخصصی در حوزه دارو و داروسازی خبر داد و این تعاملات را فرصتی برای تقویت همکاری‌های صنعتی و ایجاد ظرفیت‌های تولید مشترک تلقی کرد.
وزیر صنعت، معدن و تجارت با اشاره به جایگاه ناظر جمهوری اسلامی ایران در اتحادیه اقتصادی اوراسیا، یادآور شد: ما انتظار داریم که نقشه راه همکاری‌ها از تبادل اسناد و برگزاری جلسات فراتر رفته و نتایج عملی و قابل اندازه‌گیری به دنبال داشته باشد.
او در ادامه، به افزایش بهره‌گیری از ظرفیت‌های تجارت ترجیحی، کاهش موانع اجرایی و عملیاتی، گسترش تنوع کالاهای مبادله‌شده و شکل‌گیری پروژه‌های صنعتی مشترک به‌عنوان مهم‌ترین مؤلفه‌های ارزیابی پیشرفت همکاری‌های اقتصادی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا اشاره کرد.
وی پیشنهاد کرد که برای هر یک از حوزه‌های همکاری، اقدامات پیش رو به‌صورت مشخص تعریف شود، مرجع مسئول پیگیری تعیین گردد و زمان‌بندی اجرای برنامه‌ها تدوین شود تا در نشست‌های آتی، امکان ارزیابی دقیق‌تری از میزان پیشرفت و تحقق اهداف مورد توافق فراهم شود.