سوال روز: احتمال موفقیت بیرانوند در کسب پنجمین توپ طلای تاریخ ایران، چه میزان است؟
موضوع داغ امروز فوتبال، معرفی نامزدهای انتخابات ۲۰۲۶ آسیا و حضور چند چهره ایرانی در جمع سه کاندیدای نهایی در برخی رشته‌ها است. مرضیه جعفری، که در سال گذشته به‌عنوان بهترین مربی فوتبال زنان آسیا شناخته شد، دوباره به جمع سه نفر نهایی راه یافته و توپ طلای سال برای مردان فوتسال آسیا نیز دو کاندیدای ایرانی دارد. اما همه می‌دانیم که جوایز اصلی در تمامی قاره‌ها و اینگونه انتخاب‌ها، همان جوایز بهترین بازیکن، بهترین مربی، بهترین باشگاه و تیم ملی سال است.
از آغاز رسمی اهدای این جوایز در آسیا از سال ۱۹۹۶ تا به امروز، چهار فوتبالیست ایرانی موفق به کسب توپ طلای مرد سال شده‌اند. رویکرد رسمی به این معنی است که فرآیند انتخاب مشابه با آنچه در اروپا و فیفا رخ می‌دهد، صورت می‌گیرد؛ در غیر این صورت جوایز مشابه در مناسبت‌های مختلف به ایرانی‌ها داده شده است: پس از جام ملت‌های ۱۹۷۲ آسیا، توپ طلای بهترین بازیکن سال به ابراهیم آشتیانی اهدا شد و در پایان مسابقات مقدماتی جام جهانی آمریکا در سال ۱۹۹۳، این جایزه به علی دایی تعلق گرفت.
اما از سال ۱۹۹۶ که انتخابات به فرم خاص و پروتکلی معین درآمده، تنها چهار ستاره ایرانی موفق به کسب توپ طلا شده‌اند: در سال ۱۹۹۶ خداداد عزیزی، در سال ۱۹۹۹ علی دایی، در سال ۲۰۰۳ مهدی مهدوی‌کیا و در سال ۲۰۰۴ علی کریمی برنده شدند و از آن زمان به بعد فوتبال ایران دیگر رنگ این جایزه را ندید. در برخی سال‌ها، بازیکنان شاغل در اروپا از این جوایز مستثنی بودند و در سال‌هایی که یک ایرانی در جمع سه نامزد نهایی قرار داشت، به نوعی او نادیده گرفته شد؛ آخرین مورد، علیرضا بیرانوند در سال ۲۰۱۸ بود.
در آن سال، بیرانوند موفق به مهار پنالتی رونالدو شد و ایران در گروه مرگ با قهرمان جهان (اسپانیا)، قهرمان اروپا (پرتغال) و قهرمان آفریقا (مراکش) به ۴ امتیاز دست یافت. او همچنین با پرسپولیس، قهرمان ایران شده و به فینال لیگ قهرمانان آسیا رسید و به‌درستی شایسته‌ترین گزینه برای این عنوان بود؛ با این حال، شگفت‌انگیز بود که توپ طلا به عبدالکریم حسن قطری داده شد، همان دفاع چپی که بعداً به پرسپولیس پیوست.
در این سال‌ها، ستاره‌های گوناگونی از کشورهای عربی همچون اکرم عفیف و سالم الدوساری بارها موفق به کسب توپ طلا شده‌اند و در همین دوره، سالم الدوساری و فراس البریکان به‌عنوان ستاره‌های الهلال و الاهلی، دو رقیب برای بیرانوند محسوب می‌شوند. آنها نیز همچون گلر ما در جام جهانی حضور داشته و در لیگ قهرمانان آسیا با باشگاه‌های خود درخشیدند. به تمام این موارد باید ضعف عملکرد بیرانوند در لیگ نخبگان با تراکتور و در تیم ملی در همین فیفادی را افزود که باعث کاهش شانس او نسبت به سال ۲۰۱۸ می‌شود.
اما شاید مهم‌ترین دلیل این حقیقت که بیرانوند شانس کمتری نسبت به دو ستاره عربستانی دارد، پست بازی او باشد. از زمان تأسیس جایزه توپ طلا توسط مجله فرانس فوتبال در سال ۱۹۵۶ تا به امروز که فیفا نیز به‌طور جداگانه جایزه بهترین بازیکن سال را اهدا می‌کند (هرچند در برخی سال‌ها جوایز به هم پیوسته‌اند)، تنها یک گلر موفق به کسب این جایزه شده است! لِو یاشین افسانه‌ای فوتبال شوروی در سال ۱۹۶۴ برنده توپ طلا شد و پیش و پس از او هیچ دروازه‌بانی موفق به کسب این عنوان نشد. حتی الیور کان که در سال ۲۰۰۲ به‌تنهایی آلمان را به فینال برد و بهترین بازیکن جام جهانی شد، نتوانست توپ طلا را از آن خود کند. دروازه‌بان‌های بزرگی همچون داسایف، مانوئل نویر و دینو زوف که قهرمانانی در جام جهانی، لیگ قهرمانان اروپا و لیگ‌های کشورهای خود بودند، هرگز فرصتی برای کسب توپ طلا نداشتند!
در آسیا نیز که تاکنون تنها ۴ ایرانی صاحب توپ طلا شده‌اند، هرگز این جایزه به یک دروازه‌بان تعلق نگرفته و دلیل آن نیز روشن است؛ با وجود اینکه فوتبال یک ورزش گروهی است، مهاجمان و گلزنان بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند و مشهورتر، محبوب‌تر و با قراردادهای بیشتری نسبت به دیگر بازیکنان هستند. حتی اگر این بازیکنان، نام‌های بزرگی همچون اینیستا یا ژاوی باشند، باز هم شانسی برابر با مهاجمان گلزن ندارند!
در همین راستا: مأموریت تاریخی شماره یک تیم ملی برای شکستن طلسم ۲۲ ساله/ بیرانوند در گفت‌وگویی با خبرورزشی: کسب جایزه برای من مهم است؛ دوست دارم پرچم ایران را به اهتزاز درآورم!