باکتری‌های بزرگ قابل دیدن با چشم غیرمسلح

طبق گزارش خبرآنلاین، محققان شواهدی از دی‌ان‌ای باکتری‌های از جنس اپولوپیسکیوم (Epulopiscium)، که جزو بزرگ‌ترین گروه‌های شناسایی‌شده باکتری‌ها به شمار می‌روند، در نمونه‌های میکروبیوم روده انسان‌های ساکن مناطق مختلف جهان کشف کرده‌اند.

به‌طور معمول، ابعاد باکتری‌ها حدود دو میکرومتر است و آن دسته از باکتری‌هایی که طول آن‌ها بیش از ۱۰ میکرومتر باشد، به‌عنوان باکتری‌های غول‌پیکر شناخته می‌شوند. با این حال، برخی از گونه‌های اپولوپیسکیوم به طول ۶۰۰ میکرومتر، معادل بیش از نیم میلی‌متر، می‌رسند. چنین اندازه‌ای در میان موجودات تک‌سلولی به شدت غیرمعمول است.

باکتری‌های اپولوپیسکیوم عمدتاً به خاطر زندگی در سیستم گوارش ماهی‌های جراح مشهور هستند. دنی ایونسکو، پژوهشگر دانشگاه فنی برلین، هنگامی که به بررسی نمونه‌های سایر گونه‌های ماهی پرداخته بود، متوجه وجود توالی‌های ژنتیکی مرتبط با این باکتری‌ها در این گونه‌ها شد.

این مشاهدات موجب شد ایونسکو و همکارانش تحقیقات وسیع‌تری را آغاز کنند. آن‌ها به تجزیه و تحلیل داده‌های ژنتیکی متعلق به بیش از ۶۰۰ هزار نمونه میکروبیوم پرداختند. این نمونه‌ها متعلق به جانداران مختلف از بیش از ۸۰ کشور بودند و بخش عمده‌ای از اطلاعات آن‌ها از پایگاه‌های داده عمومی جمع‌آوری شده بود.

نتایج بررسی‌ها نشان داد که توالی‌های اپولوپیسکیوم به مراتب گسترده‌تر از آن چیزی هستند که پژوهشگران انتظار داشتند. آن‌ها موفق به شناسایی ده‌ها هزار مورد مثبت در جانداران مختلف، از صدف‌داران گرفته تا راسوها، شدند.

از دیگر نکات شگفت‌آور این تحقیق، وجود نشانه‌هایی از این باکتری‌ها در هزاران نمونه میکروبیوم انسانی بود. به طور معمول، این توالی‌ها یک تا دو درصد از توالی‌های شناسایی‌شده در هر نمونه را شامل می‌شدند، هرچند در مواردی نادر این مقدار به ۲۰ درصد نیز رسیده بود.

دانشمندان هنوز به طور دقیق نمی‌دانند باکتری‌های اپولوپیسکیوم در بدن انسان چه وظیفه‌ای بر عهده دارند. در روده ماهی‌های جراح، این باکتری‌ها می‌توانند بر میزان اسیدیته محیط و فعالیت آنزیم‌های گوارشی تأثیر بگذارند، اما هنوز مشخص نیست که آیا در روده انسان نیز چنین کارکردی دارند یا خیر.

پژوهشگران متوجه شدند که نشانه‌های این باکتری‌ها بیشتر در سال‌های اولیه زندگی انسان مشاهده می‌شود. همچنین شانس شناسایی آن‌ها در افراد مبتلا به برخی بیماری‌های گوارشی التهابی از جمله سرطان روده بزرگ و سندرم روده تحریک‌پذیر بیشتر بود. با این حال، وجود ارتباط بین این باکتری‌ها و بیماری‌های گوارشی به معنای این نیست که این باکتری‌ها خود عامل ایجاد بیماری هستند.

ایونسکو بر این باور است که وضعیتی برعکس ممکن است اتفاق بیفتد؛ به این معنا که این باکتری‌ها از عدم تعادل میکروبیوم روده برای رشد و تکثیر بهره‌برداری کنند. میکروبیوم به مجموعه‌ای از میکروارگانیسم‌ها، شامل باکتری‌ها، اشاره دارد که در محیط‌هایی مانند دستگاه گوارش زندگی می‌کنند.

باکتری‌های بزرگ‌جثه دارای ویژگی‌های ژنتیکی غیرمعمولی هستند و ممکن است در هر یک از سلول‌های آن‌ها صدها یا حتی هزاران نسخه از کروموزوم‌ها وجود داشته باشد. این خصلت به آن‌ها این امکان را می‌دهد که با شرایط متفاوت محیط سازگار شوند.

به گفته ایونسکو، اگر نتایج این پژوهش تأیید شوند، ممکن است در آینده بتوان از وجود این باکتری‌ها به عنوان نشانه‌ای از عدم تعادل میکروبیوم روده استفاده کرد؛ حتی پیش از ظهور علائم بیماری.

۵۸۵۸