تفاوت «حریم خصوصی» و «رازهای خطرناک» که ضروری است به کودکان آموزش داده شود

طبق گزارش ایسنا، کودکان باید بیاموزند که برخی از مسائل باید شخصی باقی بمانند، اما برخی از رازها را نباید به‌تنهایی حمل کنند.

اما چگونه می‌توانیم تشخیص دهیم که آیا موضوعی جنبه خصوصی دارد یا یک هشدار جدی است؟ حریم خصوصی به معنای «انتخاب با من است» بوده و کودک حق دارد برخی از احساسات، وسایل، گفت‌وگوها و اطلاعات شخصی‌اش را برای خود نگه دارد؛ اما راز خطرناک به این معناست که «اگر گفتگو کنم، عواقب بدی در پیش دارم». در اینجا، موضوعی چون ترس، تهدید، شرم یا فشار در میان می‌آید. حریم خصوصی به این صورت است که فرد نمی‌خواهد کسی یادداشت‌های شخصی‌اش را بخواند، نمی‌خواهد در جمع درباره احساساتش صحبت کند یا نمی‌خواهد عکسی بدون اجازه‌اش منتشر شود؛ در این حالت، کودک اختیار انتخاب دارد و می‌تواند درخواست کمک کند.

در مقابل، راز خطرناک زمانی است که فردی به کودک می‌گوید «به مامان و بابا نگو»، «اگر بگویی، همه چیز خراب می‌شود»، «اگر حرف بزنی، مقصر خودتی» و «این فقط بین ماست». در این مرحله، دیگر تنها بحث خصوصی‌بودن مطرح نیست؛ سکوت به وسیله‌ای برای کنترل کودک تبدیل می‌شود.

یک تفاوت اساسی در اینجاست که حریم خصوصی به‌طور معمول به کودک حس اختیار و امنیت می‌دهد، در حالی که راز خطرناک او را با ترس، احساس گناه، شرم یا اضطراب تنها می‌گذارد. بنابراین، اگر کودکی از حفظ یک راز هراسان است، باید به آن جدی‌تر توجه کرد.

چهار سوال اساسی که باید به کودکان آموزش دهیم این است که اگر در مورد یک راز مردد هستند، باید از خود بپرسند: «آیا کسی تهدید کرده که حرف نزنم؟»، «آیا من را می‌ترساند؟»، «آیا می‌ترسم اگر بگویم، اتفاق بدی بیفتد؟» و یا «آیا در این میان عکس، پول، خشونت یا آسیبی وجود دارد؟» اگر پاسخ به هر یک از این سوالات «بله» بود، لازم نیست که این راز را به‌تنهایی نگه‌دارند.

غافلگیری با راز خطرناک تفاوت دارد و لازم نیست به کودکان بگوییم «هیچ رازی را مخفی نکن»، بلکه بهتر است به آنها یاد دهیم که غافلگیری قرار است در نهایت فاش شود، اما راز خطرناک به ترس و فشار مربوط است و مخفی می‌ماند؛ برای مثال، سورپرایز تولد با جمله «به کسی نگو که من به تو آسیب زدم» یکسان نیست!

اگر کودک نهایتاً به صحبت بیافتد، واکنش ما بسیار حائز اهمیت است و نباید به بازجویی، سرزنش یا استفاده از عباراتی مانند «مطمئنی؟» بپردازیم؛ بلکه ابتدا باید بگوییم: «خوب کار کردی که به من گفتی»، «تقصیر تو نیست»، «من کنارت هستم» و به جای اینکه قول بدهیم «به هیچ‌کس نمی‌گویم»، توضیح دهیم که اگر برای امنیتش نیاز باشد، از یک بزرگسال قابل اعتماد یا کارشناس کمک خواهیم گرفت.

جمله‌ای که بهتر است کودکان بیاموزند، این است: «هر رازی که من را می‌ترساند، نیازی نیست تنها نگه‌دارم»، زیرا حریم خصوصی از حق، احترام و امنیت کودک محافظت می‌کند، در حالی که راز خطرناک از کودک می‌خواهد سکوت کند تا رفتار یا قدرت یک فرد دیگر از دید پنهان بماند.

انتهای پیام