پیوند ۳۵ درصد از مرگ‌ها در سطح کشور با عوامل تغذیه‌ای / یک‌چهارم از دانش‌آموزان مبتلا به اضافه‌وزن و چاقی

براساس گزارش ایسنا، دکتر احمد اسماعیل‌زاده در همایش بزرگداشت روز جهانی «غذا و تغذیه سالم و روز جهانی مقابله با کاهش اتلاف و ضایعات غذایی» که در تاریخ امروز (۳۰ مهر) برگزار گردید، بیان کرد: تمامی افراد در طول شبانه‌روز به نوعی با غذا سروکار دارند. نقش غذا در بلندمدت با توجه به اقلامی که برای تامین سلامت بدن ضروری هستند، می‌تواند تأثیرات قابل توجهی بر جسم، جان و روح انسان‌ها داشته و همچنین بر شیوع و ظهور بیماری‌ها اثر بگذارد.

این متخصص تغذیه ادامه داد که کشورهای مختلف جهان با معضلات زیادی از جمله شیوع بیماری‌های غیرواگیر مواجه به سر می‌برند و خاطرنشان کرد: رابطه غذا و تغذیه با بروز بیماری‌های غیرواگیر نشان‌دهنده این واقعیت است که داشتن یک الگوی تغذیه‌ای سالم می‌تواند یکی از شیوه‌های مؤثر در پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر باشد. یافته‌های مطالعات جهانی نشان می‌دهند که تغذیه به همراه سایر شاخص‌های مرتبط با سبک زندگی، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین عوامل خطر در بروز و شیوع بیماری‌های غیرواگیر شناخته شده است. اگرچه سایر عوامل مرتبط با سبک زندگی هم اثر مهمی دارند، اما نباید از اهمیت تغذیه سالم در این زمینه غافل شد.

او همچنین گفت که بیش از 80 درصد مرگ‌های موجود در کشور به بیماری‌های غیرواگیر ارتباط دارد و آمارها نشان می‌دهند که تقریباً ۴۵۰ تا ۴۶۰ هزار مرگ سالیانه به دلایل مختلف در کشور ثبت می‌شود. علاوه بر این، بررسی‌های انجام شده بر روی مرگ‌های ناشی از عوامل تغذیه‌ای حاکی از این است که حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد مرگ‌ومیرها به صورت مستقیم یا غیرمستقیم به این عوامل وابسته هستند.

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت تصریح کرد که عوامل تغذیه‌ای دامنه وسیعی دارند و شامل چاقی و بیماری‌های مزمن مرتبط با مصرف غذا و تغذیه، تا کمبود دریافت غلات کامل، فیبر، میوه‌ها، سبزیجات و اسیدهای چرب امگا ۳ می‌شوند که این مسائل در جامعه ما همچنان مورد توجه است.

دکتر اسماعیل‌زاده نسبت به تغییر الگوهای تغذیه در کشور ابراز نگرانی کرد و بیان نمود: به تدریج مردم، از غذاهای سنتی فاصله گرفته و به سوی مصرف غذاهای غربی و ناسالم روی آورده‌اند. این تغییر فرهنگ به تدریج در شهرهای بزرگ آغاز شده و در حال حاضر به شهرهای کوچکتر نیز تسری می‌یابد.

او افزود: گسترش مصرف غذاهای ناسالم مسئولیت سنگینی را بر دوش متخصصان تغذیه و کارشناسان این حوزه گذاشته و بنابراین نیاز است که برای بهبود عادت‌های غذایی و ارتقای سطح تغذیه در کشور کوشش کنیم.

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت درباره وضعیت سوءتغذیه بیان کرد که شرایط سوءتغذیه به ویژه در گروه سنی کودکان زیر پنج سال که در ارزیابی‌های جهانی مورد بررسی قرار می‌گیرد، در دهه اخیر نسبتاً قابل قبول بوده است. آمار نشان می‌دهد که میزان لاغری در کودکان زیر پنج سال به حدود پنج درصد و کوتاه‌قدی نیز بین ۴.۸ تا پنج درصد تخمین زده شده است.

او با تأکید بر اینکه وضعیت سوءتغذیه در کشور متنوع است، افزود: در برخی استان‌ها آمار سوءتغذیه به حدود دو تا سه درصد و در استان‌های دیگر به ۱۰ تا ۱۶ درصد می‌رسد، اما بر اساس میانگین کشوری این شاخص تقریباً پنج درصد برآورد می‌شود. تازه‌ترین آمارها درباره سوءتغذیه متعلق به سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ است و از آن زمان قریب به ۱۰ سال می‌گذرد.

این متخصص تغذیه افزود: با توجه به تغییرات در وضعیت معیشت، گرانی‌ها و بحران‌های اخیر، باید به نقش عوامل مختلف بر وضعیت تغذیه مردم توجه ویژه‌ای شود.

دکتر اسماعیل‌زاده در ادامه به وضعیت اضافه‌وزن و چاقی در بین کودکان و نوجوانان اشاره کرد و اظهار داشت: ما با چالش اضافه‌وزن و چاقی در این گروه سنی مواجه هستیم؛ به‌طوری‌که تقریباً یک نفر از هر چهار دانش‌آموز به اضافه‌وزن یا چاقی مبتلاست. این امر نگران‌کننده‌ای برای سال‌های آتی زندگی آن‌ها محسوب می‌شود.

او سپس به وضعیت اضافه‌وزن در بزرگسالان پرداخت و گفت: آمارها نشان‌دهنده آن است که میزان اضافه‌وزن و چاقی در بزرگسالان بالای ۱۸ سال به حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد می‌رسد. به عبارتی دیگر، هر دو نفر از هر سه بزرگسال به این معضل مبتلا هستند. این وضعیت تحت تأثیر الگوهای زندگی ناسالم قرار دارد که بخش عمده‌ای از آن به عادات غذایی ارتباط دارد؛ البته عوامل دیگری نظیر استرس و فعالیت فیزیکی نیز در این زمینه حائز اهمیت هستند.

دکتر اسماعیل‌زاده خاطرنشان کرد که معضل چاقی مختص ایران نیست و افزود: این مشکل به تمامی کشورهای منطقه و حتی در سطح جهانی گریبانگیر است. در حال حاضر، هیچ کشوری در دنیا وجود ندارد که توانسته باشد با وجود اجرای برنامه‌های پزشکی و بهداشتی، روند چاقی را کاهش دهد یا به حدی ثابت برساند.

مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در مورد سایر کمبودهای تغذیه‌ای گفت: ایران یکی از نخستین کشورهایی است که مشکل کمبود روی در آن گزارش شده و متأسفانه این کمبود همچنان ادامه دارد. یکی از دلایل آن نیز مصرف نان‌های تخمیرنشده است. نان‌های مصرفی در برخی موارد دارای فیتات بالایی هستند که جذب روی و دیگر مواد مغذی را دچار اختلال می‌کند.

ادامه دارد