درمان اعتیاد با سم‌زدایی به پایان نمی‌رسد
طبق گزارش ایسنا و به نقل از روابط عمومی ستاد مبارزه با موادمخدر، دکتر سیدجواد حسینی در نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد، بر اهمیت ارتقای حکمرانی یکپارچه در حوزه اعتیاد تاکید کرد و گفت: پیشگیری، درمان، بازتوانی و کاهش آسیب، اجزای مرتبط به هم نظام سلامت و حمایت اجتماعی هستند. اگر این ارتباطات در سیاستگذاری و برنامه‌ریزی نادیده گرفته شود، اثر بخشی برنامه‌ها به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. امروزه نیاز بیشتری به تخصیص عادلانه منابع، هماهنگی بین نهادها و پاسخگویی بر اساس نتایج ملموس داریم تا افزایش کمی فعالیت‌ها.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در تشریح رویکرد این سازمان در امر پیشگیری بیان کرد: پیشگیری نباید به آموزش‌های مقطعی، کلاس‌های آموزشی و هشداردهنده ختم شود، بلکه باید به سمت توسعه مهارت‌های زندگی، توانمندسازی خانواده‌ها، آموزش والدگری با تأکید بر پرورش مثبت و تقویت تاب‌آوری محلی سوق یابد. این رویکرد باید از سنین کودکی آغاز شده و شامل محیط‌های آموزشی، محلات، خانواده‌ها و نیز محیط‌های شغلی در مراحل مختلف زندگی باشد.
حسینی همچنین از شروع طرح غربالگری هشت اختلال شایع دوران کودکی در سازمان بهزیستی خبر داد و افزود: این طرح در ابتدا برای کودکانی که در جامعه هدف بهزیستی قرار دارند اجرا می‌شود و به تدریج کل کودکان را شامل خواهد شد.
وی در ادامه اشاره کرد که نزدیک به سه هزار محله برای اجرای برنامه‌های اجتماع‌محور در نظر گرفته شده و تسهیلگران حرفه‌ای به عنوان مدیران محلی عمل می‌کنند. در این محلات، ۱۵ نوع فعالیت اجتماع‌محور آغاز شده و تاکنون قریب به یک‌ونیم میلیون نفر از این جمعیت از خدمات بهره‌مند شده‌اند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور به اجرای برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد در مناطق کم‌برخوردار و حاشیه‌ای اشاره کرد و گفت: سال گذشته حدود ۴۵۰ هزار نفر از این محلات از خدمات مرتبط بهره‌برداری کردند. در چارچوب طرح مانا، ۲۳ هزار نفر، طرح خاتم، ۴۲ هزار نفر، برنامه مشارکت اجتماعی زنان، ۱۱ هزار نفر و برنامه همیاران سلامت، ۱۵ هزار نفر تحت پوشش قرار گرفتند.
حسینی همچنین به اجرای طرح پاترا، با هدف پیشگیری از اعتیاد و ارتقای قابلیت‌های شناختی، در ۵۲۳ گروه و با تحت پوشش قرار دادن ۳۲ هزار نفر اشاره کرد و گفت: طرح پازک، به منظور پیشگیری از اعتیاد در زنان دارای همسر معتاد، در ۵۲۳ گروه و با پوشش ۱۴ هزار نفر به اجرا درآمده است. وی همچنین از دستیابی به پوشش ۲۳۸ هزار نفر در چارچوب برنامه کیان خبر داد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با تاکید بر لزوم تغییر رویکرد در درمان اعتیاد تصریح کرد: سیاست‌های ما باید از درمان‌های مقطعی به سمت بازیابی سرمایه‌های فردی و اجتماعی و درمان جامعه‌مدار پیش رود. بر اساس دیدگاه‌های جدید علمی در زمینه اعتیاد، درمان بالینی و سم‌زدایی به‌تنهایی برای تضمین استمرار بهبودی کافی نیست و پایداری آن به بازیابی سرمایه‌های انسانی، اجتماعی، مادی و فرهنگی افراد وابسته است.
وی در ادامه بیان کرد: بازیابی سرمایه انسانی به معنای ترمیم سلامت روان، انگیزه و مهارت‌هاست؛ سرمایه اجتماعی به پذیرش فرد و بهبود روابط اجتماعی مربوط می‌شود؛ سرمایه مادی و فیزیکی شامل مسکن، شغل، درآمد و تغذیه است و سرمایه فرهنگی نیز به هویت فرد و رهایی از انگ اجتماعی ارتباط دارد.
حسینی بر اهمیت مراقبت ترومامحور تاکید کرد و افزود: اعتیاد در برخی موارد می‌تواند پاسخی به آسیب‌ها و تجربه‌های تلخ دوران کودکی باشد. بنابراین، به‌جای تمرکز صرف بر سوال اینکه چرا فرد به اعتیاد دچار شده است، باید بررسی کنیم که وی چه آسیب‌هایی را متحمل شده و چه نوع حمایتی می‌توانیم برای او فراهم کنیم.
وی یادآور شد: اگر فرد پس از ترک اعتیاد از حمایت خانواده، اشتغال، مسکن و مراقبت مداوم در زمینه سلامت روان بهره‌مند نشود، شانس بازگشت به مصرف افزایش می‌یابد. لذا موفقیت در درمان نباید فقط با پایان دوره اقامت در مراکز درمانی سنجیده شود، بلکه ملاک اصلی باید پایداری بهبودی و ادغام اجتماعی باشد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور در تشریح اقدامات این سازمان خاطرنشان کرد: ۹۴۱ مرکز اقامت، بهبود و بازتوانی و ۳۸ مرکز اجتماع‌درمان‌مدار (TC) مشغول فعالیت هستند. همچنین ۶۹ مرکز صیانت و بازتوانی و ۱۷۲ واحد تخصصی مدیریت مورد برای پیوند زنجیره حمایت و بازتوانی با خانواده و جامعه در نظر گرفته شده است.
وی افزود: رویکرد سازمان بهزیستی در این زمینه بر سه محور اساسی شامل پیشگیری اولیه، مدیریت مورد و توانمندسازی و صیانت اجتماعی بعد از خروج استوار است.
حسینی در خصوص رویکرد سازمان بهزیستی در زمینه کاهش آسیب گفت: کاهش آسیب به معنی کنار گذاشتن درمان نیست، بلکه استراتژی‌ای برای کاهش عوارض بیماری، مدیریت رفتارهای پرخطر و پیشگیری از بیماری‌های عفونی مانند HIV و هپاتیت است. این رویکرد بر حفظ حق حیات، احترام به کرامت انسان و کاهش انگ اجتماعی تاکید می‌کند.
وی ادامه داد: در حال حاضر، سازمان بهزیستی ۳۹۵ مرکز کاهش آسیب و در مجموع با تحت پوشش قرار دادن ۸۸ هزار نفر، شامل مراکز گذری، سرپناه‌ها، تیم‌های سیار، ایستگاه‌های کاهش آسیب و باشگاه‌های مثبت است. این مراکز در سه‌ماهه نخست سال جاری با افزایش سرعت فعالیت‌ها، ۵۰ هزار نفر را تحت پوشش قرار داده‌اند.
رئیس سازمان بهزیستی کشور بیان کرد: راهبرد کاهش آسیب بیشترین اثربخشی را زمانی خواهد داشت که از مداخله‌ای مقطعی مبتنی بر توزیع اقلام و تأمین سرپناه و غذا، به مسیری پیوسته از حمایت، مراقبت و پیوند تدریجی افراد به درمان و فرآیند بازیابی عبور کند.
حسینی در ادامه سه جهت‌گیری استراتژیک سازمان بهزیستی در مقابله با اعتیاد را تشریح کرده و گفت: اولویت نخست، هدایت بودجه‌ها به سمت پیشگیری است. با وجود تاکید بر تأثیر عوامل اجتماعی و روانی بر سلامت، سهم این حوزه‌ها از اعتبارات و ساختارهای اجرایی مناسب با اهمیت آنها نیست و پیشگیری همچنان با کمبود منابع مواجه است.
وی با اشاره به گسترش برنامه‌های اجتماع‌محور در سه هزار نقطه سرتاسر کشور افزود: در این برنامه‌ها، ۳۷۰ هزار داوطلب در ۱۱ محور فعالیت دارند و توسعه بانک زمان به منظور تقویت مشارکت اجتماعی نیز در دستور کار قرار دارد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور، اجرای دقیق تکالیف قانون برنامه هفتم توسعه را به عنوان دومین اولویت تشریح کرده و اظهار کرد: درمان‌های قهری موضوع ماده ۱۶ می‌بایست به نهادهای قانونی مربوطه محول شود تا سازمان بهزیستی بتواند تمرکز بیشتری بر مراقبت‌های ترومامحور، بازتوانی ویژه برای زنان و جوانان و صیانت شغلی و اجتماعی پایدار داشته باشد.
وی همچنین سومین اولویت را تحقق حکمرانی یکپارچه و داده‌محور دانست و افزود: باید سیستم‌های جزیره‌ای به پرونده‌ای یکپارچه در بخش سلامت و بازتوانی اجتماعی بر اساس فناوری‌های پیشرفته تبدیل شوند تا هیچ فردی در میان مراکز درمانی و خیابان‌ها در فرآیند دریافت خدمات گم نشود.
حسینی در پایان با تاکید بر لزوم تغییر رویکرد از طرد و تسکین به سمت احترام به انسان، سلامتی فراگیر و توانمندسازی پایدار خاطرنشان کرد: سازمان بهزیستی به‌منظور تحقق این هدف، آمادگی خود را برای همکاری با پژوهشگران، استادان، مدیران و فعالان اجتماعی اعلام می‌کند تا با بهره‌گیری از دانش نوین در زمینه اعتیاد و تقویت همکاری‌های بین‌بخشی، زمینه مواجهه مؤثرتر با این پدیده فراهم آید.
انتهای پیام