تأکید ستاد مبارزه با موادمخدر بر انتقال از پیشگیری سنتی به رویکردهای هوشمند جهت کاهش شیوع اعتیاد
طبق گزارش ایسنا و با استناد به منابع اطلاع‌رسانی ستاد مبارزه با موادمخدر، دکتر مجید قربانی طی یک پنل تحت عنوان «گام‌های نوین در کاهش تقاضای مواد» در دومین روز نوزدهمین کنگره دانش اعتیاد، به موضوع تغییر رویکرد در پیشگیری از اعتیاد از منظر سنتی به مدرن پرداخته و تصریح کرد: در برنامه هفتم توسعه، هدف‌گذاری شده که تا پایان این برنامه، میزان شیوع اعتیاد ۱۰ درصد کاهش یابد و نیاز است که هر سال به‌طور میانگین دو درصد از این نرخ کاسته شود.
وی در ادامه به تعریف اعتیاد از دیدگاه سنتی اشاره کرد و گفت: در این رویکرد، بر این اساس بوده که باید مانع از آغاز این بیماری شویم.
قربانی همچنین افزود: نگرش سنتی نسبت به پیشگیری از اعتیاد همچنان بر برنامه‌های یکنواخت و الزامی تأکید دارد، به‌طوری که نهادهای مربوطه با تخصیص بودجه‌های کلان به فعالیت‌های خود در این زمینه مشغول بوده‌اند؛ اما در سال گذشته، با اتخاذ یک رویکرد تحول‌آفرین، تصمیم بر تغییر این مدل گرفته شده است.
مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر تأکید کرد: اگر ما عمر تلاش‌ها برای مقابله با موادمخدر را به اندازه عمر انقلاب اسلامی در نظر بگیریم، نزدیک به یک دهه است که در عرصه پیشگیری فعالیت می‌کنیم؛ لیکن در مسیر تغییر نگرش خود به رویکردهای مدرن هستیم.
وی اعتیاد را به عنوان بیماری‌ای پیچیده و مغزی که مختص به عود کردن است معرفی نموده و خاطرنشان کرد: در زمینه درمان، در بدبینانه‌ترین حالت با ۶ میلیون نفر پرچالش مواجه هستیم؛ اما در بخش پیشگیری، در بازه سنی ۱۵ تا ۶۴ سال، حدود ۶۰ میلیون نفر به‌عنوان مخاطب تحت‌پوشش قرار دارند.
قربانی گفت: پیشگیری باید شامل توانمندسازی افراد، جوامع و ابعاد مرتبط باشد و این فرایند در دو سطح مختلف اجرا می‌شود. همچنین، یکی از فعالیت‌های کلیدی باید شامل تهیه اطلس وضعیت‌های آسیب‌پذیر باشد تا افراد در معرض خطر به‌طور مستقیم شناسایی و هدف‌گذاری شوند.
وی در ادامه با اشاره به تغییر نگرش‌ها در پیشگیری از اعتیاد، افزود: در این رویکرد، تمامی گروه‌های هدف در نظر گرفته می‌شوند و اقدامات پیشگیرانه تنها به سنین مدرسه محدود نمی‌شود، بلکه به سنین پایین‌تر نیز تعمیم یافته است.
قربانی تأکید کرد: باید نگرش ما به پیشگیری دستخوش تغییر شود و روش‌هایی که به کار می‌گیریم، براساس رویکردهای نوین به‌روز شود.
وی با تأکید بر نیاز به بهره‌گیری از برنامه‌های اثربخش در رویکرد تحول‌گرایانه پیشگیری از اعتیاد ادامه داد: در سال‌های اخیر برنامه‌های مؤثری در این زمینه تدوین شده‌اند، اما متأسفانه به کار گرفته نشده‌اند. این برنامه‌ها باید مورد بازبینی و استفاده قرار گیرند.
قربانی بیان کرد: در رویکرد تحول‌گرا، برنامه‌ها باید از جهت اثربخشی مورد ارزیابی قرار گیرند و مهارت‌های زندگی، مانند شیوه‌های تربیت فرزند و خودمراقبتی، باید در صدر اقدامات قرار گیرند. همچنین، ضروری است که از پیشگیری فردمحور به سمت پیشگیری چندسطحی و نظام‌مند حرکت کنیم.
مدیرکل پیشگیری ستاد مبارزه با موادمخدر بر این نکته تأکید کرد که در عصر حاضر نباید از ابزارهای هوشمند غافل شویم، چرا که کودکان در سنین پایین‌تر به این ابزارها دسترسی دارند و ما هم نمی‌توانیم نسبت به آن‌ها بی‌توجه باشیم. به همین خاطر، اگر برنامه‌ها با رویکردی هوشمندانه پیش نروند، موفقیت در زمینه پیشگیری دشوار خواهد بود. در این راستا، ضرورت ایجاد تحول در نظام پیشگیری از اعتیاد در جمهوری اسلامی ایران حس می‌شود.
وی همچنین به وجود داده‌های گوناگون در زمینه‌های مختلف در ستاد مبارزه با موادمخدر اشاره و ابراز امیدواری کرد که این داده‌ها در برنامه تحول مورد استفاده قرار گیرند. او بر علم‌محوری، انسان‌محوری، خانواده‌محوری، جامعه‌محوری و فناوری‌محوری هوشمند به‌عنوان محورهای کلیدی در برنامه تحول پیشگیری از اعتیاد تأکید کرد.
دکتر محمدعلی حسنی، مشاور معاونت پیشگیری و درمان ستاد مبارزه با موادمخدر نیز در این پنل بر ضرورت تحول نظام پیشگیری از اعتیاد و حرکت به سمت پیشگیری دیجیتال تأکید کرده و اظهار داشت: برای موفقیت در این عرصه، باید با شناخت دقیق نسل دیجیتال، محتوای تعاملی و متناسب با گروه‌های هدف تولید شود و از تکنیک‌های هوش مصنوعی، شبکه‌های اجتماعی و ابزارهای نوآورانه برای فراهم آوردن زمینه تغییر رفتار و کاهش تقاضای مواد بهره‌برداری شود.
وی همچنین بر اهمیت پایش و تحلیل هوشمند داده‌ها و محتواهای موجود تأکید کرده و به نیاز به ارزیابی اثربخشی برنامه‌های پیشگیری، بهره‌گیری از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد، رعایت اخلاقیات و حفظ حریم خصوصی در فضای مجازی اشاره کرد. او تدوین سند هوش مصنوعی در حوزه مبارزه با موادمخدر و ایجاد سازوکاری یکپارچه برای مدیریت و توسعه پیشگیری دیجیتال با همکاری دستگاه‌های ذیربط را امری ضروری دانست.
انتهای پیام