دستاوردهای نشست مسکو؛ از امنیت انرژی تا توافق گازی
طبق اعلام ایسنا، در سال‌های اخیر گاز طبیعی فراتر از وظایف معمول خود در تأمین انرژی و مواد اولیه صنایع، به یکی از عناصر کلیدی در امنیت اقتصادی و معادلات ژئوپلیتیک تبدیل شده است. در این راستا، بیست‌وهشتمین نشست وزارتی مجمع کشورهای صادرکننده گاز (جی‌ئی‌سی‌اف) در تاریخ چهارم آبان‌ماه، و هشتمین نشست سران این مجمع در تاریخ پنجم آبان‌ماه در مسکو برگزار گردید. در این گردهمایی، نمایندگان کشورهای عضو به مذاکره در مورد تحولات بازار جهانی گاز، امنیت عرضه، آینده تقاضا، توسعه سرمایه‌گذاری و روش‌هایی برای گسترش همکاری‌های دوجانبه و چندجانبه پرداختند.
درباره جی‌ئی‌سی‌اف چه چیزهایی می‌دانیم؟
جی‌ئی‌سی‌اف یک مجمع میان‌دولتی است که به منظور تبادل نظر و همکاری میان کشورهای تولیدکننده و صادرکننده گاز طبیعی ایجاد شده است. هدف این مجمع افزایش هماهنگی استراتژیک، به اشتراک‌گذاری تجربیات و بررسی مسائل مشترک در صنعت گاز می‌باشد. این سازمان شامل ۱۲ عضو اصلی است، و کشورهای عضو در مجموع تقریباً ۷۰ درصد از ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی و ۳۸ درصد از تولید تجاری گاز و ۴۲ درصد از صادرات گاز جهان را در اختیار دارند. این ارقام اهمیت همکاری میان اعضا را در زمینه‌های جهانی انرژی به وضوح نشان می‌دهد؛ با این حال، هدف اصلی مجمع تبدیل مواضع مشترک و توافقات سیاسی به اقدام‌های عملی، سرمایه‌گذاری‌های جدید و گسترش تجارت گاز است، موضوعی که در نشست مسکو نیز به آن پرداخته شد.
یکی از اصلی‌ترین محورهای مطرح در نشست‌های مسکو، ارتباط مستقیم امنیت انرژی با ثبات سیاسی، امنیت زیرساخت‌ها و توانایی برای سرمایه‌گذاری بلندمدت بود. حمید بورد، سرپرست وزارت نفت، در بیست‌وهشتمین نشست وزارتی جی‌ئی‌سی‌اف بر لزوم همکاری میان تولیدکنندگان گاز تأکید کرد و بیان نمود که امنیت انرژی جهانی بدون تامین امنیت برای تولیدکنندگان انرژی، احترام به حاکمیت ملی آنان، سرمایه‌گذاری پایدار و همکاری‌های مؤثر بین‌المللی به وقوع نخواهد پیوست.
سرپرست وزارت نفت همچنین به لزوم تبدیل مجمع به یک بستر عملی برای همکاری تأکید کرد. به گفته وی، آینده صنعت گاز نه‌تنها به مقدار ذخایر و ظرفیت تولید بلکه به کیفیت همکاری، ثبات در سیاست‌گذاری و قابلیت پاسخ‌گویی مشترک کشورها به چالش‌های جهانی بستگی دارد.
توسعه تجارت گاز ضروری است
در عین حال، مسعود پزشکیان- رئیس‌جمهوری- با شرکت در هشتمین نشست سران جی‌ئی‌سی‌اف، بر اهمیت توسعه همکاری‌های استراتژیک و فنی میان کشورهای عضو تأکید کرد.
پزشکیان با اشاره به اینکه در زمینه فنی و مهندسی، توسعه سرمایه‌گذاری‌های مشترک در زنجیره ارزش گاز، از مرحله تولید تا فرآوری، انتقال و مصرف، امری ضروری است، گفت: همچنین، تقویت ظرفیت‌های فناورانه به منظور افزایش بهره‌وری و کاهش تأثیرات محیط زیستی ناشی از تولید و مصرف گاز باید در کانون همکاری‌های مشترک لحاظ شود.
وی در ادامه گفت که ایران با داشتن موقعیت استراتژیک در یکی از اصلی‌ترین کریدورهای انرژی جهان، ظرفیت‌های ذاتی لازم برای تقویت تاب‌آوری انرژی در مقیاس جهانی را داراست و همچنین فرصت‌های موجود در صنعت گاز ایران، امکان همکاری‌های بخش خصوصی کشورهای عضو در حوزه‌های بالا و پایین‌دستی گاز و تجارت آن را فراهم می‌سازد. وی افزود که سرمایه‌گذاران خارجی می‌توانند به راحتی از تسهیلات و مشوق‌هایی که در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی ارائه می‌شود، بهره‌مند گردند و از ظرفیت‌های منحصربه‌فرد ایران در راستای منافع مشترک استفاده کنند.
بیانیه نهایی: عدم پذیرش اقدامات یک‌جانبه و تأکید بر همکاری
در پایان هشتمین نشست، سران کشورهای عضو با صدور بیانیه‌ای بر حقوق حاکمیتی کشورها درباره منابع گاز طبیعی، لزوم توسعه منابع برای پاسخ‌گویی به تقاضاهای آتی و تقویت امنیت انرژی تأکید کردند. همچنین در بیانیه به مخالفت با اقدامات قهری یک‌جانبه و اجرایی کردن قوانین ملی و منطقه‌ای، نگرانی از تأثیر تعرفه‌ها بر کارایی بازار و جریان سرمایه‌گذاری و ضرورت حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی گاز اشاره شد. اعضا همچنین بر ضرورت تقویت روابط دوجانبه و چندجانبه، تسهیل تجارت تجهیزات و فناوری‌های گازی، تنوع‌بخشی به مسیرهای تجاری و لجستیکی و تقویت گفت‌وگو با کشورهای مصرف‌کننده تأکید کردند.
توافق ایران و روسیه؛ محور اصلی مذاکرات دوجانبه
علاوه بر مباحث چندجانبه، گفتگوهای دوجانبه ایران و روسیه پیرامون توسعه همکاری در زمینه انرژی نیز از دیگر موضوعات مهم مرتبط با حضور هیئت ایرانی در مسکو بود. حمید بورد در حاشیه نشست وزارتی به انجام توافقات کلی درباره تجارت گاز بین ایران و روسیه اشاره کرد و گفت مذاکرات برای نهایی کردن آن در حال پیشرفت است. همچنین موضوع پیگیری مسیر انتقال گاز از روسیه به ایران از طریق جمهوری آذربایجان نیز در این راستا بررسی شد.
علاوه بر این، مذاکراتی در رابطه با تقویت همکاری‌های انرژی ایران با قطر و دیگر کشورهای عضو نیز صورت گرفت. این گفتگوها می‌تواند زمینه‌ساز پیگیری پروژه‌های مشترک و گسترش تعاملات فنی و اقتصادی باشد، هرچند ارزیابی نتایج آنها نیازمند جزئیات توافقات و میزان پیشرفت اجراست.
انتهای پیام