چالش‌های اصلی بازی‌سازان ایرانی؛ تحریم‌ها و کسری منابع مالی
محمد حاجی‌میرزایی در گفت‌وگویی با ایسنا به مشکلات اقتصادی موجود در بخش بازی‌سازی اشاره کرد و گفت: یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های این صنعت، کمبود جذب سرمایه و نقدینگی برای تیم‌های بازی‌سازی است؛ معضلی که با توجه به نوسانات سال گذشته شدت بیشتری یافته و فعالیت این تیم‌ها را با مشکلات اساسی روبه‌رو کرده است.
او ادامه داد: موضوع دیگری که پایدار بودن فعالیت‌ها را تهدید می‌کند، دسترسی مداوم به اینترنت و فناوری‌های مرتبط با آن است. هنگامی که اتصال به اینترنت دچار اختلال یا قطع می‌شود، کار بسیاری از بازی‌سازان به‌طور کامل متوقف می‌شود، زیرا بخش اعظم ابزارهای کاری آن‌ها به اتصال آنی نیاز دارند.
مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای افزود: تحریم‌ها نیز ارتباط بازی‌سازان ایرانی با بازارهای خارجی را با موانع جدی روبرو کرده است. این محدودیت‌ها، جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی و انتشار مستقیم بازی‌های ایرانی در عرصه جهانی را به چالش می‌کشد.
ایجاد دسترسی اینترنت اضطراری برای بازی‌سازان
حاجی‌میرزایی در ارتباط با تدابیر اندیشیده شده برای کاستن از تأثیر اختلالات اینترنتی بر فعالیت بازی‌سازان، تصریح کرد: زیرساخت‌هایی را فراهم کرده‌ایم تا در مواقع ضروری، دسترسی به اینترنت را برای بازی‌سازان امکان‌پذیر سازیم. در خلال جنگ ۴۰ روزه نیز موفق شدیم این سرویس را به برخی از فعالان این حوزه ارائه دهیم.
او با تأکید بر محدودیت منابع مالی خاطرنشان کرد: با وجود این که زیرساخت مذکور فعال است، امکان ارائه خدمات به‌صورت گسترده و متناسب با نیازهای حرفه‌ای تمام بازی‌سازان وجود نداشت و ناگزیر به ارائه دسترسی‌ها به‌صورت نوبتی و در زمان‌های محدود بودیم، اما این بستر هنوز هم در دسترس است.
مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای با اشاره به تلاش‌ها برای حفظ ارتباطات آنلاین بازی‌های ایرانی افزود: ما در پی آن بوده‌ایم که شرایطی به‌وجود آوریم تا بازی‌های ایرانی بتوانند ارتباطات آنلاین خود را حفظ کنند، هرچند که اختلالات و محدودیت‌های ارتباطی کماکان بر این فرایند تأثیر می‌گذارد.
کوشش برای گسترش ارتباطات بین‌المللی بازی‌سازان
حاجی‌میرزایی در خصوص روش‌های کاهش محدودیت‌های تحریمی در ارتباط با بازارهای خارجی گفت: ما در حال پی‌گیری تشکیل کنسرسیومی در وزارتخانه مربوطه هستیم تا با بهره‌گیری از واسطه‌های مختلف، ارتباطات بین‌المللی بازی‌سازان ایرانی را تقویت کنیم.
او افزود: در سال گذشته و سال جاری، اقداماتی برای تقویت ارتباطات با کشورهایی همچون عراق و روسیه صورت گرفته است تا زمینه دسترسی بازی‌سازان ایران به این بازارها فراهم شود. همچنین در حال گفت‌وگو برای توسعه ارتباطات با چین هستیم.
مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای به ظرفیت‌های بازی‌های ایرانی در ورود به بازارهای جهانی اشاره کرد و گفت: بازی‌سازان ایرانی، به ویژه در حوزه بازی‌های موبایلی، از توان رقابتی خوبی برخوردارند و قادرند سهم قابل توجهی از بازارهای بین‌المللی را به دست آورند. در این راستا، نمونه‌های موفقی نیز وجود دارد.
حاجی‌میرزایی افزود: با این حال، به دلیل محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، برخی از بازی‌سازان ایرانی ناچار به فعالیت به‌صورت «وایت‌لیبل» هستند، بدین معنا که در داخل کشور محصولاتی تولید می‌کنند اما نام و هویت آن‌ها در بازار نهایی مشخص نیست. به همین علت، این فعالان نمی‌توانند به طور کامل از همه مزایای اقتصادی و حرفه‌ای ناشی از تولیدات خود بهره مند شوند. هدف ما این است که با ایجاد مسیرهای ارتباطی و بهره‌گیری از ظرفیت کشورهای مایل به همکاری با ایران، زمینه حضور مؤثرتر بازی‌سازان داخلی در بازارهای جهانی را فراهم آوریم.
برنامه‌ریزی برای تجمیع منابع مالی و حمایت از بازی‌سازان
مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای کمبود نقدینگی را یکی از موانع عمده فعالیت در این بخش دانست و بیان کرد: مشکل تأمین مالی تنها مختص صنعت بازی‌سازی نیست و سایر بخش‌های کشور، از جمله خود بنیاد نیز با این معضل دست به گریبان هستند. ما در حال بررسی راهکارهایی هستیم تا منابع مختلف سرمایه‌گذاری و ظرفیت‌های موجود، از جمله استفاده از اعتبار مالیاتی برای سرمایه‌گذاری در صنعت بازی، در یک فرایند یکپارچه جمع‌آوری و از طریق رویدادهای مختلف به تیم‌های بازی‌سازی منتقل شود.
او در ادامه به در نظر گرفتن برنامه‌های حمایتی برای تأمین مالی پایدار شرکت‌های بازی‌سازی اشاره کرد و گفت: هدف ما این است که نهادها، سازمان‌های خصوصی و دولتی که علاقه‌مند به فعالیت در این حوزه هستند، منابع مالی خود را در یک صندوق تجمیع کنند. این صندوق می‌تواند علاوه بر سرمایه‌گذاری در شرکت‌های بازی‌سازی، تسهیلات کم‌بهره‌ای نیز در اختیار آن‌ها قرار دهد تا فعالان این صنعت بتوانند از شرایط سخت اقتصادی غلبه کرده و به فعالیت خود ادامه دهند.
راه‌اندازی رشته کارشناسی بازی‌های رایانه‌ای در دانشگاه‌ها
حاجی‌میرزایی در مورد اهمیت آموزش دانشگاهی در پیشرفت صنعت بازی‌سازی در کشور گفت: یکی از مسائل اساسی در این زمینه، نبود رشته دانشگاهی مستقل و متناسب با نیازهای صنعت بازی‌سازی در مقطع کارشناسی بوده است. قبلاً آموزش عالی در این حوزه به غیر از برخی گرایش‌ها در مقطع کارشناسی ارشد، به صورت گسترده‌ای ارائه نمی‌شد.
او افزود: بازی‌های رایانه‌ای حوزه‌ای میان‌رشته‌ای هستند که جنبه‌های هنری، فنی، طراحی، مدیریتی و فرهنگی را شامل می‌شود؛ بنابراین تربیت نیروی متخصص در این صنعت به آموزش‌هایی نیاز دارد که هر یک از این ابعاد را مد نظر قرار دهد.
مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای با اشاره به فعالیت‌های آموزشی بنیاد در سال‌های گذشته بیان کرد: از اواخر دهه ۱۳۸۰، بنیاد ملی بازی‌سازی ایران کوشش کرده است تا بخشی از کمبودهای آموزشی این حوزه را از طریق ارائه آموزش‌های تخصصی در زمینه بازی‌های رایانه‌ای جبران کند، هرچند این آموزش‌ها نیز با محدودیت‌های خاص خود مواجه بوده‌اند.
حاجی‌میرزایی تصریح کرد: از سال آینده با راه‌اندازی رشته کارشناسی بازی‌های رایانه‌ای در چند دانشگاه، ارتباط بین دانشگاه و صنعت بازی‌سازی تقویت خواهد شد. در کنار این کار، می‌توان از طریق برنامه‌های حمایتی و توسعه دوره‌های کارآموزی در شرکت‌ها، و همچنین حمایت بنیاد از پروژه‌های دانشجویی، زمینه حضور دانشجویان در فضای حرفه‌ای صنعت بازی‌سازی را فراهم ساخت و ارتباط بین آموزش و نیازهای واقعی این صنعت را بیشتر کرد.
صدور مجوز نشر بازی‌های رایانه‌ای در کمتر از یک دقیقه
مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در مورد فرایند صدور مجوز بازی‌های رایانه‌ای تصریح کرد: در این زمینه مجوز خاصی تحت عنوان مجوز تولید نداریم، زیرا تولید بازی فرآیندی تدریجی و تجربی است و ممکن است یک تیم، چندین عنوان آزمایشی ایجاد کند تا در نهایت به انتشار یک بازی دست یابد.
حاجی‌میرزایی ادامه داد: مجوز مربوط به انتشار بازی، توسط بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای صادر می‌شود و با رده‌بندی سنی بازی‌ها مرتبط است. این فرآیند از طریق درگاه مجوزها انجام می‌پذیرد و به‌طور معمول در یک روز کاری به نتیجه می‌رسید.
او همچنین به توافق این بنیاد با دو فروشگاه اصلی عرضه بازی‌های موبایلی کشور در شهریورماه امسال اشاره کرد و گفت: با «کافه‌بازار» و «مایکت» توافق کرده‌ایم تا فرآیند دریافت رده‌بندی سنی برای بازی‌هایی که قرار است در این فروشگاه‌ها منتشر شوند، تسریع و گسترش بیشتری یابد.
مدیرعامل بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای توضیح داد: طبق این روش، بازی‌سازان با پر کردن فرم مربوط به ویژگی‌های مختلف بازی‌شان، به‌طور موقت و خودکار رده‌بندی سنی دریافت می‌کنند. سپس کارشناسان بنیاد اطلاعات ارائه شده را مورد بررسی قرار می‌دهند و در صورت عدم بروز مشکل، رده‌بندی تأیید خواهد شد.
حاجی‌میرزایی افزود: با اجرای این روش، زمان دریافت رده‌بندی سنی اولیه از حدود یک روز کاری به کمتر از یک دقیقه کاهش یافته است؛ به‌طوری که پس از تکمیل فرم، رده‌بندی موقت صادر می‌شود و بررسی کارشناسی پس از آن انجام می‌گیرد. تسهیل فرآیندهای اداری و کاهش زمان صدور مجوزها می‌تواند به بهبود شرایط فعالیت بازی‌سازان کمک شایانی کند و راه عرضه محصولات ایرانی را هموارتر سازد.
انتهای پیام