نرخ چهارم بنزین؛ موضوع چیست؟
فرارو- طی اعلام یکی از سخنگویان صنف پمپ‌بنزین‌ها، پیشنهاد ثبت نرخ چهارمی برای بنزین به منظور مدیریت مصرف سوخت مطرح شد.
به گزارش فرارو؛ این پیشنهاد در حال حاضر توسط معاون رئیس‌جمهور رد شده و در حال حاضر هیچ تغییر جدیدی در قیمت بنزین‌های پمپ‌بنزینی مشاهده نمی‌شود. با این حال، از شهریور ماه سه تغییر کلیدی شامل اصلاح نرخ سوم بنزین، طرح شناسایی جایگاه‌های سوخت و جمع‌آوری کارت‌های سوخت در 11 استان انجام شده است.
نکات جالب درباره نرخ چهارم بنزین
موضوع تعیین نرخ چهارم بنزین برای پرمصرف‌ها دوباره در میان رسانه‌ها جلب توجه کرده است. آغازگر این موضوع مصاحبه یکی از نمایندگان صنف جایگاه‌های سوخت کشور بود که پیشنهاد کرد برای رانندگان پرمصرف، نرخ چهارمی تنظیم شود. طبق گفته‌های او، نرخ‌های اول 1500 تومان، دوم 3000 تومان و سوم 10 هزار تومان خواهد بود و برای افرادی که مصرف بیشتری دارند، نرخ چهارمی با قیمتی بالاتر تعیین خواهد شد.
این نخستین باری نیست که نرخ چهارم بنزین مطرح می‌شود. در مرداد ماه امسال نیز اخبار مربوط به تعیین این نرخ منتشر شد و حتی شایعاتی درباره عرضه آن در پمپ‌بنزین‌ها به گوش رسید. این ماجرا از جایی شروع شد که خبری در مورد ارائه بنزین 87 هزار تومانی در کرمان منتشر شد؛ نرخ چهارمی که فاصله قیمتی قابل توجهی با بنزین‌های سهمیه‌ای داشت. با این حال، بنزین 87 هزار تومانی مدت کوتاهی در گردش بود و واکنش‌های منفی به آن منجر به توقف عرضه‌اش شد.
دولت پس از این ماجرا، اجرای بنزین 87 هزار تومانی را انکار کرد و معاون اول رئیس‌جمهور در سخنانی خاطرنشان کرد که بحث‌هایی در کمیته دولت پیرامون نرخ چهارم مطرح شده بود، اما در نهایت، تصمیم به این نتیجه رسیدند که اجرای بنزین 87 هزار تومانی حاصل ناهماهنگی میان نهادهای دولتی است.
اگر به اظهارات سخنگوی صنف جایگاه‌های سوخت برگردیم، این بار نرخ چهارم بنزین هدفی خاص دارد که با طرح مرداد متفاوت است. رضا نواز در اظهارات خود تصریح کرده بود که هدف از اجرای نرخ چهارم، مدیریت مصرف سوخت و مبارزه با قاچاق سوخت است.
نایب رئیس کمیسیون انرژی مجلس نیز در گفتگویی بیان کرد که روزانه حدود 20 میلیون لیتر سوخت به صورت قاچاق در کشور انجام می‌شود، که تنها 10 درصد آن به بنزین مربوط می‌شود.
آمارهای اخیر نشان می‌دهد که مصرف روزانه بنزین در کشور به 135 میلیون لیتر رسیده است، در حالی که پالایشگاه‌های داخلی تنها قادر به تولید 120 میلیون لیتر بنزین در روز هستند. از آنجایی که شکاف 15 میلیون لیتر تولید و مصرف بایستی از طریق واردات تامین می‌شد، اما به دلیل شرایط جنگ و تحریم‌ها، امکان واردات به شکل گذشته وجود ندارد. معاون اول رئیس‌جمهور نیز در تاریخ 23 مهر اعلام کرد که در سال جاری هیچگونه وارداتی از بنزین انجام نخواهد شد.
پیشنهاد تعیین نرخ چهارم در اسرع وقت از سوی سقاب حسینی، معاون رئیس‌جمهور، رد شد. او نسبت به انتشار اخبار پیرامون نرخ چهارم بنزین گفت: «موضوع تعیین نرخ چهارم بنزین جزو اولویت‌های دولت نیست و سیاست ثابت دولت پایبندی به وعده‌های اعلام‌شده به مردم و اجرای تدریجی و مرحله‌ای طرح‌ها بدون ایجاد هر گونه شوک قیمتی است.»
با رد شدن این پیشنهاد، در حال حاضر خبری از تغییر قیمت بنزین نیست و باید منتظر آینده و دیدگاه‌های جدید دولت در زمینه کاهش ناترازی باشیم.
سه تغییر عمده در پمپ‌بنزین‌ها
از اوایل شهریور ماه تا به امروز، سه تغییر اساسی در پمپ‌بنزین‌ها توسط دولت به اجرا درآمده است. این تغییرات شامل اصلاح نرخ سوم بنزین، طرح شناسایی جایگاه‌های سوخت و جمع‌آوری کارت سوخت در 11 استان بود.
در روزهای ابتدایی شهریور، خبرهایی از افزایش قیمت بنزین منتشر شد و مسئولین دولتی از سه سناریو برای تغییر قیمت یا سهمیه بنزین خبر دادند که در نهایت به اجرای تغییر قیمت نرخ سوم بنزین منجر شد. نرخ سوم بنزین از نیمه شهریور با افزایش 5 هزار تومانی به 10 هزار تومان رسید.
با تصمیم دولت برای تغییر نرخ سوم بنزین، مالکان خودروهای شخصی می‌توانند ماهانه از 60 لیتر بنزین 1500 تومانی و 50 لیتر بنزین 3000 تومانی استفاده نمایند و در صورتی که مصرف ماهانه آنها از 110 لیتر تجاوز کند، هنگام استفاده از کارت سوخت در جایگاه، هر لیتر بنزین 10 هزار تومان محاسبه خواهد شد.
دومین تغییر مربوط به اجرای طرح شناسه‌دار کردن کارت‌های سوخت اضطراری بود که به صورت آزمایشی در تهران در حال اجرا است. در این روش، هنگام استفاده از کارت اضطراری، مشخص خواهد شد که چه فردی و با چه مشخصاتی از این کارت سوخت استفاده کرده است.
در روش جدید، رانندگانی که کارت سوخت شخصی ندارند، لازم است در ابتدا مراحل احراز هویت با کارت بانکی را انجام دهند. در این فرایند، راننده کارت بانکی خود را در دستگاه کارت‌خوان قرار می‌دهد و مقدار بنزین مورد نیاز را انتخاب می‌کند.
پس از وارد کردن رمز کارت بانکی، دستگاه کارت‌خوان یک کد یکبار مصرف یا توکن صادر می‌کند که باید در زمان استفاده از کارت سوخت اضطراری وارد شود تا امکان سوخت‌گیری فعال گردد.
سومین تغییر جمع‌آوری کارت های سوخت اضطراری از جایگاه‌ها در 11 استان از جمله کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، هرمزگان، یزد، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، خراسان شمالی، خراسان رضوی، اردبیل و کردستان است. با جمع آوری کارت سوخت جایگاه‌ها، ساکنان این مناطق می‌توانند ماهیانه 50 لیتر بنزین با قیمت 10 هزار تومان در کارت سوخت خود اعتبار دریافت نمایند.
اگرچه اجرای این طرح با انتقادات و چالش‌هایی مواجه شده، به ویژه در مورد رانندگانی که در سفرهای میان‌استانی کارت سوخت شخصی ندارند یا سهمیه بنزین آنها پایان یافته است، در این مواقع، این رانندگان در نیاز به سوخت‌گیری با محدودیت‌هایی روبرو خواهند شد. به همین دلیل، مسئولین شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اعلام کردند که سهمیه موقتی بنزین برای رفع این موضوع اختصاص داده خواهد شد.