ناترازی گاز در آستانه زمستان/ آینده تامین گاز به چه صورت است؟
بر اساس گزارش ایسنا، با فرا رسیدن ماه‌های سرد سال و افزایش مصرف گاز در بخش‌های خانگی، تجاری و صنایع کوچک، نگرانی‌ها نسبت به تأمین پایدار این منبع انرژی در فصل زمستان رو به افزایش است؛ خصوصاً که بخشی از ظرفیت تأسیسات گازی کشور همچنان به حالت فعالیت بازنگشته و پیش‌بینی می‌شود که حدود ۱۱ استان با چالش‌های گازرسانی مواجه شوند. در این وضعیت، شناسایی مشترکان پرمصرف، تغییر الگوی مصرف و بررسی راهکارهای مدیریت مصرف بالا به یکی از اولویت‌ها تبدیل شده است.
با کاهش دما، تقاضا برای گاز طبیعی، به خصوص در بخش خانگی، به طور قابل توجهی افزایش می‌یابد، به گونه‌ای که در روزهای اوج مصرف، به ازای هر یک درجه کاهش دما، حدود ۲۵ میلیون مترمکعب گاز که معادل تولید یک فاز از پارس جنوبی است، به مصرف روزانه افزوده می‌شود. این افزایش در تقاضا در شرایطی رخ می‌دهد که تأمین گاز کشور همچنان با محدودیت‌هایی ناشی از ناترازی بین تولید و مصرف مواجه است.
در این خصوص، آسیب به بخشی از زیرساخت‌های گازی کشور در انتهای زمستان گذشته، اثرات منفی بر ظرفیت تأمین گاز به جا گذاشته است. بر اساس داده‌های ارائه شده، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت مرتبط با این تأسیسات تحت تأثیر قرار گرفته که تاکنون تنها حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب آن به مدار فعالیت بازگشته است. از این رو، هنوز حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب از این ظرفیت به حالت اولیه بازنگشته و این موضوع به همراه ناترازی‌های پیشین، تأمین گاز در فصل سرد را به چالشی بزرگ تبدیل می‌کند.
تحقیقات نشان می‌دهد که تقریباً ۱۱ استان کشور در زمستان آینده با تنش در تأمین گاز مواجه خواهند شد؛ در میان این استان‌ها، سه استان شمالی شامل مازندران، خراسان شمالی و گلستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و وضعیت شبکه گازرسانی، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند.
از سوی دیگر، با ورود سامانه‌های بارشی و افت دما، مصرف گاز نیز ممکن است افزایش یابد. در پنج روز گذشته، مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچکی حدود ۷۰ میلیون مترمکعب، معادل ۳۰ درصد افزایش را به ثبت رسانده است. پیش‌بینی‌های آب و هوایی از بارندگی مناسب در نواحی غربی و شمال‌غربی کشور نشان می‌دهد که کاهش دما به افزایش استفاده از تجهیزات گرمایشی و در نتیجه افزایش مصرف گاز منجر خواهد شد.
تمرکز بر مشترکان پرمصرف برای مدیریت تقاضا
در این شرایط، مدیریت مصرف همراه با تلاش برای افزایش ظرفیت تأمین گاز اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. یکی از محورهای این استراتژی، اصلاح تعرفه‌های به ویژه برای مشترکان پرمصرف است که پس از ۱۴ سال، در سال ۱۴۰۴ مورد بازنگری قرار خواهد گرفت.
سعید توکلی- مدیرعامل شرکت ملی گاز- در یک گفت‌وگوی تصویری به موضوع اصلاح تعرفه‌ها برای مشترکان با مصرف بالا اشاره کرده و گفته است که حدود ۲ درصد از مشترکان در دسته بسیار پرمصرف قرار دارند و به طور کلی حدود ۶ درصد از کل مصرف گاز کشور را به خود اختصاص می‌دهند. تعرفه این گروه بر اساس مصوبات مربوطه و با هدف افزایش حساسیت نسبت به میزان مصرف تغییر یافته است.
وی همچنین به نتایج این سیاست اشاره کرده و گفت: بعد از اجرای اصلاحات تعرفه‌ای در سال گذشته، مصرف گاز در بخش خانگی حدود ۵.۸ درصد کاهش یافت، که رقم قابل توجهی است و نشان می‌دهد که سیاست‌های اقتصادی به همراه فرهنگ‌سازی و تغییر رفتار مصرف‌کنندگان می‌تواند اثر مثبتی بر مدیریت مصرف داشته باشد.
مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران همچنین بر ضرورت بررسی ابزارهای مکمل برای کنترل مصرف‌های بسیار بالا تأکید کرده و اظهار داشت: شرکت ملی گاز ایران تابع قوانین و مقررات ابلاغی است و هر گونه تصمیم‌گیری در زمینه اصلاحات بیشتر در حوزه تعرفه‌ها و دیگر ابزارهای کنترلی، نیازمند بررسی و تصویب مراجع ذی‌صلاح است.
در همین راستا، محمدرضا عارف- معاون اول رئیس‌جمهوری- نیز بر لزوم مدیریت مصرف انرژی تأکید کرده و گفته است که ناگزیر به اجرای اصلاحات قیمتی برای مشترکان پرمصرف هستیم و در صورت عدم توجه به الگوی مصرف، ناچار خواهیم شد که گاز مصرفی آن‌ها را قطع کنیم.
این اظهارنظرها در شرایطی مطرح می‌شود که با رشد تقاضای گاز در روزهای سرد سال و چالش‌های موجود در تأمین، مدیریت مصرف‌های بالا می‌تواند یکی از راهکارهای کاهش فشار بر شبکه گازرسانی باشد.
علاوه بر شناسایی مشترکان پرمصرف، تغییر رفتار مصرف‌کننده‌های خانگی نیز به کاهش تقاضای گاز کمک خواهد کرد. بر اساس اطلاعات موجود، حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد از مصرف گاز در بخش خانگی به گرمایش مربوط می‌شود، بنابراین بهینه‌سازی سیستم‌های گرمایشی و جلوگیری از هدررفت انرژی از جمله تدابیر مؤثری است که می‌تواند به کاهش مصرف انرژی کمک نماید.
استفاده از درزگیر برای درب‌ها و پنجره‌ها، نصب پنجره‌های دوجداره، به کار بردن پرده‌های ضخیم، تنظیم دمای پکیج در محدوده ۵۵ تا ۶۰ درجه سانتی‌گراد و تنظیم صحیح شعله بخاری از جمله اقدامات مؤثری است که می‌تواند به مدیریت مصرف گاز یاری رساند.
بنابراین اطلاع‌رسانی در مورد روش‌های کاهش مصرف و ترغیب مشترکان به رعایت الگوی درست مصرف، همراه با سیاست‌های تعرفه‌ای و نظارتی، می‌تواند در مدیریت تقاضا در روزهای سرد سال مؤثر واقع شود.
انتهای پیام