از پایش آلاینده‌ها تا بازچرخانی آب؛ نقش تجهیزات دانش‌بنیان در مدیریت هوشمند منابع آبی
براساس گزارش ایسنا، فشار روزافزون بر منابع آبی کشور و در پی آن، ضرورت مدیریت حساب‌شده مصرف و همچنین پایش دقیق کیفیت آب، امروز بیش از پیش به یکی از الزامات حیاتی صنایع آب‌بر بدل شده است. در چنین فضایی، تجهیزات تخصصی آنالیز آب می‌توانند با ردیابی هم‌زمان آلاینده‌های شیمیایی و زیستی و ارائه داده‌های شفاف و دقیق، زمینه را برای تصمیم‌سازی اصولی در مسیر مدیریت منابع و حتی استفاده مجدد از آب فراهم کنند. طیبه قدس‌الهی، مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان «فوق»، در توضیح کاربرد محصولات این مجموعه در حوزه آنالیز آب و پساب می‌گوید این تجهیزات هم در حالت آنلاین و هم در قالب آزمایشگاهی قابل بهره‌برداری‌اند و در صنایع گوناگونی از جمله فولاد و پتروشیمی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.
او همچنین توضیح می‌دهد محصولات آنالیزوری این شرکت در حوزه‌هایی نظیر محیط زیست و صنعت به کار گرفته می‌شوند و می‌توانند در کنار دیگر راهبردهای مدیریتی و راهکارهای فنی، به ارتقای پایش منابع آبی و مقابله با تشدید ناترازی آب کمک کنند.
مدیریت منابع آب در شرایطی که تقاضا رو به افزایش است و منابع با محدودیت روبه‌رو شده‌اند، بدون تکیه بر اطلاعات دقیق درباره کیفیت آب، میزان آلایندگی و همچنین امکان بهره‌گیری مجدد از آن، عملاً دشوار می‌شود. در صنایع پرمصرف آب، پایش مداوم آب و پساب می‌تواند نقش مهمی در شناسایی به‌موقع ایرادات ایجاد کند، مسیر بهبود فرایندهای تصفیه را هموار سازد و به شکل مؤثرتری تصمیم‌گیری‌های مرتبط با مصرف را هدایت کند. به همین دلیل، تجهیزات آنالیز و پایش آب به‌عنوان ابزارهای پشتیبان مدیریت منابع آبی در این چرخه شناخته می‌شوند.
این شرکت دانش‌بنیان با اتکا به طراحی و تولید تجهیزات آنالیزوری و نیز طیف‌سنجی نوری، محصولاتی را در حوزه‌های سلامت، صنعت، محیط زیست و پژوهش به بازار ارائه کرده است. آنالیزورهای آب و پساب این مجموعه از جمله تجهیزاتی هستند که برای بررسی کیفیت آب در محیط‌های آزمایشگاهی و همچنین برخی کاربردهای پایش آنلاین به کار می‌روند؛ تجهیزاتی که به گفته مدیرعامل شرکت، قابلیت استفاده در صنایع فولاد و پتروشیمی را هم دارند.
قدس‌الهی در اشاره به پیشینه فعالیت این مجموعه می‌گوید: این شرکت با حدود ۱۲ سال سابقه و برخورداری از پشتوانه علمی قابل‌توجه، فعالیت خود را آغاز کرده است. تمرکز اصلی محصولات شرکت در حوزه تشخیص و آنالیز قرار دارد و نانودراپ، دستگاه واکنش زنجیره‌ای پلیمراز در زمان واقعی (Real-time PCR)، طیف‌سنج مرئی‌فرابنفش، آنالیزور آب و میکروپلیت‌ریدر از جمله تجهیزاتی هستند که طراحی و تولید آن‌ها توسط این مجموعه انجام می‌شود و سپس به بازار عرضه می‌گردد.
به گفته او، محصولات شرکت در حوزه‌های متنوعی مانند سلامت، محیط زیست و کشاورزی کاربرد دارند. مدیرعامل این مجموعه بر این باور است که تجهیزات آنالیزوری می‌توانند در مواجهه با برخی چالش‌های زیرساختی کشور از جمله ناترازی آب، برق و گاز، نقش پشتیبان ایفا کنند؛ چرا که اندازه‌گیری دقیق و دسترسی به داده‌های معتبر، یکی از پایه‌های اصلی مدیریت کارآمد منابع است.
قدس‌الهی در ادامه، درباره کاربرد تجهیزات شرکت در حوزه آب توضیح می‌دهد که آنالیزورهای آب امکان بررسی آلاینده‌های شیمیایی و زیستی را فراهم می‌کنند. این تجهیزات در قالب سامانه‌های آزمایشگاهی یا پایش آنلاین، بسته به مدل دستگاه و نوع کاربرد تعریف‌شده، قابل استفاده‌اند تا در محیط‌های صنعتی، کیفیت آب تحت کنترل قرار بگیرد و وضعیت آب و پساب ارزیابی شود.
در صنایعی مانند فولاد و پتروشیمی، آب در بخش‌های مختلف زنجیره تولید، برای خنک‌کاری و انجام برخی عملیات جانبی به کار می‌رود. پایش کیفیت آب در این فرایندها می‌تواند به شناسایی تغییرات نامطلوب، بررسی عملکرد سامانه‌های تصفیه و ارزیابی کیفیت آب در مراحل گوناگون کمک کند. علاوه بر این، داده‌های حاصل از آنالیز آب و پساب می‌تواند در ارزیابی امکان استفاده مجدد از آب و در نتیجه کاهش برداشت از منابع جدید مؤثر باشد. با این حال، میزان کاهش مصرف و صرفه‌جویی آب الزاماً یکسان نیست و به شرایط هر واحد صنعتی، نوع فرایند، شیوه تصفیه و نیز نحوه بهره‌برداری از نتایج پایش وابسته است؛ بنابراین صرف نصب تجهیزات آنالیز به‌تنهایی به معنی رفع کامل ناترازی آب نیست.
این شرکت در خردادماه سال ۱۳۹۱ به همت تعدادی از فارغ‌التحصیلان مقطع دکتری دانشگاه صنعتی شریف تأسیس شد. محور اصلی فعالیت این مجموعه، طراحی و ساخت انواع اسپکتروفتومتر و آنالیزورهای نوری مبتنی بر طیف‌سنجی نوری است. این تجهیزات برای استفاده در حوزه‌های سلامت، صنعت، محیط زیست و پژوهش طراحی شده‌اند و هدف از تولید آن‌ها، انجام اندازه‌گیری‌ها و تحلیل‌های موردنیاز در آزمایشگاه‌ها و همچنین محیط‌های صنعتی است.
از میان محصولات معرفی‌شده این شرکت می‌توان به نانودراپ، اسپکتروفتومتر فرابنفش‌مرئی (UV-VIS)، آنالیزور چندمنظوره با قابلیت‌هایی شامل اسپکتروفتومتری، نانودراپ، میکروپلیت‌ریدر و تشدید پلاسمون سطحی موضعی (LSPR)، دستگاه Real-time PCR، آنالیزور آب، آنالیزور نیمه‌اتوماتیک بیوشیمی، اتوآنالایزر بیوشیمی و سامانه‌های آنالیز آنلاین گاز، آب و پساب اشاره کرد.
قدس‌الهی در ادامه می‌گوید محصولات این شرکت تاکنون در بیش از ۱۶۰ دانشگاه، پژوهشگاه، مرکز درمانی و مجموعه صنعتی نصب و راه‌اندازی شده‌اند. همچنین این مجموعه اعلام کرده است که در کارنامه پژوهشی خود بیش از ۱۰۰ مقاله منتشرشده در مجلات نمایه‌شده در پایگاه ISI و همچنین کنفرانس‌های ملی و بین‌المللی دارد.
این شرکت استانداردهای ISO 13485 و ISO 9001 را در اختیار دارد و برای فعالیت و محصولات خود، مجوزها و تأییدیه‌هایی نظیر پروانه ساخت از اداره کل تجهیزات پزشکی (IMED) دریافت کرده است. گواهی بین‌المللی کالیبراسیون، تأییدیه عملکردی از آزمایشگاه مرجع سلامت، استاندارد ایمنی الکتریکی، استاندارد سازگاری الکترومغناطیسی و نیز تأییدیه رضایتمندی خریداران در میان مدارک و تأییدیه‌های اعلام‌شده این شرکت قرار دارد. این مجموعه همچنین از دریافت مجوز و پروانه پژوهش از وزارت صنعت، معدن و تجارت خبر داده است.
تجهیزات آنالیز آب و پساب زمانی می‌توانند به شکل واقعی در مدیریت منابع آبی اثرگذار باشند که متناسب با نیازهای اختصاصی هر صنعت انتخاب شوند و داده‌های تولیدشده از آن‌ها در تصمیم‌گیری‌های عملیاتی به کار گرفته شود. استفاده از این داده‌ها برای کنترل فرایندهای تصفیه، شناسایی دقیق‌تر آلاینده‌ها و بررسی قابلیت بازچرخانی آب می‌تواند به مدیریت بهتر مصرف و افزایش بهره‌وری منجر شود. افزون بر این، توسعه و استفاده از تجهیزات بومی در این حوزه نیز می‌تواند دسترسی صنایع به ابزارهای اندازه‌گیری و پایش را گسترش دهد. محصولات آنالیزوری این شرکت، از جمله گزینه‌های داخلی معرفی‌شده برای پاسخ‌گویی به بخشی از همین نیازها هستند.
انتهای پیام