دل‌دردهای صبحگاهی نوجوانان؛ نمایانگر اضطراب مخفی مدرسه
مهرناز کردفلاحت - روانشناس - در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اینکه ترس شدید یا نهفته نوجوان از محیط مدرسه و جمع همسالان گاهی به صورت نشانه‌های جسمی تجلی می‌یابد، تصریح کرد: اضطراب مرتبط با مدرسه تنها به شکل احساس ترس یا نگرانی نمایان نمی‌شود و ممکن است به شکل علائمی همچون دل‌درد، سردرد، حالت تهوع، سرگیجه یا احساس بی‌حالی بروز کند. به عنوان مثال، ممکن است نوجوان در صبح‌های قبل از رفتن به مدرسه از دل‌درد گلایه کند یا شب قبل از امتحان دچار بی‌خوابی شود. همچنین، نزدیک‌شدن به زمان رفتن به مدرسه ممکن است وضعیت او را بدتر کند، در حالی که این علائم در ایام تعطیل به وضوح کاهش می‌یابند.
وی خاطرنشان کرد: والدین باید به تکرار این نشانه‌ها و زمان ظهور آنها توجه داشته باشند. اگر نوجوان به طور مکرر قبل از رفتن به مدرسه از احساس درد یا بدحالی شکایت کند یا تمایل به ماندن در خانه داشته باشد، باید این موضوع را به طور جدی مورد بررسی قرار دهند. تغییرات رفتاری نیز نباید نادیده گرفته شوند؛ به‌طور مثال، نوجوان ممکن است با ایجاد زودرنجی، سکوت یا عدم تمایل به گفتگو درباره مدرسه، و حتی به یکدیگر افت تحصیلی دچار شود. در برخی موارد، علت اضطراب ممکن است برای والدین ناشناخته بماند و می‌تواند ناشی از آزار همکلاسی‌ها، شکست در درس‌ها یا قضاوت‌های دیگران باشد، حتی اگر نوجوان قادر به تشریح دقیق این دلایل نباشد.
این روانشناس بیان نمود: والدین نباید تصور کنند که نوجوان صرفاً در حال تظاهر به بیماری یا تنبلی است. بهتر است با آرامش از او سوال کنند چه مسائلی در مدرسه او را آزار می‌دهند و به صحبت‌هایش بدون قضاوت گوش دهند. البته اگر نشانه‌های جسمی به طور مکرر یا با شدت بالا بروز پیدا کنند، لازم است از نظر پزشکی مورد بررسی قرار گیرند.
شرط‌بندی آنلاین و چالش‌های فضای مجازی
کردفلاحت به تأثیر گرایش به شرط‌بندی‌های آنلاین و برخی چالش‌های رسانه‌های اجتماعی بر رفتارهای پنهانی و استرس روزمره نوجوانان پرداخت و گفت: شرط‌بندی‌های آنلاین و برخی چالش‌های رسانه‌های اجتماعی می‌توانند نوجوان را با مشکلاتی برخوردار کنند که در ابتدا خانواده به آنها آگاهی ندارند. نوجوان ممکن است در ابتدا به خاطر کنجکاوی یا به منظور کسب درآمد وارد این محیط‌ها شود، اما با بروز باخت، تصمیم به ادامه این روند برای جبران خسارات می‌گیرد؛ موضوعی که او را در یک چرخه باخت و تلاش مجدد گرفتار می‌سازد.
این روانشناس به این نکته نیز اشاره کرد: در چنین شرایطی، نوجوان ممکن است در خصوص پولی که صرف کرده دروغ بگوید یا درخواست پول بیشتری داشته باشد و به تبع آن دچار اضطراب و بی‌خوابی گردد. در مورد چالش‌های فضای مجازی نیز باید در نظر داشت که برخی از آنها نوجوانان را به انجام فعالیت‌های خطرناک یا تحقیرآمیز ترغیب می‌کنند.
بنابر گفته وی، از نشانه‌های این وضعیت می‌توان به مشغولیت ذهنی مداوم با بازی‌ها، تغییرات خلق‌وخو (شامل هیجان‌زده شدن در حین پیروزی و پرخاشگری در زمان شکست)، پنهان‌کاری مالی، افت تحصیلی، کم‌خوابی و کاهش تمرکز اشاره کرد. نوجوان ممکن است تنها برای پذیرفته‌شدن در جمع دوستان به این چالش‌ها روی آورد. والدین لازم است درباره خطرات این رفتارها گفت‌وگو کنند و همچنین پرداخت‌های آنلاین و دسترسی نوجوان به وب‌سایت‌های شرط‌بندی را به تناسب سن او مدیریت نمایند.
تفاوت میان استقلال و پنهان‌کاری‌های پرخطر
وی در خصوص تمییز میان حفظ استقلال و پنهان‌کاری‌های پرخطر در رفتار نوجوان بیان کرد: حریم خصوصی در دوران نوجوانی بخش جدایی‌ناپذیر از روند طبیعی رشد است. تفاوت کلیدی میان حریم خصوصی و پنهان‌کاری خطرناک در نوع رفتار و عواقب آن نهفته است. اگر نوجوان برای داشتن فضای خصوصی خود حد و مرز مشخصی تعیین نماید، اما همچنان درباره مسائل مهم با خانواده گفتگو کند، نگرانی کمتری وجود دارد؛ اما اگر ناگهان رفتار او تغییر کند، برای پنهان‌کردن موضوعی دروغ بگوید یا به اضطراب دچار شود، ضروری است که والدین وضعیت را با توجه و دقت بیشتری بررسی کنند.
به گفته این روانشناس، تنها مخفی نگه‌داشتن رمز گوشی علامت خطر نیست، ولی اگر این عمل با طفره رفتن در پاسخ به سؤالات درباره ارتباطات، ارتباط شبانه با افراد ناشناس، خرج پول‌های مشکوک یا کاهش افت تحصیلی و خواب همراه باشد، موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
کردفلاحت افزود: والدین نباید صرفاً به دنبال کشف رازهای نوجوان باشند؛ بلکه باید توجه کنند که آیا سلامت جسمی و روانی او در معرض خطر است یا خیر. بهترین شیوه ایجاد رابطه‌ای است که در آن نوجوان بدون ترس از تحقیر بتواند از مشکلاتش با والدینش صحبت کند. در عین حال، حفظ حریم خصوصی بدین معنا نیست که والدین نسبت به خطرات جدی بی‌تفاوت باشند.
انتهای پیام