بنزین، مانع نوین گردشگری | کمپرها در جاده‌ها متوقف شدند | هشدار فعالان حوزه توریسم نسبت به محدودیت‌های سوختی در ۱۱ استان
طبق گزارش همشهری آنلاین، این طرح ابتدا به‌عنوان پایلوت در کرمان پیاده‌سازی شد و سپس در استان‌های خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان توسعه یافت. از ابتدای آبان‌ماه جاری، ۸ استان دیگر شامل هرمزگان، یزد، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، خراسان شمالی، خراسان رضوی، اردبیل و کردستان نیز به این طرح ملحق شدند و به این ترتیب تعداد استان‌های شامل طرح به ۱۱ استان رسید. فعالان حوزه گردشگری نسبت به تداوم این وضعیت هشدار داده و اعلام کرده‌اند که می‌تواند سفرهای داخلی و فعالیت‌های اقتصادی آنان را با چالش‌های جدی مواجه کند.
مشکلات برای مسافران
معاون توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به چالش‌های ناشی از تغییرات سهمیه‌های بنزین، درخواست کرد که تدابیری برای تأمین سوخت خودروهای در حال تردد مسیرهای طولانی اندیشیده شود.
مصطفی فاطمی در گفت‌وگو با همشهری اظهار داشت که بخش زیادی از استان‌ها درگیر این موضوع هستند و گفت: «در صورت ادامه این مشکلات، ممکن است مسافران در جاده‌ها و مسیرهای طولانی با مشکلاتی روبه‌رو شوند. هم‌اکنون در خراسان جنوبی، برخی خودروهای کمپری در جاده متوقف شده‌اند. هرچند مردم ما مهمان‌نواز هستند و ممکن است در فاصله‌های کوتاه به مسافران کمک کنند، اما این نوع همیاری نمی‌تواند مشکل را به‌طور اساسی حل کند.»
رئیس کارگروه گردشگری شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی نیز تأکید کرد که اعمال محدودیت در سوخت‌گیری می‌تواند چالش‌های جدی برای گردشگران و فعالان این بخش ایجاد کند و به همشهری گفت: «این معضل در سال‌های گذشته نیز مطرح شده بود. اما آنچه ما بارها تأکید کرده‌ایم این است که محدودیت قیمتی بنزین قابل پذیرش است، اما اگر گردشگر نتواند حتی با هر قیمتی سوخت‌گیری کند، بدترین سناریو در گردشگری شکل می‌گیرد.»
محسن حاجی سعید افزود: «اکنون این محدودیت در چند استان برقرار است و از آنجا که این مسائل به‌خوبی ساماندهی نشده‌اند، قطعاً بخش گردشگری با چالش‌های بیشتری مواجه خواهد شد.»
تغییر در سبک سفر گردشگران
محدودیت‌های احتمالی در تأمین بنزین برای صنعت گردشگری می‌تواند پیامدهای متعددی به همراه داشته باشد. یک لیدر محلی در آذربایجان شرقی به همشهری بیان کرد: «محدودیت در سوخت می‌تواند فعالیت رانندگان و راهنمایان گردشگری را مختل کرده و بر سفرهای داخلی تأثیرگذار باشد. برخی از رانندگان هم‌زمان وظیفه رانندگی و راهنمایی مسافران را بر عهده دارند و برای ادامه فعالیت‌شان به حمایت‌های لازم احتیاج دارند.»
آراز محمدی در ادامه به احتمال تغییر الگوی سفر گردشگران اشاره کرد و گفت: «کاهش سهمیه بنزین ممکن است باعث کاهش تعداد سفرهای افرادی شود که با خودروی شخصی مسافت‌های طولانی را طی می‌کنند. همچنین احتمال دارد هزینه حمل‌ونقل عمومی مانند اتوبوس و قطار به دلیل نوسانات بازار سوخت تحت تأثیر قرار گیرد.»
یک لیدر گردشگری در تهران نیز بر این باور است که افزایش قیمت سوخت و کاهش سهمیه آن، تأثیر منفی بر دیگر هزینه‌ها از جمله مواد غذایی و خدمات می‌گذارد، چرا که بخش‌های مختلف اقتصادی به حمل‌ونقل وابسته هستند.
تهمینه حسینی با اشاره به کمبود گازوئیل، به‌ویژه در مقاصد گردشگری جنوب کشور و مناطقی مانند چابهار، این موضوع را به یکی از مشکلات جدی تبدیل شده دانست و گفت: «برخی رانندگان اتوبوس از سفر به این مناطق خودداری می‌کنند و برخی دیگر تنها در صورت دریافت هزینه بسیار بالا حاضر به همکاری هستند. این امر امکان فراهم آوردن بسته‌های گردشگری با قیمت مناسب را از بین می‌برد.»
این فعال گردشگری خاطرنشان کرد: «با توجه به وضعیت اقتصادی نامناسب مردم، حتی اگر تورهای جدید با قیمت‌های مختلف اعلام شود، استقبال چندانی صورت نخواهد گرفت. یکی از همکارانم اخیراً در چابهار از رکود گردشگری و دشواری‌های معیشتی فعالان محلی شکایت کرده بود، در حالی که بسیاری از آن‌ها به ورود گردشگران وابسته‌اند.»
پیگیری از شرکت ملی نفت
معاون توسعه گردشگری داخلی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اعلام کرد که موضوع از سوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی پیگیری می‌شود و افزود: «باید بررسی شود که از طریق هیئت دولت یا سایر مراجع مربوطه چگونه می‌توان به این مشکل رسیدگی و آن را برطرف کرد. هفته گذشته بر این موضوع تأکید کردم که مکاتبات لازم از طریق دفتر انجام شود تا مساله را دنبال کرده و راهکاری برای حل آن پیدا کنیم.»
فاطمی یادآور شد: «می‌بایست برای افرادی که در مسیرهای طولانی با مشکل تأمین بنزین مواجه‌اند، راهکارهای مناسبی اندیشیده شود. فراهم کردن امکان تأمین بنزین با نرخ آزاد می‌تواند به مردم کمک کند تا مادام که نیاز به سوخت دارند، بدون مشکل در مسیرهای خود تردد کنند.»
راهکارهایی برای تداوم گردشگری
آراز محمدی، تورلیدر، به‌منظور رفع محدودیت‌های سفر ناشی از سهمیه‌های سوخت پیشنهاد داد که دولت باید در ایام پربازدید و فصل‌های اوج سفر، تدابیری برای تأمین سوخت مورد نیاز گردشگران و ناوگان حمل‌ونقل عمومی اتخاذ کند. او گفت: «اختصاص سوخت تشویقی در مناسبت‌های خاص، هم برای خودروهای شخصی و هم برای وسایل نقلیه عمومی که در جابه‌جایی مسافران فعالیت می‌کنند، می‌تواند به تسهیل سفرها کمک کند. حمایت از رانندگان و فعالان گردشگری و برنامه‌ریزی تدابیر ویژه برای سفرهای بین‌شهری می‌تواند از کاهش سفرهای داخلی جلوگیری کرده و به ادامه فعالیت‌های کسب‌وکارهای گردشگری کمک کند.»
تهمینه حسینی، تورلیدر فعال در تهران نیز گفت: «تا زمانی که اوضاع اقتصادی خانوارها بهبود نیابد، نمی‌توان انتظار رونق در گردشگری داشت.» به گفته او، مشکلات مطرح‌شده مختص یک گروه خاص نیست و بسیاری از لیدرها، هتل‌داران، اقامتگاه‌ها و دیگر فعالان این صنعت با چالش‌های مشابه روبه‌رو هستند.
محسن حاجی سعید، رئیس کارگروه گردشگری شورای راهبردی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز بر اهمیت توجه به شرایط فعالان گردشگری تأکید کرده و اظهار داشت: «راهنمایان گردشگری، رانندگان و افرادی که تاکسی‌های گردشگری دارند، در صورت ایجاد محدودیت در سوخت‌گیری با چالش‌هایی مواجه خواهند شد. لذا، ضرورت دارد پیش از اجرای چنین تصمیماتی، شرایط این فعالان و نیازهای سفر و جابه‌جایی گردشگران به دقت مدنظر قرار گیرد.»