ثبت جهانی برند ملی زعفران ایران در آستانه یک ماه دیگر
فرشید منوچهری در گفتگو با ایسنا در رابطه با ثبت برند ملی زعفران ایران در سطح بین‌المللی بیان کرد: با توجه به اینکه بیش از ۸۰ درصد زعفران تولیدی کشور به بازارهای خارجی صادر می‌شود، یکی از نیازهای اساسی این حوزه، داشتن یک هویت رسمی و شناخته شده در سطح جهانی است. متاسفانه، زعفران ایران با وجود کیفیت بالا و قیمت رقابتی، تاکنون به یک شناسه و نشان تجاری متمایز دست نیافته که ویژگی ایرانی آن را در دید مصرف‌کنندگان جهانی بیشتر نمایان کند.
او ادامه داد: خوشبختانه با حمایت‌های ارزشمند اتاق‌های بازرگانی ایران، تهران و خراسان رضوی، پس از انجام مراحل ثبت برند ملی زعفران در داخل کشور، پرونده آن برای ثبت بین‌المللی به سازمان جهانی مالکیت فکری (وایپو - WIPO) ارسال شده است.
دبیر شورای ملی زعفران با اشاره به آخرین وضعیت این فرایند حقوقی، تصریح کرد: سازمان جهانی مالکیت فکری اعلام کرده که درخواست ثبت این برند به ۵۰ کشور ارسال شده است. بر اساس مذاکرات و وعده‌هایی که داده شده، امیدواریم در بازه‌ای حدود یک ماه تا یک ماه و نیم آینده، پاسخ نهایی از این کشورها به دست آید و برند به‌طور رسمی در سطح بین‌المللی ثبت شود.
دبیر شورای ملی زعفران تاکید کرد که این رویداد دستاوردهای کلیدی به همراه خواهد داشت و گفت: ثبت این نشان استاندارد و رسمی بر روی بسته‌بندی‌های صادراتی به جلوگیری از سودجویی خواهد انجامید؛ بدین ترتیب هیچ کس در کشورهای دیگر مجاز نخواهد بود زعفران ایران را با ناخالصی ترکیب کند یا محصولات تقلبی را به نام طلای سرخ ایران به بازار عرضه کند. این علامت، تضمینی مطمئن برای اصالت و کیفیت بی‌نظیر زعفران ایران در دنیا خواهد بود.
منوچهری همچنین به الزامات اجرایی و زیرساختی این طرح اشاره کرد و گفت: طبیعی است که جا افتادن هر ایده نوین در بازارهای بین‌المللی، نیازمند زمان و هزینه بیشتری است؛ اما برای حفاظت از اصالت برند، سیستم‌های پیشرفته‌ای برای رهگیری در نظر گرفته شده است. هنگامی که این علامت تجاری به یک شرکت صادرکننده اختصاص می‌یابد، کدهای رهگیری منحصربه‌فردی روی بسته‌بندی‌ها درج می‌شود.
دبیر شورای ملی زعفران افزود: برای مثال، اگر بسته‌ای با کد مشخص برای بازار اسپانیا یا اروپا ارسال شود، اما همان کد و علامت در کشوری مانند هند دیده شود، سیستم به راحتی جعل بودن آن را افشا می‌کند؛ زیرا مقصد نهایی کالا مشخص است. با تکیه بر همین ثبت بین‌المللی، کشور مقصد موظف خواهد بود در راستای حفظ حقوق مالکیت فکری، محصولاتی که با مسیر صادراتی مغایرت دارند را به‌عنوان کالای تقلبی از بازار جمع‌آوری کند.
او درباره هزینه‌ها و نقش صادرکنندگان در توسعه این برند ملی خاطرنشان کرد: این فرایند در حقیقت یک نوع سرمایه‌گذاری در حوزه تبلیغات و اطلاع‌رسانی است که بخش عمده‌ای از بار آن بر دوش صادرکنندگان خواهد بود، زیرا آنها نیز نگران توسعه بازار هستند. صادرکننده در زنجیره ارزش، پلی میان تولیدکننده و مصرف‌کننده جهانی است و بزرگ‌ترین تلاشش عرضه بیشتر زعفران باکیفیت به بازارهای بین‌المللی است، بنابراین در این مسیر حمایتی، صادرکنندگان نیز پیشرو خواهند بود.
منوچهری درباره مقابله با موانع احتمالی و احتمال جعل این علامت گفت: ما در این زمینه هوشیار خواهیم بود و از شبکه واردکنندگان معتبر زعفران در کشورهای مقصد کمک خواهیم گرفت؛ به‌طوری که به محض گزارش توزیع محصول ناخالص با این علامت، بلافاصله برای توقیف کالاهای غیر استاندارد اقدام خواهیم کرد.
لزوم تأسیس مراکز خدمات مکانیزه؛ راهی برای کاهش ضایعات و قیمت تمام‌شده زعفران
دبیر شورای ملی زعفران ضمن آرزوی سلامتی و موفقیت برای کشاورزان، با توجه به تقارن این ایام با اوج فصل برداشت زعفران، اعلام کرد که بخش عمده‌ای از فرآیند تولید زعفران از کشت و نگهداری تا جداسازی کلاله و خشک‌کردن به‌صورت دستی انجام می‌شود. به گفته وی، این روش سنتی خاص ایران نیست و در تمام کشورهای تولیدکننده زعفران مانند اسپانیا، ایتالیا و یونان نیز برداشت و جداسازی به شکل دستی صورت می‌پذیرد. خوشبختانه سطح آگاهی کشاورزان افزایش یافته و شورای ملی زعفران از سال ۱۳۹۰ طرح بهبود کیفیت را در روستاهای خراسان رضوی و جنوبی آغاز کرده است، که امروز کشاورزان با آگاهی و دانشی بالا، زعفرانی باکیفیت و مطلوب تولید می‌کنند.
منوچهری همچنین در مورد استفاده از فناوری‌های نوین و ماشین‌آلات در فرآوری گفت: استفاده از دستگاه‌های جداسازی برای مقیاس‌های کوچک چندان اقتصادی نیست؛ زیرا هزینه دستگاه بسیار بالا بوده و برای چند روز کار در سال، به‌صرفه نیست. از این‌رو، پیشنهاد داده‌ایم که وزارت جهاد کشاورزی با راه‌اندازی "ایستگاه‌های خدماتی" در مناطق زعفران‌خیز، تجهیزاتی مانند دستگاه‌های مکانیزه کشت ردیفی مشابه با کشت پیاز گل لاله در هلند را فراهم کند تا کشاورزان بدون نیاز به خرید شخصی، از این خدمات بهره‌مند شوند.
رئیس شورای ملی زعفران با ادامه این موضوع افزود: خرید دستگاه‌های مکانیزه جمع‌آوری گل یا جداسازی کلاله برای زمین‌های کوچک ۱ یا ۲ هکتاری به هیچ وجه صرفه اقتصادی ندارد. بهترین راهکار این است که وزارت جهاد کشاورزی با تأسیس "مراکز خدمات مکانیزه" و استقرار این تجهیزات، در مقابل دریافت کارمزدی مشخص به کشاورزان خدمات‌رسانی کند. اگر بتوانیم حداقل ۴ تا ۵ مرکز از این نوع در استان خراسان راه‌اندازی کنیم، این کار نه تنها بسیاری از مسائل برداشت و جداسازی را حل کرده و ضایعات کشاورزان را کاهش می‌دهد، بلکه به کاهش قیمت تمام‌شده محصول نیز کمک خواهد کرد. در این راستا مکاتباتی با وزارت جهاد کشاورزی انجام شده و خوشبختانه مسئولان نیز به این موضوع توجه دارند و امیدواریم در اجرای این مراکز مکانیزه تسریع شود.
منوچهری در پایان در خصوص قاچاق زعفران بیان کرد: این پدیده به‌طور مستقیم به میزان تسهیلات و روان‌سازی شرایط صادرات رسمی بستگی دارد. هرچه تسهیلات و بسترها برای صادرات رسمی زعفران افزایش یابد، قاچاق برای سودجویان دیگر توجیه اقتصادی نخواهد داشت. به ویژه اینکه زعفران کالایی گران‌قیمت، حساس و شکننده است و قاچاقچیان ناچارند آن را به روش‌های مختلف جابه‌جا کنند؛ این امر باعث خرد شدن کلاله‌ها و افت کیفیت زعفران درجه‌یک "سوپر نگین" به "نگین" در طول مسیر می‌شود. لذا با کاهش موانع و تسهیل فرآیند صادرات رسمی، خواهد بود که کاهش چشمگیر قاچاق را شاهد خواهیم بود.
انتهای پیام