خاموشی مشعل‌ها با بازگشت روزانه ۱۷ میلیون متر مکعب گاز
به گزارش ایسنا، جمع‌آوری گازهای همراه نفت و گازهای مشعل به منظور جلوگیری از اتلاف منابع و بازگرداندن آن‌ها به چرخه تولید، در سال‌های اخیر با سرعت بیشتری دنبال می‌شود به‌طوری‌که میزان گازهای جمع‌آوری‌شده از روزانه هفت میلیون مترمکعب در سال‌های قبل اکنون به بیش از ۱۷ میلیون مترمکعب افزایش یافته است.
مشعل‌های روشن در مناطق نفت‌خیز سال‌هاست که بخشی از نمای صنعت نفت ایران را شکل داده‌اند؛ شعله‌هایی که به سوختن گازهای همراه نفت و گازهای اضافی می‌پردازند تا از انباشت آن‌ها در تأسیسات جلوگیری شود. با این حال، هم‌اکنون نگرش به این شعله‌ها متحول شده و جمع‌آوری گازهای مشعل نه تنها از منظر زیست‌محیطی، بلکه به فرصتی برای بازگرداندن منابع از دست رفته به چرخه تولید و اقتصادی نیز تبدیل گردیده است.
به لحاظ فنی، جمع‌آوری گازهای مشعل فرایندی پیچیده است. گازها باید در محل تولید تجمیع شوند، فشار آن‌ها افزایش یابد و سپس از طریق خطوط لوله به تأسیسات مناسب برای فرآورش منتقل گردند. علاوه بر این، وجود بازار مصرف یا فروش برای گاز و محصولات فراوری‌شده نیز الزامی است. این زنجیره به زیرساخت‌های فنی و پشتوانه اقتصادی و سرمایه‌گذاری نیاز خواهد داشت.
در این مدل، سرمایه‌گذار به‌جای آنکه صرفاً به خاموش کردن مشعل‌ها بپردازد، زیرساخت‌های لازم برای بازیابی، فرآوری و فروش محصولات نهایی را فراهم می‌آورد؛ به این ترتیب، گازی که پیش‌تر بدون هیچ ارزش اقتصادی به آتش می‌رفت، می‌تواند بخشی از هزینه‌های سرمایه‌گذاری را جبران نماید و درآمدی برای کشور و سرمایه‌گذار به ارمغان آورد.
در حوزه جمع‌آوری گازهای همراه و مشعل، تاکنون ۲۳ قرارداد با بخش خصوصی و غیردولتی به امضاء رسیده است که انجام آن‌ها به خاموشی ۵۷ مشعل در استان خوزستان منجر خواهد شد. پیش‌بینی‌ها حاکی از آن است که با تحقق این قراردادها و بهره‌برداری از گازهای جمع‌آوری‌شده، سالانه بیش از ۸۰۰ میلیون دلار درآمد برای کشور فراهم خواهد شد.
البته خاموشی این مشعل‌ها تنها به کاهش تعداد شعله‌های روشن در مناطق نفت‌خیز محدود نمی‌شود؛ زیرا هر مشعل بخشی از زنجیره تولید است که گاز آن باید به‌جای سوخته شدن، به مسیر جمع‌آوری، انتقال و فرآوری هدایت شود. بنابراین موفقیت این طرح‌ها باید نه تنها بر اساس تعداد مشعل‌های خاموش‌شده، بلکه بر مبنای میزان گاز بازیابی‌شده و ارزش اقتصادی محصولات حاصل از آن ارزیابی گردد.
در واقع، خاموشی مشعل‌ها انتهای کار نیست، بلکه شروع فرایندی است که طی آن گازهای هدررفته به منابع قابل استفاده در صنایع مختلف تبدیل می‌شوند. از همین رو، جمع‌آوری گازهای مشعل و همراه به یکی از اولویت‌های صنعت نفت در برنامه توسعه هفتم تبدیل شده است. براساس طرح‌های تعیین‌شده، باید تا پایان سال ۱۴۰۶، ۹۰ درصد گازهای مشعل و همراه جمع‌آوری گردد.
در این زمینه، حمید بورد - سرپرست وزارت نفت - درباره عملکرد دولت چهاردهم در جمع‌آوری گازهای همراه نفت و مشعل بیان کرد: در این راستا اقدامات قابل توجهی انجام گرفته و رئیس‌جمهوری به‌طور مداوم روند پیشرفت طرح‌ها را پیگیری می‌کند.
وی با تأکید بر اینکه تمامی گازهای همراه نفت و مشعل تعیین‌تکلیف شده‌اند و این مسئله یکی از دستاوردهای دولت چهاردهم در مدیریت گازهای همراه نفت به‌شمار می‌رود، تصریح کرد: حجم گازهای جمع‌آوری‌شده در این دولت به شکل محسوسی افزایش یافته و به چرخه تولید بازگشته است.
به‌گزارش وزارت نفت، حجم گازهای جمع‌آوری‌شده به بیش از ۱۷ میلیون مترمکعب در روز رسیده است که این اقدام همزمان با کاهش سوزاندن گاز، زمینه تأمین خوراک مورد نیاز صنایع پایین‌دستی را نیز فراهم می‌سازد.
قبل از آغاز به کار دولت چهاردهم، روزانه تقریباً هفت میلیون مترمکعب از گازهای مشعل در مناطق نفت‌خیز جنوب، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران و شرکت نفت و گاز اروندان جمع‌آوری می‌شد، اما از زمان شروع فعالیت دولت چهاردهم و با راه‌اندازی واحدهای جدید جمع‌آوری گازهای مشعل، این مقدار به بیش از ۱۷ میلیون مترمکعب در روز رسیده است.
صدور مجوز برای طرح‌های جمع‌آوری گازهای مشعل به کمتر از ۲۰ روز کاهش یافته است
همراه با توسعه زیرساخت‌های فنی و افزایش مشارکت از سوی بخش خصوصی، تسریع در فرایندهای اداری و صدور مجوزهای لازم نیز از جمله اقداماتی است که می‌تواند سرعت بخشیدن به اجرای طرح‌های جمع‌آوری گازهای مشعل را تسهیل نماید.
در این راستا، اواسط مهرماه، محمدتقی جعفرزاده، معاون حفاظت محیط زیست اداره کل اچ‌اس‌ئی وزارت نفت، اعلام کرد که مجوزهای زیست‌محیطی برای شش طرح جمع‌آوری و بازیابی گازهای مشعل در کمتر از ۲۰ روز صادر شده‌اند.
وی تصریح کرد: جمع‌آوری و کاهش گازهای مشعل بخشی از اولویت‌های ملی برای حفاظت از منابع هیدروکربوری، کاهش آلودگی هوا، جلوگیری از هدررفت منابع و کمک به مدیریت ناترازی گاز محسوب می‌شود و با تأکید رئیس‌جمهوری در دستور کار قرار گرفته است.
جعفرزاده همچنین به افزایش مشارکت بخش خصوصی در اجرای طرح‌های جمع‌آوری و بازیابی گازهای مشعل اشاره نموده و گفت: با افزایش این مشارکت، لزوم ایجاد یک سازوکار کارآمد برای بررسی و صدور مجوزهای زیست‌محیطی بیشتر احساس می‌شود و وزارت نفت و سازمان حفاظت محیط زیست برای تسریع این روند با هم همکاری کرده‌اند.
به هر حال، کاهش زمان صدور مجوزها به معنای حذف یا کاهش الزامات زیست‌محیطی نیست، بلکه با برقراری هماهنگی میان نهادهای مسئول، زمان بررسی و تصمیم‌گیری به طرز قابل توجهی کاهش یافته است؛ این موضوع، به همراه تأمین زیرساخت‌ها و جذب سرمایه‌گذاری، می‌تواند به شتاب‌گرفتن اجرای طرح‌های جمع‌آوری گازهای مشعل کمک کند.
انتهای پیام