داستان سخنرانی عجیب ترامپ

فرارو– الکساندرا پتری، کارشناس عالی مسائل بین‌الملل در نشریه آتلانتیک

به نقل از فرارو و با استناد به نشریه آتلانتیک، به هنگام نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای در ایالات متحده، وقتی که رئیس‌جمهور باید تمام تلاش خود را برای ترغیب رأی‌دهندگان و حمایت از نامزدهای حزبش به کار گیرد، دونالد ترامپ دوباره توجه همگان را به یک موضوع غیرمنتظره جلب کرد: حوض انعکاس واقع در مقابل بنای یادبود لینکلن در واشنگتن. در جریان سخنرانی تلویزیونی خود، به‌جای پرداختن به مسائل اقتصادی، انتخابات یا برنامه‌های جمهوری‌خواهان، بخشی از زمانش را به توضیح در مورد لوله‌ها، چمن‌ها و چالش‌های مربوط به بازسازی این حوض اختصاص داد؛ نمایشی که بیشتر از آنکه به‌عنوان یک استراتژی انتخاباتی تلقی شود، به یادآور تلاش او به منظور دفاع از یکی از نمادهای محوری ناکامی‌های دولتش بود.

سخنرانی انتخاباتی که به فهرستی از تعمیرات بدل شد

آیا شخصی که واقعاً هدفش پیروزی حزبش در انتخابات میان‌دوره‌ای باشد، اینگونه عمل می‌کند؟ حدود ۲۰ دقیقه از آغاز سخنرانی ترامپ در آستانه انتخابات می‌گذشت، اما او همچنان بر روی مباحث مرتبط با لوله‌ها و بازسازی حوض انعکاس مانده بود. او در کنار این حوض ایستاده بود و با اتکا به تصاویر و اسلایدهای از پیش آماده شده، به تشریح جزئیات پروژه می‌پرداخت؛ گویی موضوع اصلی سیاست آمریکا در آن روز نه انتخابات، بلکه وضعیت تأسیسات آب و تأسیسات شهری واشنگتن بود.

ترامپ حتا در مورد عمر چمن‌های اطراف حوض صحبت کرد و اظهار داشت: «چمن هم مانند انسان زندگی دارد.» این جمله به وضوح نشان‌دهنده فاصله غیرعادی بین سخنرانی رئیس‌جمهور و شرایط سیاسی جاری کشور بود. در شرایطی که میلیون‌ها آمریکایی در حال آماده‌سازی برای رأی‌گیری بودند، ترامپ مشغول بیان جزئیاتی بود که به نظر می‌رسید هیچ تأثیری در نتیجه انتخابات نخواهد داشت.

او همچنین ادعا کرد که تخریب‌گران با استفاده از کاتر و چاقو به حوض آسیب رسانده‌اند؛ ادعایی که به هیچ وجه واقعیت نداشت. رئیس‌جمهور با انرژی و لحنی کسالت‌آور، تصاویر متنوعی ارائه می‌داد و در تلاش بود تا توضیح دهد چرا این پروژه به چنین شرایطی دچار شده است.

دفاع از نماد یک ناکامی

نکته حائز اهمیت این است که ترامپ مکانی را برای سخنرانی پیش از انتخابات انتخاب کرده بود که به‌نوعی نماد مشکلات مدیریتی خود او بود. بازسازی حوض انعکاس با چالش‌های زیادی مواجه شده و پوشش داخلی آن به گونه‌ای نصب شده که به طرز عجیبی نامناسب به نظر می‌رسید و گویی با ابزار برش و چاقو تخریب شده است.

اگر ترامپ واقعاً نگران پیروزی جمهوری‌خواهان بود، ایستادن در مقابل نماد فیزیکی این ناکامی و یادآوری آن به عوام مردم، آخرین اقدام منطقی به شمار می‌رفت. او اگر با پروژه‌ای ناموفق همچون بازسازی این حوض درگیر بود، حتی با وجود تابلویی زیبا که وعده می‌داد «بازگشته و زیباتر از همیشه»، هیچگاه حاضر نمی‌شد دوباره در کنار آن ظاهر شود.

احتمالاً ترامپ گمان می‌کرد پاکسازی حوض از جلبک‌ها می‌تواند مفهوم موج آبی دموکرات‌ها را به نمایش مثبتی از عملکرد خود بدل کند؛ یا شاید این امید را داشت که مردم با نگاه کردن به سطح آب، نمایی مشابه آنچه او از ریاست‌جمهوری‌اش دارد ببینند. او به‌جای اینکه موضوع صحبت را تغییر دهد، دوباره به مسئله‌ای پرداخته که می‌تواند به نقطه‌ضعف سیاسی‌اش بدل گردد.

رفتار رئیس‌جمهور به پرنده آلباتروس شباهت دارد که بر گردن کسی نشسته و خیال می‌کند که با این کار کمک می‌کند. وی با سفر به ایالت‌های مختلف و تلاش مستمر برای تثبیت نام و تصویرش در ذهن رأی‌دهندگان، ممکن است بیش از آنکه به حزبش کمک کند، باری اضافی بر دوش نامزدهای جمهوری‌خواه بگذارد.

بازگشت به ترس‌افکنی و حملات سیاسی

بدیهی است که سخنرانی ترامپ تنها محدود به خود حوض و لوله‌ها نبوده و او به شیوۀ شناخته‌شده‌اش به انتقاد از گروه‌های مختلف پرداخت و اظهاراتی شامل ترس‌افکنی و تعصبات مذهبی را مطرح کرد. به‌ویژه می‌توان به استفاده رئیس‌جمهور از عبارات مانند «مثله‌کردن» و هشدار در مورد «جهادگران» اشاره کرد.

ترامپ در بخشی از صحبت‌هایش به تهدید «کمونیست-جهادی‌ها» اشاره کرد و ادعا کرد که آن‌ها در صدد تسلط بر سنا هستند. ترکیب این دو مفهوم — کمونیسم و جهادی — در ذهن رئیس‌جمهور چگونه می‌تواند هم‌نوا شود؟ چنین زبانی، که در کنار تصاویری از رئیس‌جمهور که با کسالت درباره وضعیت یک حوض صحبت می‌کند، نمی‌تواند پیام انتخاباتی قابل‌توجهی باشد.

او همچنین از احتمال رسیدن به توافق با ایران صحبت کرد و تصریح کرد که چنین توافقی «محتمل است». این اظهارنظر نمونه‌ای دیگر از بیانات مبهم و کم‌محتوای ترامپ به شمار می‌آید؛ چرا که تقریباً هر چیزی ممکن است واقعاً رخ دهد و صرفاً بیان این احتمال، اطلاعات روشنی درباره سیاست دولت در قبال ایران نمی‌دهد.

انتخابات در سایه نمایش شخصی ترامپ

مسئله تنها عجیب بودن موضوع سخنرانی نیست؛ بلکه شاید نگران‌کننده‌تر آن است که ترامپ در یکی از بحرانی‌ترین لحظات سیاسی، مجدداً بر این انتخاب تأکید کرد که به خود، پروژه‌های شخصی‌اش و دشمنان خود اشاره کند. حتا گاف او در رابطه با تغییر نام حوض انعکاس به «حوض انعکاس ترامپ» نیز در همین راستا قرار می‌گیرد؛ شوخی‌ای که به‌سختی می‌توان از آن به‌عنوان یک شوخی یاد کرد.

تنها نکته مثبت سخنرانی، عدم استفاده او از برخی اظهارات نامناسب و عجیب درباره ظاهر افراد بود؛ اما همین موضوع هم نمی‌تواند کیفیت کلی سخنرانی را ارتقاء بخشد.

در نهایت، اگر ترامپ واقعاً می‌خواست که جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای پیروز شوند، ممکن بود بهتر باشد به‌جای قرار گرفتن در کنار حوض انعکاس و یادآوری ناکامی‌هایش، مدتی از صحنه دور بماند تا رأی‌دهندگان کمتر به عملکرد او بیندیشند. اما اکنون برای چنین عقب‌نشینی‌ای دیگر دیر شده است.

رئیس‌جمهوری که به دنبال جذب توجه عمومی است، ممکن است به‌خاطر همین میل دائمی به دیده‌شدن، به مانعی برای موفقیت حزبش تبدیل گردد. در آستانه انتخابات، سوال تنها این نیست که جمهوری‌خواهان چه طرح‌هایی برای جذب رأی‌دهندگان دارند؛ بلکه این است که آیا ترامپ مایل است برای پیروزی حزبش، حتا برای مدتی کوتاه، از مرکز توجه دور شود یا خیر.