کاظمی قمی: منافع ایران و کشورهای منطقه همگراست/ به دنبال تحمیل اراده خود بر منطقه نیستیم
به گزارش خبرنگار سیاسی ایرنا، حسن کاظمی قمی در نشست «علمی تبیین استقلال ملی در سیره حکمرانی امام مجاهد شهید حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای»، پیام استقلال، آزادی و جمهوری اسلامی را از اصول مورد تاکید امام راحل، معمار بزرگ و کبیر انقلاب دانست و اظهار داشت: ایشان در دهه نخست پیروزی انقلاب اسلامی تلاش کردند نظام سیاسی و جامعه‌ای انقلابی را بر پایه نگاه استقلال‌خواهانه و آزادی‌طلبانه شکل دهند. امام شهید ما نیز در تداوم راه امام راحل، گفتمان استقلال ملی را که برآمده از آرمان‌های انقلاب اسلامی بود، به آن سوی مرزهای ایران گسترش دادند. البته منظور صرفا در میان کشورهای اسلامی نیست، بلکه این نگاه در آمریکای لاتین، آفریقا و مناطق مختلف جهان نیز دنبال شد.
وی با بیان مثالی از تحولات عراق پس از اشغال این کشور از سوی آمریکا در سال ۲۰۰۳، گفت: آمریکایی‌ها عراق را اشغال کردند؛ بدون آنکه موضوع را به شورای امنیت سازمان ملل متحد ارجاع دهند یا اقدام قانونی مشخصی انجام داده باشند. تنها ۲۱ روز طول کشید تا نظام سیاسی عراق سقوط کند و آمریکایی‌ها از پیروزی نظامی زودهنگام خود سرمست شوند. البته این پیروزی، نه ناشی از قدرت آمریکا، بلکه حاصل پوسیدگی نظامی بود که در جریان فرسایش ناشی از جنگ هشت‌ساله، در برابر ملت خود تاب نیاورده بود.
سفیر پیشین ایران در عراق ادامه داد: در سال ۲۰۰۳ با عراقی مواجه شدیم که یک قدرت اشغالگر وارد سرزمینش شده بود. این اتفاق برای ملت و کشور ما، تهدیدی بزرگ و برای ملت‌های منطقه نیز تهدیدآمیز بود. ورود آمریکایی‌ها به عراق، در روایت خودشان، گام نخست برای شکل‌دهی به خاورمیانه جدید بود.
کاظمی قمی خاطرنشان کرد: کشورهایی که تا دیروز در جنگ هشت‌ساله به صدام کمک کرده بودند و اکنون به‌شدت نگران شرایط جدید عراق بودند، تلاش می‌کردند مانع شکل‌گیری عراق بر پایه دموکراسی و مردم‌سالاری شوند. در نتیجه، در برابر جمهوری اسلامی ایران نیز موضع گرفتند، همان‌هایی که امروز نیز در جنگ حق و باطل، در برابر ملت ایران قرار گرفته‌اند.
این دیپلمات پیشین با اشاره به مقاومت حزب بعث عراق برای مواجهه با شرایط جدید این کشور، بیان کرد: جمهوری اسلامی ایران با توجه به ظرفیت‌هایی که در عراق داشت، می‌دانست برنده ملت عراق خواهد بود و به دنبال آن، جمهوری اسلامی ایران نیز از این تحول تاثیر خواهد پذیرفت.
وی با اشاره به وجود گروه‌های ضدانقلاب و گروهک تروریستی منافقین در این جریان، گفت: تشخیص امام شهید این بود که طرح آمریکا نباید در عراق به نتیجه برسد. عراق نخستین گام برای شکل‌دهی به خاورمیانه جدید و استقرار نظمی بود که در چارچوب نظم نوین جهانی پس از فروپاشی شوروی، از سوی آمریکایی‌ها دنبال می‌شد. پس از فروپاشی شوروی، آمریکایی‌ها در پی شکل‌دهی به نظامی جدید بر پایه فرماندهی و سلطه در سطح بین‌المللی و جهانی بودند و خاورمیانه در این نظم جدید، جایگاهی مهم داشت.
کاظمی قمی ادامه داد: راهبرد کلان نظام بر این بود که آمریکا نباید در عراق موفق شود. این راهبرد ابلاغ شد و فرماندهی میدان به سردار بزرگ و رشید، شهید قاسم سلیمانی، سپرده شد.
سفیر پیشین ایران در عراق اضافه کرد: یکی از ویژگی‌های ممتاز جمهوری اسلامی ایران و تفاوت بنیادین آن با آمریکا، همگرایی منافع ملت ایران با ملت‌های منطقه است. جمهوری اسلامی ایران به دنبال برتری‌جویی یا تحمیل اراده خود بر دیگر ملت‌ها نیست، بلکه در پی گره زدن منافع خود با منافع ملت‌های منطقه است. راز موفقیت جمهوری اسلامی نیز همین است.
وی با بیان اینکه آمریکایی‌ها بدون توجه به مصالح و منافع ملت‌های هر منطقه، در پی تحمیل منافع خود هستند، تاکید کرد: یکی از دلایل شکست آمریکا در مناطق مختلف، همین بی‌توجهی به مصالح و منافع ملت‌هاست.
کاظمی قمی اظهار داشت: یکی از بزرگ‌ترین ویژگی‌های مدیریت الهی‌گونه و پیامبرگونه امام شهید ما این بود که تشخیص دادند اگر نمی‌خواهیم اشغالگری در عراق تداوم پیدا کند و تهدیدهای ناشی از بازگشت بعثی‌ها و فعالیت گروه‌های ضدانقلاب ادامه یابد و یا تهدیدهای ناشی از اقدامات حاکمان برخی کشورهای عربی که در جنگ با صدام همراهی کرده بودند، پابرجا بماند، راه‌حل این است که به مردم عراق کمک کنیم تا نظام سیاسی برآمده از اراده عمومی خود را شکل دهند.
دیپلمات پیشین با اشاره به پیوندهای فرهنگی، دینی و تاریخی ایران و عراق، تصریح کرد: با این حال، در طول تاریخ، نوعی فرهنگ بی‌اعتمادی نسبت به ایران در عراق شکل گرفته بود؛ اگر از بسیاری از مردم عراق درباره آغاز جنگ هشت‌ساله سوال می‌کردیم، ممکن بود تصور کنند ایران آغازگر جنگ بوده است، چرا که در طول تاریخ، چنین تصویری در ذهن بخشی از مردم عراق شکل داده شده بود.
وی افزود: آمریکایی‌ها چهار اقدامِ تشکیل یک نظام سیاسی تحت کنترل خود، دائمی کردن حضور نظامی آمریکا، در اختیار گرفتن کامل ساختار دفاعی و امنیتی عراق و مدیریت روابط خارجی این کشور را دنبال می‌کرد؛ به‌گونه‌ای که عراق با ایران و کشورهای خارج از چارچوب مورد نظر آمریکا ارتباط مستقلی نداشته باشد.
کاظمی قمی با اشاره به روحیه ضد اشغالگری مردم عراق، گفت: یکی از اقدامات ما، ارائه مشورت به رهبران عراق و آماده‌سازی جامعه از طریق جهاد تبیین بود. اقدام دیگر، همسویی با مرجعیت دینی و تقویت جایگاه آیت‌الله العظمی سیستانی بود. یکی از شاهکارهای امام شهید ما این بود که به‌گونه‌ای در سپهر سیاسی عراق عمل کردند که نقش مرجعیت به‌عنوان یک گروه مرجع و نیروی اثرگذار در فضای سیاسی این کشور، تجلی و برجستگی پیدا کند.
سفیر پیشین ایران در عراق، نقش مرجعیت در شکل‌دهی به نظام سیاسی و جامعه سیاسی عراق را نقشی بی‌بدیل ارزیابی کرد و گفت: حتی در موضوع حمایت‌های مالی و پرداخت حقوق به طلاب، تاکید داشتند که تعداد طلابی که از سوی جمهوری اسلامی ایران حمایت می‌شوند، باید کمتر از طلابی باشد که از سوی مراجع، به‌ویژه آیت‌الله سیستانی، حقوق دریافت می‌کنند تا جایگاه مرجعیت در عراق برجسته بماند.
وی تاکید کرد: ایران به دنبال این بود که تمام جامعه عراق در شکل‌گیری نظام سیاسی جدید سهیم باشند. همچنین آغاز تعامل و همکاری با دولت جدید عراق، هم‌زمان با تلاش برای شکل‌دهی به نظام سیاسی مردم‌سالار از دیگر اقداماتی بود که دنبال شد.
کاظمی قمی اظهار داشت: نتیجه این رویکرد را در بزنگاه‌های بعدی مشاهده کردیم؛ زمانی که آمریکایی‌ها از عراق خارج شدند و جریان‌های تروریستی و نیابتی مانند داعش وارد میدان شدند. جمهوری اسلامی ایران برای کمک به ملت عراق وارد عمل شد. حمایت از نظام سیاسی عراق، در حقیقت حمایت از اراده مردم این کشور و مقابله با سلطه‌گری بود.
دیپلمات پیشین خاطرنشان کرد: تجربه عملی عراق نشان داد که اگر بخواهیم سیاست «نه شرقی، نه غربی» را محقق کنیم و اجازه ندهیم سلطه‌گران بر سرنوشت ملت‌ها حاکم شوند، راه آن لزوما اعزام ده‌ها لشکر نظامی به کشورهای دیگر نیست؛ بلکه باید به شکل‌گیری نظام‌های سیاسی مستقل و برآمده از اراده مردم کمک کرد. این همان مسیری بود که امام شهید ما دنبال می‌کردند.
وی با اشاره به دنبال کردن این رویکرد در یمن و لبنان، گفت: حمایت ما از دولت‌های مستقل در برابر حرکت‌های تروریستی که در منطقه شکل گرفتند نیز در همین چارچوب قابل فهم است.