جنگ جهانی دوم با ایجاد فجایع گسترده، صدمات جبرانناپذیری به بار آورد و آثار ویرانگری که بر شهرهای متحمل آسیب در جنگ جهانی دوم تحمیل شد، به خوبی گویای این حقیقت است. در این نبرد جهانی، میلیونها انسان جان خود را از دست دادند و شهرهای متعددی در اروپا و آسیا در نتیجه حملات هوایی و نبردهای خیابانی از بین رفتند. این درگیری بینظیر، زیرساختها و میراث فرهنگی بسیاری از مناطق شهری را به کلی نابود نمود و آثاری که هنوز هم در برخی مکانها قابل مشاهده است. ما در ادامه به معرفی ۱۰ شهر ویرانشده از این دوران میپردازیم.
۱۰. ساوتهمپتون، انگلستان
ساوتهمپتون به خاطر موقعیت جغرافیایی مهم و وجود کارخانههای تولید هواپیمای اسپیتفایر به هدف کلیدی بمبافکنهای آلمانی تبدیل شد. این شهر در طی ۵۷ حمله هوایی، به ویژه در ماههای نوامبر و دسامبر سال ۱۹۴۰، حدود ۲۳۰۰ بمب و ۳۰ هزار بمب آتشزا را تحمل کرد. این حملات منجر به تخریب یا آسیب دیدن نزدیک به ۴۵ هزار ساختمان و ویرانی نواحی وسیعی از خیابانهای اصلی گردید؛ آثاری که هنوز هم در شهر قابل مشاهده است.
۹. روتردام، هلند
در تاریخ ۱۴ مه ۱۹۴۰، روتردام با بمباران آلمانیها، در مدت زمانی کمتر از ۱۵ دقیقه، مرکز تاریخی خود را به طور کامل در آتش سوزاند. این حمله پس از مقاومت دلیرانه هلندیها صورت گرفت و منجر به تخریب ۲۵ هزار خانه و ۱۱ هزار ساختمان گردید و بیش از ۸۰ هزار نفر را بیخانمان ساخت و جان ۸۰۰ نفر را گرفت. این فاجعه هلند را مجبور به تسلیم کرد. همچنین روتردام در مارس ۱۹۴۳ به دلیل بمبگذاری اشتباهی از سوی آمریکاییها، اینبار بیش از ۴۰۰ کشته و هزاران بیخانمان دیگر را به جا گذاشت.
۸. روانیهمی، فنلاند
پس از فروپاشی اتحاد فنلاند و آلمان نازی در سال ۱۹۴۴، نیروهای آلمانی با عقبنشینی از لاپلند، در اکتبر همان سال، روانیهمی را به آتش کشیدند. اگرچه پیش از این حمله، شهر تخلیه شده بود، اما نزدیک به ۹۰ درصد از ساختمانهای آن به طور کامل تخریب شد. با اینکه روانیهمی به ویرانی گرایید، اما پس از جنگ با بازسازیهایی گسترده دوباره به حیات خود ادامه داد و این موضوع جزء هویت نوین آن گردید.
۷. درسدن، آلمان
درسدن، که از آن با عنوان «فلورانس بر روی البه» یاد میشود، از تاریخ ۱۳ تا ۱۵ فوریه ۱۹۴۵، تحت بمبارانهای هوایی بریتانیا و آمریکا قرار گرفت. بمبهای انفجاری و آتشزا، طوفانهای آتشی را ایجاد نمودند که موجب تخریب کامل مرکز تاریخی و بناهای با ارزش شهر شد. این بمباران با جمعیت قربانیان حدود ۲۵ هزار نفر، به خاطر ویرانی وسیع میراث فرهنگی، هنوز هم موضوع مورد بحث و جدل است.
۶. بوداپست، مجارستان
بوداپست از اواخر دسامبر ۱۹۴۴ تا ۱۳ فوریه ۱۹۴۵، تحت محاصره و نبردهای شدید خیابانی بین نیروهای شوروی و آلمانی قرار گرفت. به دنبال این درگیریها و بمبارانهای پیشین نیروی متفقین، تقریبا ۸۰ درصد از ساختمانها به میزان یا به طور کلی ویران شدند. بناهای تاریخی سلطنتی خسارات زیادی دیدند و پلهای دانوب توسط نیروهای آلمانی منهدم گردیدند، که نیاز به بازسازیهای وسیع پس از جنگ را به دنبال داشت.
۵. هامبورگ، آلمان
هامبورگ در تابستان سال ۱۹۴۳ به ویژه در عملیات گومورا، از تاریخ ۲۴ ژوئیه تا ۳ اوت، از بمبارانهای سنگین متفقین متاثر گردید. مرگبارترین حادثه در شب ۲۷ تا ۲۸ ژوئیه روی داد، وقتی که بمبهای آتشزا طوفانی از آتش در مناطق مسکونی ایجاد کردند. این عملیات جان ۳۵ تا ۴۰ هزار نفر را گرفت و بخشهای وسیعی از شهر را به نابودی کشاند؛ بهایی گزاف که ساکنان هامبورگ پرداختند.
۴. میلان، ایتالیا
میلان در جریان جنگ بارها بمباران شد و در اوت ۱۹۴۳، حملات متفقین آسیب زیادی به بنای تاریخی سانتا ماریا دل گراتسیه وارد نمود. با اینکه سقف و دیوارهای بخشهایی از ساختمان فروریختند، اما دیوار حاوی نقاشی مشهور شام آخر لئوناردو داوینچی به طرز معجزهآسا سالم ماند. این اثر هنری به لطف تدابیر حفاظتی، از ویرانیهایی که در پیرامونش موج زده بود، جان سالم به در برد.
۳. کوفو، ژاپن
کوفو، واقع در استان یاماناشی ژاپن، در شب ۶ تا ۷ ژوئیه ۱۹۴۵، به وسیله ۱۳۱ بمبافکن B-29 آمریکایی بمباران گردید. این حملات سبب آتشسوزیهای گستردهای شدند که ۷۴ درصد از مناطق شهری را در آتش سوزاندند و ۱۸۰۹۴ خانه را به نابودی کشاندند. این بمباران که ۱۱۲۷ قربانی و ۱۲۳۹ زخمی به جا گذاشت، شهری را که در دور از خطوط مقدم جنگ بود، در یک شب به خاکستر تبدیل کرد.
۲. مانیل، فیلیپین
نبرد مانیل از ۳ فوریه تا ۳ مارس ۱۹۴۵ به وقوع پیوست؛ زمانی که نیروهای آمریکایی در تلاش برای بازپسگیری پایتخت فیلیپین به نبرد پرداختند. این جنگ شهری بیرحمانه، با مقاومت سخت دریادار سانجی ایوابوچی همراه بود که منجر به کشتار غیرنظامیان توسط نیروهای ژاپنی و ویرانی وسیعتر شهر شد. در این درگیری تقریباً ۱۰۰ هزار غیرنظامی جان خود را از دست دادند و بخشهای زیادی از مانیل به کلی ویران شدند.
۱. ورشو، لهستان
ورشو در خلال اشغال آلمان، به ویژه پس از قیام ورشو در اوت ۱۹۴۴، دچار ویرانیهای شدیدی شد. پس از سرکوب قیام، نیروهای آلمانی به طور سیستماتیک اقدام به تخریب شهر کردند. در پایان جنگ، بیش از ۸۵ درصد از مرکز تاریخی ورشو، از جمله کلیساها و کاخهای تاریخی، به ویرانهای تبدیل گردید. بازسازی این شهر که به صورت پنج ساله انجام شد، با دقت و جزییات بالا، به یک دستاورد فوقالعاده تبدیل شد، اما با تخریب عمدی بخش بزرگی از میراث معماری آن همراه بود.









