دلایل ارتقاء امنیت سایبری در دانشگاه‌ها
به نقل از ایسنا، تدابیر ملی رتبه‌بندی امنیت سایبری که در جهت ارزشیابی و بهبود وضعیت امنیتی ارائه‌دهندگان فضای مجازی طراحی شده، دانشگاه‌های کشور را نیز در فرایند بررسی خود گنجانده و با ارزیابی امنیت سایبری آنان،
بستر تقویت حفظ زیرساخت‌های علمی و افزایش سطح اعتماد در نگهداری و تبادل اطلاعات دانشگاهی را مهیا می‌سازد.
طرح ملی رتبه‌بندی امنیت سایبری، یک چارچوب سازمان‌یافته است که با هدف ارزیابی، سنجش و بهبود آمادگی و تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی و نهادهای کلیدی کشور در برابر تهدیدات سایبری تدوین شده است.
در کشور ما، این برنامه تحت نظر مرکز ملی امنیت سایبری و با همکاری نهادهای زیرساختی در حال اجراست.
اهداف اجرای این برنامه چیست؟
نیت این برنامه تنها نمره‌دهی نیست، بلکه هدف اصلی شناسایی نقاط ضعف موجود در سازمان‌ها، بانک‌ها، ادارات، نیروگاه‌ها و ... است که در برابر حملات سایبری آسیب‌پذیرند.
در فرآیند رتبه‌بندی امنیت سایبری، دانشگاه‌ها با ورود به چرخه ارزیابی، توجه و تلاش بیشتری در جهت بهبود امنیت اطلاعات و زیرساخت‌های دیجیتال خود به عمل می‌آورند.
این فعالیت موجب می‌شود که تمامی نهادها و سازمان‌ها بر اساس یک معیار مشخص ارزیابی شوند تا بتوان سطح امنیتی کشور را به‌طور یکپارچه مدیریت کرد. به‌علاوه، با مشاهده رتبه خود، سازمان‌ها متوجه خواهند شد که در کدام زمینه‌ها نیاز به بهبود یا سرمایه‌گذاری دارند که بتوانند توانمندی‌های خود را افزایش دهند.
در حال حاضر، برنامه رتبه‌بندی امنیت سایبری نیز دانشگاه‌ها را در بر گرفته است. این اقدام به‌همراه مرکز ملی فضای مجازی و همکاری دیگر نهادهای مرتبط پیگیری می‌شود، و هدف آن، ارزیابی وضعیت امنیت سایبری دانشگاه‌ها، تقویت حفاظت از زیرساخت‌های علمی و افزایش اعتماد در نگهداری و مبادله اطلاعات دانشگاهی است.
به این ترتیب، دانشگاه‌ها با ورود به فرآیند ارزیابی، توجه و تلاش بیشتری را برای تقویت امنیت اطلاعات و زیرساخت‌های دیجیتال خود به کار خواهند بست.
تا به‌حال، ۱۷ دانشگاه برتر کشور در طرح ارزیابی امنیت سایبری توسط معاونت امنیت مرکز ماهر، که به عنوان نهاد هماهنگ‌کننده و ارزیاب دانشگاه‌ها در حوزه امنیت سایبری عمل می‌کند، مورد بررسی قرار گرفته و نتایج ابتدایی آنها اعلام شده است.
در روزهای اخیر، سومین جلسه ارزیابی خدمات‌دهندگان فضای مجازی از منظر امنیت سایبری به ریاست سیدمحمدامین آقامیری، دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی، برگزار و رتبه هر دانشگاه از لحاظ وضعیت امنیت سایبری و میزان پایبندی به الزامات، بر اساس بند ششم سند الزامات ارتقای امنیت سایبری کشور، به رؤسا و نمایندگان فناوری اطلاعات دانشگاه‌ها و وزارت علوم اعلام شد.
به گفته رئیس مرکز ملی فضای مجازی، دانشگاه‌ها یک ماه فرصت خواهند داشت تا در صورت نیاز، با بررسی شاخص‌ها، پیشنهادات خود را برای اصلاح معیارهای ارزیابی و بهبود وضعیت امنیت سایبری ارائه کنند.
مرکز ماهر (مرکز امداد و هماهنگی رایانه‌ای) نیز در این نشست بر ضرورت ارزیابی تمامی دانشگاه‌ها بر مبنای طرح رتبه‌بندی امنیت سایبری تأکید کرد و از ورود ارزیابی دیگر دانشگاه‌ها به مرحله نهایی خبر داد.
سیدمحمدامین آقامیری - دبیر شورای عالی و رئیس مرکز ملی فضای مجازی در مورد علت رتبه‌بندی دانشگاه‌ها از منظر امنیت سایبری اظهار می‌دارد: مسائل و تهدیدات روز در عرصه‌های مختلف، چالش‌هایی را برای زندگی روزمره و فعالیت‌های مردم به وجود آورده و در حوزه‌هایی که نخبگان جامعه با آن درگیرند، آسیب به آرامش و امنیت روانی می‌تواند اثرات گسترده‌تری داشته باشد. به همین دلیل، دانشگاه‌ها به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی در این زمینه انتخاب شده‌اند.
وی همچنین اعلام کرد که دانشگاه‌ها یک ماه فرصت دارند تا با بررسی شاخص‌ها، در صورت نیاز، پیشنهادات خود را برای اصلاح معیارهای ارزیابی و بهبود وضعیت امنیت سایبری ارائه دهند. پس از پایان این مدت و انجام اصلاحات لازم در زیرساخت‌های امنیت سایبری، ارزیابی‌ها به‌روز شده و نتایج به اطلاع عموم خواهد رسید.
دو راهکار برای تأمین نیازهای امنیتی دانشگاه‌ها
رئیس مرکز ملی فضای مجازی دو پیشنهاد برای تأمین نیازهای امنیتی و فناوری اطلاعات دانشگاه‌ها ارائه داده و گفته است: پیشنهاد اول این است که درصدی از بودجه دانشگاه‌ها به مدت یک سال به توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات و امنیت سایبری تخصیص یابد تا هر دانشگاه بتواند بر اساس نیازهای خود اقدام کند. پیشنهاد دوم، تجمیع و تمرکز سامانه‌های مشترک دانشگاهی است. در این مدل، سامانه‌های مشترک پس از ارزیابی امنیتی در اختیار دانشگاه‌ها قرار می‌گیرد و هر دانشگاه بر اساس نیازش از آنها بهره‌مند خواهد شد. همچنین موضوعاتی مانند پشتیبانی، بازیابی اطلاعات پس از بحران، تداوم کسب‌وکار و توزیع زیرساخت‌ها در این سامانه‌ها به‌صورت متمرکز و مطابق با استانداردهای امنیتی تعریف خواهد شد.
در طرح رتبه‌بندی امنیت سایبری خدمات‌دهندگان فضای مجازی، مواردی نظیر نگهداری داده‌ها در مراکز داده، انواع دسترسی‌هایی که به افراد داده می‌شود و همچنین ارتباطات افراد از خارج از محیط دانشگاه مدنظر قرار خواهند گرفت.
در طرح رتبه‌بندی امنیت سایبری خدمات‌دهندگان فضای مجازی، نگهداری داده‌ها در مراکز داده، سطوح مختلف دسترسی برای افراد و همچنین ارتباطات از خارج به محیط دانشگاه مورد توجه قرار می‌گیرد.
به اطلاع می‌رسد که دانشگاه‌ها می‌توانند برای تقویت امنیت سایبری خود، از ظرفیت اساتید و دانشجویان بهره‌برداری کنند و به حل مسائل امنیتی خود در این حوزه بپردازند.
در برنامه رتبه‌بندی امنیت سایبری خدمات‌دهندگان فضای مجازی، هدف بر این است که تمام دانشگاه‌های کشور از نظر امنیت سایبری ارزیابی شوند. شناسایی نقاط ضعف، اولین گام برای مقابله با تهدیدات سایبری است و رتبه‌بندی امنیت سایبری دانشگاه‌ها نیز به همین منظور دنبال می‌شود تا علاوه بر بهبود وضعیت موجود، مسیر ارتقای امنیت سایبری در آینده مشخص گردد.
به‌نقل از ایسنا، تقویت امنیت سایبری در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی از جنبه‌های مختلف بسیار حیاتی است، چرا که دانشگاه‌ها صرفاً محیط‌های آموزشی عادی نیستند؛ بلکه ویژگی‌های خاصی دارند که آنها را به اهدافی جذاب و در عین حال آسیب‌پذیر برای نفوذگران تبدیل می‌کند. اطلاعات هویتی و شخصی صدها هزار دانشجو، استاد، پژوهشگر و کارمند شامل کد ملی، شماره تماس، آدرس منزل و اطلاعات مالی، همچنین تحقیقات علمی مهم، ثبت اختراعات و مقالات، پایان‌نامه‌های اساسی و دستاوردهای پژوهشی همیشه در معرض خطر سرقت از سوی هکرها و جاسوسان سایبری هستند. تمامی این موارد گنجینه‌ای ارزشمند از داده‌ها به حساب می‌آید که حفظ آنها تأمین امنیت سایبری در دانشگاه‌ها را ضروری می‌سازد.
پایان گزارش