زبالههای پلاستیکی چهره اقیانوس آرام را دگرگون کردهاند
طبق گزارش خبرآنلاین و به نقل از زومیت، زبالهدان بزرگ اقیانوس آرام به وسعت تقریبی ۱٫۶ میلیون کیلومتر مربع گسترش یافته و برآورد میشود که حدود ۸۰ هزار تن زباله پلاستیکی در این منطقه انباشته شده باشد. جریانات اقیانوسی به انتقال این زبالهها به نواحی مشخص کمک کرده و منجر به انباشت آنها میشود. در بعضی از نواحی، غلظت ریزپلاستیکها در نزدیکترین نقطه به سطح آب ممکن است به ۱۷ میلیگرم در هر لیتر برسد.
تحقیقات انجامشده توسط محققان دانشگاه برگن در نروژ، شامل تحلیل سه مجموعه داده ماهوارهای از سالهای ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۲، به بررسی تغییرات رنگ آب پرداخت. یافتهها نشان داد که در بخشهایی از زبالهدان بزرگ اقیانوس آرام، نور آبی که از آب بازتاب میشود تقریباً ۱۰ درصد و نور سبز حدود ۲ تا ۴ درصد افزایش یافته است.
اگرچه دادههای جمعآوریشده توسط ماهوارههای مختلف در زمینه شدت تغییرات کاملاً یکسان نیستند، اما همگی بر افزایش روشنایی آب تأکید دارند. همزمانی افزایش نور آبی و سبز ممکن است به معنای تغییر رنگ آب به سمت فیروزهای روشنتر باشد.
شی چیتام، یکی از محققان دانشگاه برگن و از نویسندگان این مطالعه، بیان میکند که رنگ اقیانوس به نحوه تأثیر نور خورشید بر آب و عناصر موجود در آن وابسته است. بدین ترتیب، تحلیل رنگ آب میتواند اطلاعاتی ارزشمند درباره ترکیبات اقیانوس معرفی کند.
مطالعات گذشته نشان دادهاند که در بسیاری از نقاط جهان، آب اقیانوسها به عوامل گوناگونی چون جاری شدن روانابهای کشاورزی و رشد فیتوپلانکتونها به تدریج تیرهتر میشود. با این حال، تغییرات مشاهدهشده در زبالهدان بزرگ اقیانوس آرام یک الگوی متفاوت را به نمایش میگذارد.
برای کشف علت افزایش روشنایی آب، محققان به شبیهسازیهای کامپیوتری رو آوردند. آنها بررسی کردند که اضافه کردن ذرات ریزپلاستیک یا تغییر عوامل طبیعی مانند نوع و حجم ریزجلبکها چه تأثیری بر رنگ اقیانوس خواهد گذاشت.
نتایج این بررسیها نشان داد که عوامل طبیعی بهندرت باعث افزایش همزمان روشنایی در طول موجهای آبی و سبز میشوند. اما با افزودن ریزپلاستیکها به شبیهسازی، احتمال بهوجود آمدن الگویی مشابه آنچه ماهوارهها مشاهده کردهاند، بیش از چهار برابر افزایش یافت.
احتمال این پدیده به ویژگیهای نوری ریزپلاستیکها مربوط میشود. این ذرات برخلاف بسیاری از مواد طبیعی، بسیار کم نور را جذب میکنند لیکن قادرند نور را به شدت پراکنده سازند. بنابراین با افزایش غلظت ریزپلاستیکها، نور بیشتری به سمت سطح آب پراکنده میشود و در نتیجه اقیانوس در تصاویر ماهوارهای روشنتر به نظر میآید. این تغییر بهویژه در طول موجهای آبی و سبز بارز است.
اگرچه پژوهشگران هنوز به طور قطعی نمیتوانند تایید کنند که ریزپلاستیکها عامل تغییر رنگ آب هستند. دادههای ماهوارهای نشانگر افزایش روشنایی و شبیهسازیها تطابقی با نقش احتمالی ریزپلاستیکها دارند؛ اما هنوز ارتباط مستقیمی میان این دو اثبات نشده است.
تیم اسمیت، محقق آزمایشگاه دریایی پلیموث واقع در بریتانیا که در این مطالعه درگیر نبوده، اظهار میدارد که یافتهها شواهد قانعکنندهای درباره وجود نشانههای احتمالی تجمع ریزپلاستیکها در دادههای ماهوارهای ارائه میدهند، اما این موضوع به معنای شناسایی مستقیم این ذرات توسط ماهوارهها نیست.
اگر تحقیقات آینده این ارتباط را تأیید کنند، بررسی تغییرات رنگ اقیانوس ممکن است به روشی برای نظارت گسترده بر آلودگی ریزپلاستیکی از فضا تبدیل گردد؛ روشی که امکان مطالعه مناطق وسیعی از اقیانوس را بدون نیاز به نمونهبرداری مداوم از آب فراهم میکند.
5858