فرانسه در آستانه یک خیزش جدید خیابانی
فرارو- روز پنجشنبه در فرانسه به عنوان بزرگ‌ترین روز اعتراض‌ها از زمان شروع موج ناآرامی‌ها در سپتامبر به ثبت رسید. با وجود حضور صدها هزار معترض و مشارکت گسترده اتحادیه‌های کارگری، دانشجویان و جنبش جلیقه‌زردها، این تجمع‌ها عمدتاً در فضایی آرام برگزار شد؛ با این حال، خواسته‌های اقتصادی و سیاسی معترضان همچنان بی‌پاسخ باقی مانده‌اند.
به گزارش فرارو به نقل از شبکه سی ان ان، طبق برآوردهای دولتی، حدود ۵۷۵ هزار نفر در روز پنجشنبه در شهرهای مختلف فرانسه به تظاهرات پرداختند. این رقم نشان‌دهنده بزرگ‌ترین روز اعتراضات از آغاز موج جدید ناآرامی‌ها در ماه سپتامبر و همزمان با اعتصاب سراسری است. این تجمع‌ها در حالی برگزار شد که خاطرات خشونت‌های اعتراضات ۱۷ اکتبر هنوز در ذهن مقامات، نیروهای امنیتی و صاحبان کسب‌وکارها زنده بود. با این وجود، برخلاف نگرانی‌ها، روز پنجشنبه عمدتاً بدون درگیری‌های قابل توجهی سپری شد و تنها در برخی شهرها برخوردهای جزئی میان پلیس و گروهی از معترضان روی داد. در همین حال، تعدادی از کارکنان در بخش‌های مختلف نیز به اعتصاب پرداخته و فعالیت مدارس، دانشگاه‌ها، راه‌آهن و تا حدی بیمارستان‌ها را مختل کردند.
ائتلافی گسترده از معترضان با خواسته‌های متنوع
تنوع گروه‌های شرکت‌کننده در اعترضات نشان‌دهنده این است که این جنبش دیگر تنها محدود به دانشجویانی نیست که در ابتدا خواهان بهبود شرایط آموزشی بودند. اتحادیه‌های کارگری، معلمان، کارکنان حمل‌ونقل، کادر درمان و اعضای جنبش جلیقه‌زردها نیز به این حرکت پیوسته‌اند. هر یک از این گروه‌ها مطالبات خاص خود را دارند، اما نارضایتی از افزایش هزینه‌های زندگی، بی‌عملی دولت، شکاف فزاینده طبقاتی و فراخوان به تغییرات اجتماعی و سیاسی، این گروه‌ها را به یکدیگر متصل می‌کند. چندین اتحادیه بزرگ فرانسه که نماینده گروه‌های مختلف از جمله دانشجویان، معلمان، کارمندان پست، پزشکان، داروسازان و کارگران حمل‌ونقل هستند، اقدام به فراخوانی برای اعتصاب سراسری کرده‌اند.
برآوردهای دولت نشان می‌دهند که حدود یک‌سوم مؤسسات آموزش عالی فرانسه تحت تأثیر اعتراضات قرار گرفته‌اند و نزدیک به ۱۳ درصد از کارکنان مدارس در این اعتصابات شرکت کرده‌اند. اتحادیه‌ها رقم مشارکت را بالاتر از ادعاهای دولتی تخمین زده‌اند. در حوزه حمل‌ونقل ریلی نیز برخی سرویس‌ها به دلیل اعتصاب کارکنان غیرقابل دسترس شدند. هرچند، میزان مشارکت کارکنان بیمارستان‌های دولتی به طور نسبی کم بود و تنها حدود پنج درصد از نیروی کار این بخش از کار دست کشیدند. وزارت بهداشت فرانسه تأکید کرده است که اختلالات قابل‌توجهی در خدمات درمانی گزارش نشده است.
افزایش دستمزد و تامین مالی آموزش؛ خواسته‌های اساسی معترضان
اتحادیه‌های کارگری خواستار افزایش دستمزدها و مستمری بازنشستگان هستند. اتحادیه عمومی کار فرانسه درخواست افزایش فوری ۱۰ درصدی در حداقل دستمزد را مطرح کرده است. از سوی دیگر، اتحادیه عمومی کار فرانسه نیز خواهان اضافه شدن ۱۰۰ یورو به حداقل دستمزد ماهانه است، که معادل حدود هفت درصد است. دانشجویان و گروه‌های آموزشی نیز خواسته‌های خود را دارند. آنها خواهان افزایش بیش از ۱۰ میلیارد دلاری بودجه آموزش، اختصاص یک‌ونیم میلیارد دلار برای زیرساخت‌های مدارس و ایجاد ۲۵۰ هزار ظرفیت جدید دانشگاهی هستند.
از سویی دیگر، جنبش جلیقه‌زردها که حدود هشت سال پیش متولد شد، خواسته‌هایی فراتر از اصلاحات اقتصادی دارد. این جنبش خواستار استعفای امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه و دولت او و آغاز فرایندی برای تغییرات اساسی در قانون‌اساسی است.
درگیری‌های محدود و بازداشت صدها نفر
وزارت کشور فرانسه اعلام کرد که با وجود برگزاری نسبی آرام تظاهرات در چند شهر از جمله رن، نانت، لیون و مارسی، درگیری‌هایی میان پلیس و گروه‌هایی از معترضان رادیکال و چپ افراطی داشتیم. در مجموع، پلیس اقدام به بازداشت ۴۴۸ نفر کرده است. در لیون، نیروهای پلیس برای متفرق کردن یکی از گروه‌های معترض، که برخی از آنها صورت خود را پوشانده بودند، از گاز اشک‌آور استفاده کردند و به سمت آنان حمله کردند. در شهر رن نیز چند ده نفر به دلیل تخریب یک هتل، پرتاب اشیاء به سمت پلیس و حمله به اعضای معترضین اتحادیه، بازداشت شدند.
در نزدیکی تولوز، یک مدرسه به دلیل آنچه وزیر آموزش فرانسه «اقدام عمدی آتش‌افروزی» خوانده، آسیب شدیدی دید. وزارت کشور نیز گزارشی از مداخله آتش‌نشانان برای مهار ۸۶ آتش‌سوزی در سراسر کشور ارائه کرد. لوران نونز، وزیر کشور اظهار داشت که نیروهای انتظامی با شهامت و قاطعیت در برابر اعمال خشونت‌آمیز عمل کردند تا اطمینان حاصل شود که حق اعتراض شهروندان در فضایی امن و مسالمت‌آمیز حفظ گردد.
آیا اعتراضات تا کریسمس و انتخابات ریاست‌جمهوری ادامه خواهد یافت؟
نشانه‌ها نشان می‌دهد که اعتراضات به زودی به پایان نخواهد رسید. بسیاری از خواسته‌های مطرح‌شده، از افزایش دستمزد و بودجه آموزشی تا تغییرات سیاسی، به سادگی قابل دستیابی نیستند. معترضان اعلام کرده‌اند که ممکن است تا کریسمس و حتی انتخابات ریاست‌جمهوری بهار آینده به تظاهرات خود ادامه دهند. جنبش جلیقه‌زردها نیز برای روزهای جمعه و شنبه آینده برنامه‌ای برای اعتراض ترتیب داده است. در کشورهای اروپایی دیگر از جمله اسپانیا، ایتالیا، پرتغال و بلژیک هم قرار است در ادامه این ماه اعتصاب‌هایی برگزار گردد.
فشار بر مکرون؛ امنیت بدون پاسخ سیاسی کافی نیست
دولت فرانسه که در اعتراضات ۱۷ اکتبر شگفت‌زده شده بود، این بار اقدام به اتخاذ تدابیر امنیتی بیشتری کرد. سخنگوی دولت اعلام نموده بود که مقامات با دقت و آمادگی کامل برای مدیریت تجمع‌ها آماده بوده‌اند. با این حال، کنترل نسبی خشونت‌ها نتوانسته انتقادات از عملکرد سیاسی مکرون را کاهش دهد. منتقدان معتقدند که رئیس‌جمهور به خواسته‌های معترضان پاسخی مناسب نداده است.
ماکرون در گفتگو با هوگو دکریپت، روزنامه‌نگار و یوتیوبر فرانسوی، اعلام کرده که صدای جوانان شنیده شده و خواستار بازگشت دانش‌آموزان به کلاس‌های درس پس از تعطیلات شده است. او بر این نکته تأکید کرد که مدارس باید در شرایط مطلوب بازگشایی شوند و آرامش به محیط آموزشی بازگردد، حتی اگر اعتراض‌ها همچنان ادامه یابد. اما مسئله اصلی دولت فرانسه فراتر از بازگرداندن دانش‌آموزان به کلاس‌ها یا کنترل اوضاع خیابانی است. حضور فراگیر گروهای اجتماعی با خواسته‌های متنوع نشان می‌دهد که نارضایتی از شرایط اقتصادی و سیاسی به بحران جدی‌تری تبدیل شده است. اگر دولت نتواند به این خواسته‌ها پاسخ ملموسی ارائه کند، آرامش نسبی خیابان‌ها ممکن است تنها یک وقفه کوتاه در موج اعتراضی باشد.