طرح تازه بنزین؛ تغییر سقف مصرف در ۱۱ استان
فرارو- از آغاز آبان‌ماه، طرح جدید بنزین در 11 استان کشور به مرحله اجرا درآمد.
طبق گزارش فرارو؛ در این طرح، دیگر امکان استفاده از کارت سوخت آزاد در جایگاه‌های پمپ‌بنزین برای رانندگان وجود ندارد و آنها باید از کارت سوخت شخصی خود برای سوخت‌گیری استفاده کنند. با اجرای این روش، سقف ماهانه توزیع بنزین در این استان‌ها به 160 لیتر برای هر راننده محدود شده است.
اجرای طرح جدید بنزین در 11 استان
دولت با هدف مقابله با ناترازی ناشی از عرضه و مصرف بنزین، اقدام به تدوین برنامه‌هایی جهت کنترل مصرف بنزین و جلوگیری از افت سوخت در کشور نمود. پیش از اجرای نرخ سوم بنزین در شهریورماه، مصرف روزانه بنزین (به میزان 135 میلیون لیتر) با تولید بنزین توسط پالایشگاه‌ها 15 میلیون لیتر اختلاف داشت.
این وضعیت به اولین اقدام دولت برای کنترل ناترازی بنزین و ممانعت از قاچاق سوخت، یعنی افزایش نرخ سوم بنزین منجر شد. به دنبال آن، دولت دو اقدام دیگر را نیز در نظر گرفت: طرح شناسه‌دار کردن پمپ‌بنزین‌ها و جمع‌آوری کارت‌های سوخت آزاد.
بر اساس طرح جدید، کارت‌های سوخت از 11 استان کشور جمع‌آوری شده و در عوض، ماهانه 50 لیتر بنزین با نرخ سوم به کارت‌های شخصی ساکنان این استان‌ها شارژ خواهد شد.
این طرح ابتدا در استان‌های کرمان، سیستان‌وبلوچستان و خراسان جنوبی آغاز گشت و از ابتدای آبان، هشت استان دیگر نیز به این طرح ملحق شدند.
بنابر آخرین اطلاعات، ساکنان 11 استان شامل کرمان، سیستان‌وبلوچستان، خراسان جنوبی، هرمزگان، یزد، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، خراسان شمالی، خراسان رضوی، اردبیل و کردستان قادرند از سه سهمیه تعریف‌شده برای سوخت‌گیری استفاده کنند.
سهمیه اول شامل 60 لیتر با نرخ 1500 تومان، سهمیه دوم 30 لیتر با نرخ 3000 تومان و در نهایت 50 لیتر با نرخ 10 هزار تومان است که مجموع این سهمیه‌ها به 160 لیتر در ماه می‌رسد. تنها سهمیه 60 لیتری قابلیت ذخیره‌سازی برای مدت سه ماه را دارد، در حالی که سهمیه‌های بنزین 3000 و 10 هزار تومانی قابلیت انتقال به ماه‌های آتی را ندارند.
اگر راننده‌ای در این استان‌ها ساکن باشد و از تمام 160 لیتر بنزین مشخص‌شده استفاده کند، هزینه ماهانه‌اش به 680 هزار تومان خواهد رسید.
این سقف سهمیه برای تمامی رانندگان یکسان نیست، زیرا مالکان خودروهای وارداتی در مناطق آزاد و نوشماره سهمیه‌های اول و دوم بنزین را دریافت نمی‌کنند و ملزم به استفاده از نرخ سوم یعنی 10 هزار تومان هستند. بر اساس اظهارات عباس باصفا، مدیر سامانه هوشمند سوخت، برای این دسته از خودروها به صورت ماهانه 110 لیتر بنزین با نرخ سوم شارژ خواهد شد.
همچنین، برخی رانندگان تاکسی با سهمیه بنزین متفاوتی مواجه هستند که سازوکار تخصیص آن از خودروهای شخصی متفاوت است و خودروهای دوگانه‌سوز نیز سهمیه کمتری دریافت می‌کنند.
با وجود جمع‌آوری کارت‌سوخت‌های شخصی در این 11 استان، مسئولان اعلام کرده‌اند که برای شرایط اضطراری‌ها نظیر گم شدن کارت سوخت یا عدم کفایت سهمیه در سفرهای بین استانی، کارت سوختی برای پاسخگویی به نیازهای رانندگان پیش‌بینی شده است.
موفقیت طرح جدید بنزین تا چه اندازه بوده است؟
از اجرای این سه طرح جدید بنزین مدت زیادی نمی‌گذرد و برای قضاوت در مورد موفقیت این اقدامات، نیاز به زمان بیشتری داریم.
در همین راستا، کرامت ویس‌کرمی، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، در آخرین بیان خود اشاره کرده است که مصرف روزانه بنزین کشور تا پایان مهرماه 1405 به حدود 133 میلیون لیتر کاهش یافته است.
ویس کرمی اعلام کرده که قبل از اجرای نرخ سوم بنزین، مصرف روزانه 144 میلیون لیتر بوده و سه استان تهران، اصفهان و خراسان رضوی بیشترین میزان مصرف بنزین را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین، استان‌های مرزی هرمزگان و آذربایجان غربی نیز شاهد بالاترین سطح مصرف بنزین هستند.
علاوه بر این، آمارها نشان می‌دهد که مصرف بنزین در 10 روز ابتدایی آبان نسبت به مشابه سال گذشته 1.2 درصد کاهش داشته است. مدیریت مصرف بنزین و جلوگیری از قاچاق سوخت دو هدف کلیدی هستند که دولت در اجرای طرح‌های جدید بنزینی بر آن تأکید کرده است. اختلاف قیمت بنزین در ایران و سایر کشورها به یکی از عوامل مهم در قاچاق سوخت تبدیل شده و دولت سعی دارد با محدود کردن کارت سوخت و شناسه‌دار کردن جایگاه‌های سوخت، مصرف‌کنندگان و میزان مصرف آنها را شناسایی و نظارت بیشتری بر روند سوخت‌گیری اعمال کند.