خطر احتمالی مواد شیمیایی بسته‌بندی برای رشد نوزادان
پژوهشگران دانشگاه نیویورک با بررسی اطلاعات بیش از ۶۶۰۰ بارداری، ارتباط میان مواجهه با ماده شیمیایی DINCH و شاخص‌های رشد جنین را بررسی کرده‌اند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد افزایش میزان مواجهه با این ماده با کاهش وزن نوزاد هنگام تولد ارتباط دارد.
DINCH نوعی ماده شیمیایی نرم‌کننده پلاستیک است که برای انعطاف‌پذیر و بادوام کردن محصولات پلاستیکی استفاده می‌شود. این ماده پس از آشکار شدن نگرانی‌های مربوط به آثار سلامتی فتالات‌ها، به‌عنوان جایگزینی با ایمنی بالاتر و غیرسمی معرفی شد.
این ترکیب در بسته‌بندی‌های نرم پلاستیکی مواد غذایی در آمریکا و اتحادیه اروپا کاربرد دارد و در اسباب‌بازی‌های کودکان، تجهیزات پزشکی، برخی منسوجات، کف‌پوش‌ها و محصولات مصرفی دیگر نیز یافت می‌شود.
با این حال، پژوهشگران می‌گویند اطلاعات درباره خطرات احتمالی این ماده هنوز محدود است و مطالعات موجود احتمال می‌دهند که برخی محصولات حاصل از تجزیه آن بتوانند در عملکرد هورمون‌ها اختلال ایجاد کنند و بر رشد کودکان تأثیر بگذارند.
کاهش ۲۷ گرمی وزن نوزاد با افزایش مواجهه با ماده شیمیایی
پژوهشگران برای انجام این بررسی، اطلاعات مربوط به بیش از ۶۶۰۰ بارداری را که در چارچوب برنامه تأثیرات محیطی بر پیامدهای سلامت کودک در مؤسسه ملی سلامت آمریکا جمع‌آوری شده بود، تحلیل کردند.
در نمونه ادرار حداکثر ۷۰ درصد زنان شرکت‌کننده، آثار ماده شیمیایی DINCH شناسایی شد. نتایج نشان داد با افزایش میزان مواجهه با این ماده، احتمال تولد نوزادانی که وزن آنها نسبت به سن بارداری کمتر از حد معمول است، افزایش می‌یابد.
بر اساس این پژوهش، هر ۱۰ برابر افزایش میزان مواجهه با DINCH با کاهش ۲۷ گرمی وزن نوزاد هنگام تولد همراه بوده است. وزن متوسط نوزاد هنگام تولد حدود ۳۴۰۰ گرم است.
همچنین در این مطالعه مشخص شد نوزادان مادران هیسپانیک و زنانی که سطح تحصیلات پایین‌تری داشتند، بیشتر در گروه نوزادان دارای پیامدهای مرتبط با این ماده قرار می‌گرفتند.
پژوهشگران می‌گویند اختلال در رشد جنین می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، چاقی، مشکلات یادگیری و برخی مشکلات دیگر را در دوران نوجوانی و بزرگسالی افزایش دهد.
نگرانی درباره جایگزینی یک ماده شیمیایی با ماده‌ای دیگر
مطالعات پیشین روی حیوانات و سلول‌های انسانی نشان داده‌اند که محصولات حاصل از تجزیه DINCH ممکن است در عملکرد هورمون‌هایی که رشد جنین را هدایت می‌کنند، اختلال ایجاد کنند. همچنین احتمال دارد این ترکیبات با تحریک التهاب، بر انتقال مواد مغذی و اکسیژن به جنین تأثیر بگذارند.
این یافته‌ها نگرانی دیگری را درباره جایگزین کردن مواد شیمیایی خطرناک با ترکیبات جدید مطرح می‌کند؛ فرآیندی که در آن ممکن است ماده جایگزین نیز خطراتی مشابه ماده قبلی داشته باشد.
پس از آنکه نهادهای نظارتی آمریکا و اتحادیه اروپا در دهه ۲۰۰۰ میلادی اقداماتی را علیه فتالات‌های سمی مانند DEHP آغاز کردند، استفاده از DINCH در صنایع افزایش یافت.
شرکت آلمانی BASF از تولیدکنندگان اصلی این ماده است. حجم تولید جهانی DINCH از ۲۵ هزار تن در سال ۲۰۰۲ به ۴۰۰ هزار تن در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته است.
پژوهشگران این وضعیت را «جایگزینی تأسف‌بار» می‌نامند؛ اصطلاحی برای شرایطی که یک ماده شیمیایی خطرناک با ترکیب دیگری جایگزین می‌شود، اما بعدها مشخص می‌شود ماده جدید نیز ممکن است خطرات مشابهی داشته باشد.
نمونه دیگری از این وضعیت در مورد مواد شیمیایی PFAS موسوم به «مواد شیمیایی همیشگی» دیده شده است. برخی تولیدکنندگان پس از کنار گذاشتن ترکیبات خطرناکی مانند PFOA به سراغ مواد جایگزین از خانواده GenX رفتند، اما تحقیقات بعدی نشان داد این ترکیبات نیز می‌توانند سمی باشند.
پژوهشگران انجمن بسته‌بندی مواد غذایی در سوئیس نیز درباره DINCH و کمبود اطلاعات مربوط به آثار سلامتی آن ابراز نگرانی کرده‌اند. به گفته آنها، شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد این ماده می‌تواند از بسته‌بندی پلاستیکی وارد مواد غذایی شود و میزان آن در جمعیت اتحادیه اروپا طی دهه‌های اخیر افزایش یافته است.
این انجمن در حال انجام پژوهش‌هایی درباره آثار سلامتی DINCH است.
لئوناردو ترانسانده، یکی از پژوهشگران اصلی مطالعه، می‌گوید نتایج جدید نگرانی‌های جدی درباره جایگزینی تأسف‌بار مواد شیمیایی ایجاد می‌کند.
او تأکید کرده است مواد شیمیایی مورد استفاده در بسته‌بندی مواد غذایی و دیگر محصولات خانگی باید پیش از ورود به بازار از نظر ایمنی آزمایش شوند، نه اینکه پس از ارتباط یافتن با مشکلات سلامتی مورد بررسی قرار گیرند.
ترانسانده همچنین مذاکرات سازمان ملل درباره معاهده جهانی پلاستیک را فرصتی برای تدوین سیاست‌های نظارتی مؤثرتر دانسته است.
راهکارهای پیشنهادی برای کاهش مواجهه
پژوهشگران توصیه می‌کنند افراد تا حد امکان محصولاتی را انتخاب کنند که فاقد پلاستیک هستند. از جمله این توصیه‌ها می‌توان به خرید مواد غذایی با بسته‌بندی شیشه‌ای، استفاده از ظروف نگهداری و وسایل آشپزخانه شیشه‌ای یا چوبی و انتخاب لباس‌ها و اسباب‌بازی‌های فاقد پلاستیک برای کودکان اشاره کرد.
منبع : گاردین