چگونه ترس از انزوا، ما را به یک رابطه detrimental متصل می‌کند

لعیا خواجه‌مهدی در مصاحبه‌ای با ایسنا، بیان کرد: در یک رابطه سالم، فرد علاوه بر علاقه‌مندی به همسر یا شریکش، قادر است نیازها، احساسات و هویت مستقل خود را نیز حفظ کند. با این حال، زمانی که ترس از تنهایی به شدت افزایش می‌یابد، فرد ممکن است به جای تمرکز بر کیفیت رابطه، بیشتر نگران فقدان آن باشد. به عنوان مثال، شاید فردی از رفتار شریک خود ناراحت شود، اما به جای بیان این ناراحتی، تصمیم به سکوت بگیرد.

وی ادامه داد: این سکوت نه به خاطر بی‌اهمیت بودن موضوع، بلکه ناشی از نگرانی از این است که ممکن است اعتراض به جدایی ختم شود. به همین دلیل، فرد ممکن است به دفعات از خواسته‌های خود چشم‌پوشی کند تا رابطه به هر قیمتی ادامه یابد. نگرانی از احتمال جدایی، به خودی خود، نشانه‌ای از وابستگی ناسالم نیست و حتی در روابط سالم، افراد از دست دادن کسانی که به آنان علاقمندند را با دشواری زیادی تجربه می‌کنند. سوال اصلی این است که آیا ترس از دست دادن موجب می‌شود که فرد برخلاف نیازها و ارزش‌های خود رفتار کند یا خیر؟ طرح یک سوال بنیادین می‌تواند وضیعت رابطه را روشن‌تر کند؛ و آن این است که «اگر مطمئن بودم تنها ماندن به معنای شکست یا دوست‌نداشته شدن من نیست، آیا باز هم با این شرایط این رابطه را انتخاب می‌کردم؟». پاسخ به این سوال می‌تواند چشم‌انداز شفاف‌تری از وضعیت عاطفی فرد فراهم آورد.

این روانشناس با اشاره به اینکه تجارب کودکی یا گذشته فرد می‌تواند باعث شود که تنهایی به یک وحشتی فلج‌کننده و غیرقابل تحمل تبدیل شود، اظهار کرد: برای برخی افراد، تنهایی تنها به معنای غیبت یک نفر نیست؛ بلکه به عواطفی نظیر طرد شدن، عدم امنیت یا احساس بی‌ارزشی مربوط می‌شود. در چنین شرایطی، تجربه تنها ماندن می‌تواند احساساتی را بیدار کند که شدت آن‌ها بسیار بیشتر از واقعیت موقعیت کنونی است.

وی تصریح کرد: یکی از دلایل محتمل این پدیده، تجربه دلبستگی ناایمن در دوران کودکی است. به این معنا که کودکی که از مراقبت عاطفی پایدار بی‌بهره است، ممکن است به‌هنگام ناراحتی یا در مواقع نیاز به حمایت، بی‌اطلاع باشد که آیا کسی در دسترس خواهد بود یا خیر. برای مثال، ممکن است والدین گاهی به شدت حمایتگر و در گاهی مواقع سرد، طردکننده یا غیرقابل دسترس باشند. این نوع تجارب می‌توانند انتظارات ناپایدار را در فرد ایجاد کنند که محبت دیگران همیشگی نیست و برای حفظ آن باید همواره در تلاش باشد.

خواجه‌مهدی در ادامه اشاره کرد: تجارب تلخی مانند رها شدن، فقدان، طلاق والدین، تحقیر شدن، نادیده گرفته شدن نیازهای عاطفی یا حتی سابقه روابط آسیب‌زا می‌توانند در شکل‌گیری این ترس موثر باشند. گاهی فرد آموزش می‌بیند که ارزش وجودی‌اش را از تأیید دیگران کسب کند و به این خاطر با از دست دادن هر رابطه، احساس کند که بخشی از ارزش خود را نیز از دست داده است. با این حال، نباید هر ترس شدیدی از تنهایی را مستقیماً به دوران کودکی مربوط دانست؛ زیرا عوامل دیگری نظیر خلق‌وخو، تجارب بزرگسالی، شرایط اجتماعی، سابقه روابط و وضعیت فعلی زندگی نیز نقش مهمی در این تکامل دارند.

این روانشناس در پایان گفت: در نهایت، شناخت عمیق ریشه‌های دلبستگی و تشخیص مرز میان سازش آگاهانه و وابستگی ناشی از ترس، گام نخستین برای بازپس‌گیری استقلال عاطفی و التیام زخم‌های درون‌روانی است.

انتهای پیام