چهار سناریو برای دولت آینده اسرائیل
فرارو- اسحاق هرتزوگ گادی آیزنکوت، رئیس حزب «یشار» را پس از حمایت ۶۷ عضو کنست، مأمور تشکیل کابینه کرد. آیزنکوت برای تأمین اکثریت پارلمانی با دشواری روبهرو است؛ زیرا اردوگاه او در کنست تنها ۴۸ کرسی در اختیار دارد. تشکیل کابینه آینده در اسرائیل وارد یکی از پیچیدهترین مراحل سیاسی خود شده است؛ بنبستی که سرنوشت آن میان امتیازدهی سخت به احزاب حریدی، معامله پرریسک با جریانهای عربی یا بازگشت دوباره بنیامین نتانیاهو به بازی قدرت، در قالب چهار سناریوی شکننده رقم خواهد خورد.
سناریوی نخست: ائتلاف اکثریت آیزنکوت بدون مشارکت احزاب عربی؛ در این سناریو، آیزنکوت با جلب حمایت احزاب حریدی از جمله شاس به رهبری آریه درعی میتواند ائتلافی با ۶۱ کرسی تشکیل دهد. در این ترکیب، حزب یشار و احزاب حاضر در اردوگاه تغییر از جمله جریانهای نزدیک به نفتالی بنت، یائیر لاپید و لیبرمن نقش محوری خواهند داشت.
با این حال، دستیابی به چنین اکثریتی مستلزم امتیازدهی در موضوعات حساس است؛ از جمله معافیت حریدیها از خدمت سربازی و تأمین مالی مدارس دینی آنان. این امتیازها ممکن است با مخالفت لیبرمن و برخی دیگر از چهرههای اردوگاه تغییر از جمله نفتالی بنت روبهرو شود.
سناریوی دوم: ائتلاف با مشارکت فهرست متحد عربی؛ در سناریوی دوم، آیزنکوت میتواند با حزب یهودیت توراتی و بدون حضور شاس و آریه درعی، از حمایت فهرست متحد عربی به رهبری منصور عباس بهرهمند شود. بر اساس محاسبات مطرحشده، این ترکیب در مجموع ۶۳ کرسی به دست میآورد. اما تحقق این گزینه به معنای عبور از مخالفت برخی متحدان آیزنکوت با مشارکت احزاب عربی در دولت خواهد بود. لیبرمن و بنت از جمله چهرههایی هستند که با چنین همکاری مخالفت دارند. بنابراین، حتی در صورت فراهم شدن اکثریت عددی، اختلافات سیاسی میتواند مانع شکلگیری یک ائتلاف پایدار شود.
سناریوی سوم: دولت اقلیت با پشتوانه احزاب عربی؛ در این گزینه، آیزنکوت بدون دستیابی به اکثریت ۶۱ کرسی، دولتی اقلیت تشکیل میدهد. طبق ارقام مطرحشده، این دولت ۴۸ نماینده خواهد داشت و برای ادامه فعالیت به حمایت بیرونی دو جریان عربی یعنی فهرست مشترک به رهبری جبارین و فهرست متحد عربی به رهبری منصور عباس متکی خواهد بود. این دو جریان در مجموع ۱۹ کرسی در اختیار دارند و میتوانند در برابر حمایت پارلمانی، خواستههایی مانند مقابله با جرم و خشونت در جامعه عربی، توقف تخریب خانهها و گشایش افق سیاسی در ارتباط با فلسطینیان را مطرح کنند.
در این سناریو، احزاب عربی در کابینه حضور نخواهند داشت، اما از طریق حمایت پارلمانی امکان تأثیرگذاری بر تصمیمهای دولت را خواهند داشت. این الگو میتواند راهی برای عبور از اختلافات درباره مشارکت مستقیم احزاب عربی در دولت باشد، هرچند پایداری آن به میزان تعهد ائتلاف به مطالبات این احزاب بستگی خواهد داشت.
سناریوی چهارم: بازگشت نتانیاهو به صحنه تشکیل دولت؛ با وجود برتری اولیه آیزنکوت، احتمال بازگشت نتانیاهو همچنان منتفی نیست. او تاکنون از حمایت بنگویر، حزب بتسلئیل اسموتریچ و شاس برخوردار شده و مجموع توصیههای اعلامشده به سود او به ۴۶ مورد رسیده است. اگر آیزنکوت در مهلت قانونی نتواند دولت تشکیل دهد، ممکن است فرصت دوبارهای در اختیار نتانیاهو قرار گیرد. در این صورت، او میتواند مأموریت تازهای برای تشکیل دولت دریافت کند و تا ۲۸ روز برای گردآوری اکثریت پارلمانی فرصت داشته باشد. بنابراین، فاصله تعداد توصیهها بهتنهایی به معنای قطعی شدن نتیجه نیست. توانایی هر دو طرف برای جلب حمایت احزاب و حل اختلافات داخلی، عامل تعیینکننده در سرنوشت دولت آینده خواهد بود.