تبدیل موتور جتهای بازنشسته به نیروگاههای برق برای مراکز داده هوش مصنوعی
به نقل از خبرآنلاین، در پهنههای بیابانی آریزونا، تعداد زیادی هواپیمای بازنشسته در محدودههایی که به "گورستان هواپیما" شهرت دارند، نگهداری میشوند. بسیاری از این هواپیماها سالهاست که بیکار ماندهاند و موتورهایشان خاموش است، اما با افزایش تقاضای انرژی در مراکز داده مرتبط با هوش مصنوعی، به یک منبع تازه برای تولید برق تبدیل شدهاند.
طبق گزارشی که روزنامه نیویورکتایمز منتشر کرده است، شرکتهایی در ایالات متحده اقدام به جدا کردن موتورهای جت هواپیماهای قدیمی میکنند و پس از اعمال تغییرات فنی، آنها را به ژنراتورهای برق تبدیل میسازند. هدف اصلی این شرکتها، تامین برق بهصورت فوری برای مراکز دادهای است که قادر نیستند سالها برای اتصال به شبکه یا دریافت توربینهای نیروگاهی جدید صبر کنند.
چگونه موتور هواپیما برق تولید میکند؟
موتور جت در هواپیما با مکش و فشردهسازی هوا، سوختسوزی و چرخش یک محور مرکزی عمل میکند. در فرآیند تبدیل آن به ژنراتور، اجزایی مانند پوشش بیرونی و فن جلویی موتور برداشته میشوند. همچنین، محفظه احتراق به منظور سوزاندن گاز طبیعی تغییر میکند. در ادامه، محور مرکزی به جعبهدنده و ژنراتور متصل میگردد تا انرژی مکانیکی را به برق تبدیل کند.
بر اساس گفتههای یکی از مدیران شرکت ProEnergy، هر یک از این ژنراتورها قادرند حدود ۵۰ مگاوات برق تولید نمایند. این شرکت، موتورهای ساخت جنرال الکتریک که در هواپیماهای مسافربری استفاده میشدند را مجدداً طراحی میکند تا برای تولید برق به کار گرفته شوند.
شرکتهای هوش مصنوعی به انرژی فوری نیاز دارند
شرکت xAI که به ایلان ماسک تعلق دارد، هشت توربین تبدیلشده به ژنراتور از موتورهای جت را در یکی از مراکز داده خود در ایالت میسیسیپی نصب کرده است. مدارک مربوط به مجوزهای زیستمحیطی و تصاویر ماهوارهای تحلیلشده توسط نیویورکتایمز این اطلاعات را تأیید میکند.
شرکتهای دیگری نیز به این فناوری توجه نشان دادهاند. برای نمونه، FTAI Aviation بخشی را برای تبدیل موتورهای هواپیماهای بوئینگ ۷۳۷ و ایرباس A۳۲۰ به ژنراتور راهاندازی کرده است. همچنین، شرکت Boom Supersonic که بهطور اولیه به منظور ساخت دستگاههای مسافربری مافوق صوت تأسیس شده بود، حال در حال توسعه توربینهایی برای تأمین برق مراکز داده است.

جذابیت اصلی این دستگاهها، سرعت نصب و راهاندازی آنان است. برخی از شرکتها میتوانند با استفاده از این ژنراتورها، یک مرکز داده را در حدود ۲۴ ماه به برق وصل کنند، در حالی که اتصال به شبکه برق در بعضی مناطق ممکن است سالها به طول انجامد.
برتری سرعت، بهقیمت آلودگی بیشتر
بهکارگیری موتورهای جت بازنشسته بدون هزینه نیست. این سیستمها معمولاً راندمان کمتری نسبت به توربینهایی دارند که از ابتدا برای نیروگاههای برق طراحی شدهاند و آلودگی بیشتری را نیز به همراه دارند. لذا برای تولید مقدار مشخصی برق، به تعداد بیشتری از این تجهیزات نیاز است.
بر اساس مدارک مجوزهای زیستمحیطی بررسیشده توسط نیویورکتایمز، هشت توربین نصبشده در مرکز داده xAI مجوز انتشار مونوکسید کربن با سقفی دو برابر بعضی دیگر از توربینهای همان مجموعه دارند. سقف مجاز انتشار ترکیبات آلی فرار نیز ۲۵ درصد بیشتر تعیین شده است، که میتواند برای سلامت انسان مضر باشد.
منتقدان بر این باورند که استفاده از تجهیزات قدیمی و آلاینده برای تأمین انرژی فناوریای که بهعنوان محور اقتصاد دیجیتال شناخته میشود، با اهداف کاهش آلودگی و توسعه انرژیهای پاک در تضاد است.
در نهایت، بازگشت موتورهای جت به چرخه تولید برق نشاندهنده این واقعیت است که کمبود انرژی به یکی از چالشهای اصلی گسترش هوش مصنوعی تبدیل شده است. شرکتها برای دسترسی سریعتر به انرژی، حتی حاضر به بهرهبرداری از تجهیزاتی هستند که برای تولید انرژی پاک و کمهزینه طراحی نشدهاند.
۵۸۵۸