طبق اطلاعات منتشر شده توسط وزارت صمت در مهرماه 1405، شرکت‌های خودروسازی ایران خودرو و سایپا در مجموع با تولید هفت مدل پرتیراژ اتوماتیک و سی وی تی، موفق به ساخت 30 هزار و 541 دستگاه خودرو از فروردین تا مهرماه شده‌اند. در مقایسه با مدت مشابه سال 1404 که میزان تولید به 79 هزار و 368 دستگاه رسیده بود، این آمار نشان‌دهنده کاهش چشمگیر در تولید است. به علاوه، تولید مدل‌های دنده دستی نیز از 202 هزار و 358 دستگاه در سال گذشته به 156 هزار و 692 دستگاه کاهش یافته است که افتی به میزان 22.6 درصد را نمایان می‌سازد.
بر اساس آمار ارائه شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت، کاهش تولید مدل‌های اتوماتیک تقریباً سه برابر افت در تولید نسخه‌های دنده دستی بوده است. به طور دقیق‌تر، سال گذشته از هر 7 خودرو سواری، یک دستگاه اتوماتیک بود، در حالی که امسال این نسبت به یک دستگاه اتوماتیک از هر 11 خودرو تغییر یافته است. داده‌های مربوط به مهرماه همچنین نشان می‌دهند که روند کاهشی تولید تا پایان مهر ادامه داشته است.
کمترین سهم بازار متعلق به دنا است
در هر نیمسال اول سال، شاهد کاهش تولید مدل‌های اتوماتیک به ویژه چهار مدل اصلی و محبوب دنا، تارا، 207 و شاهین هستیم، که امسال دنا بدترین وضعیت را داشته است. تولید نسخه دستی دنا از فروردین تا مهرماه با حدود 35 درصد رشد مواجه بوده که این مسئله نشان‌دهنده افت تولید نسخه اتوماتیک است. در حقیقت، 70 درصد از سهم بازار دنا اتوماتیک در این بازه زمانی از دست رفته است.
تولید پژو 207 اتوماتیک و اتوماتیک پاناروما نیز به نصف رسیده، در حالی که سهم نسخه دستی با تولید 59 هزار و 137 دستگاه همچنان بیشتر از دیگر رقبا است. جالب این است که دو مدل ساینا و اطلس به طور کلی از فهرست مدل‌های اتوماتیک در این بازه زمانی حذف شده‌اند. در سال 1404، نیمی از تولید دنا پلاس به مدل اتوماتیک تعلق داشت، در حالی که این میزان در سال 1405 به 21.7 درصد کاهش یافته است. بنابراین، دنا دیگر به عنوان پرتیراژترین خودرو اتوماتیک شناخته نمی‌شود و این مقام را به 207 سپرده است.
سایر مدل‌های پرتیراژ نیز وضعیت مناسبی ندارند و اگرچه بعضی از مدل‌ها مانند تارا در مهرماه عملکرد بهتری داشته‌اند، اما هنوز با مشکلاتی دست و پنجه نرم می‌کنند. با این حال، پژو 207 باوجود کاهش تولید در مدل‌های اتوماتیک، همچنان نسبت به سایرین وضعیت بهتری دارد.
سهم اتوماتیک‌ها در سبد سایپا و ایران خودرو
در بین دو غول خودروساز، ایران خودرو و سایپا، این شرکت آبی‌پوش جاده مخصوص است که سهم بیشتری از بازار خودروسازی اتوماتیک را به خود اختصاص داده، به‌طوری‌که 81 درصد از هفت مدل پرفروش به این خودروساز تعلق دارد. از فروردین تا مهر سال جاری، سهم این خودروساز از 21.5 درصد به 10.6 درصد کاهش یافته که عملاً به نصف رسیده است. همچنین این رقم تنها در مهرماه از 20.6 درصد به 11.3 درصد تنزل یافته که موجب بروز نگرانی‌هایی شده است.
سوالی که مطرح می‌شود این است که آیا خودروهای اتوماتیک تازه‌وارد که به بازار آمده‌اند، تاثیری در افزایش سهم این دسته از خودروها داشته‌اند؟ پاسخ منفی است. دو مدل جدید سفیر و یک مدل پیکاپ بنزینی ایران خودرو دیزل تقریباً تاثیری روی سهم خودروهای اتوماتیک نداشته‌اند.
محاصره دریایی زمینه ساز کاهش سهم اتوماتیک‌ها
یکی از عوامل کلیدی که منجر به افت تولید خودروهای اتوماتیک شده، شدت‌یابی محاصره دریایی است که در روزهای اخیر افزایش یافته است. به علت وارداتی بودن گیربکس‌های اتوماتیک و سی وی تی و بخش‌های حیاتی آن‌ها، روند حمل‌ونقل دریایی به حالت تعلیق درآمده و خودروسازان به همین دلیل با مشکلاتی مواجه شده‌اند. هرچند ارسال‌ها از طریق حمل‌ونقل زمینی و هوایی نیز با چالش‌های فراوانی روبه‌روست و این روش‌ها هزینه‌های زیادی را به همراه دارد.
گزارش‌ها نشان می‌دهند که مسیرهای ریلی برای تولیدکنندگان سهمیه‌بندی شده و اولویت با مواد غذایی و نهاده‌های دامی است و تأمین قطعات خودرو در اولویت‌های بعدی قرار دارد! با توجه به این شرایط، خودروسازان به نظر می‌رسد که تمایل داشته باشند به گذشته بازگردند و به تولید خودروهای دنده دستی روی آورند.
- مبلغ مالیات نقل و انتقال خودروهای تویوتا در سال 1405
- تولید خودرو در مهرماه ۴۱ درصد سقوط کرد
وضعیت دو خودروساز بزرگ ایران وخیم است
سایپا سهم بسیار کمی از بازار خودروهای اتوماتیک در اختیار دارد و به همین دلیل وضعیت کنونی تاثیر چشمگیری بر سهم این خودروساز نخواهد داشت، اما متأسفانه ایران خودرو به عنوان رقیب اصلی بازار خودروهای اتوماتیک در وضعیت بحرانی قرار دارد. خط تولید خودروهایی نظیر دنا پلاس توربو اتوماتیک، تارا اتومات و 207 اتوماتیک تقریباً به حالت تعطیلی درآمده و سهم این محصولات به شدت کاهش یافته است.
با این حال، وضعیت خودروسازان نارنجی‌پوش نیز رضایت‌بخش نیست، چراکه علاوه بر مشکلات زنجیره تأمین، مسائل مالی متعدد نیز آن‌ها را تحت فشار قرار داده است. در مهرماه، تولید خودروهای اتوماتیک حدود 78 درصد کاهش یافته که این موضوع، حکایت از روزهای دشوار برای خودروسازان دارد. اگر بخواهیم به علل فرعی این افت سهم بپردازیم، می‌توان به نیازمندی خودروسازان به ارز و نظام قیمت‌گذاری اشاره کرد.
قیمت اتوماتیک‌ها در بازار منفجر شد
در هفته‌های اخیر، به دلیل کمیاب شدن مدل‌های اتوماتیک در نمایندگی‌ها، قیمت‌ها به طرز چشمگیری افزایش یافته و این موضوع منجر به کاهش قدرت انتخاب مشتریان شده است. در حال حاضر اصلی‌ترین نتیجه کاهش تولید خودروهای اتوماتیک، افزایش قیمت آنهاست. به موازات آنکه کمبود مدل‌های اتوماتیک بیشتر می‌شود، قیمت‌ها نیز به همین تناسب تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
اگرچه ممکن است تصور کنیم که کاهش 61.5 درصدی تولید خودروهای اتوماتیک فقط عددیست که تاثیر زیادی ندارد، اما همان‌طور که مشاهده می‌شود، عواقب و پیامدهای آن به وضوح در کوتاه مدت نمایان می‌شود. به هر حال، مادامی که شرایط به همین شکل باقی بماند و محاصره دریایی ادامه یابد، وضعیت مشکلات ادامه‌دار خواهد بود و سایپا و ایران خودرو با چالش‌های بیشتری دست‌وپنجه نرم خواهند کرد.
- راسا موتور مجوز واردات لندروور دیسکاوری اسپرت را دریافت کرد
- قیمت جدید وانت سایپا 151 در آبان 1405 اعلام شد